កុំមើលរំលង! ជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមអាចវិវឌ្ឍទៅជាក្រិនថ្លើម និងមហារីក ប្រសិនបើមិនបានការពារ និងព្យាបាល

ជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើម គឺជាស្ថានភាពដែលរាងកាយមានការសន្សំសំចៃ ឬសរ៉កខ្លាញ់ច្រើនហួសហេតុនៅក្នុងកោសិកាថ្លើម។ ប្រសិនបើទុកចោលដោយមិនបានព្យាបាល ឬកែប្រែទម្លាប់រស់នៅទេ វាអាចវិវឌ្ឍទៅជាការរលាកថ្លើម ក្រិនថ្លើម ឬមហារីកថ្លើមបាន។

ខាងក្រោមនេះជាព័ត៌មានលម្អិតអំពីមូលហេតុ រោគសញ្ញា និងវិធីសាស្ត្រក្នុងការគ្រប់គ្រង និងព្យាបាល៖

១. មូលហេតុ និងកត្តាប្រឈម

ជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើម ត្រូវបានចែកចេញជា ២ ប្រភេទធំៗ៖

ជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមបណ្ដាលមកពីគ្រឿងស្រវឹង៖ កើតឡើងដោយសារការពិសាគ្រឿងស្រវឹងច្រើនហួសប្រមាណ និងរ៉ាំរ៉ៃ ដែលធ្វើឱ្យថ្លើមបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការកិនរំលាយខ្លាញ់។

ជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមមិនមែនបណ្ដាលមកពីគ្រឿងស្រវឹង (Non-Alcoholic Fatty Liver Disease – NAFLD)៖ កើតឡើងលើអ្នកមិនសូវ ឬមិនដែលពិសាគ្រឿងស្រវឹង សារធាតុខ្លាញ់កើនឡើងដោយសារ៖

-លើសទម្ងន់ ឬធាត់ជ្រុល (ជាពិសេសធាត់ដុះពោះ)

-ការតស៊ូនឹងអាំងស៊ុយលីន (Insulin Resistance) ឬជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២

-ជំងឺលើសឈាម និងកម្រិតកូលេស្តេរ៉ូល ឬទ្រីគ្លីសេរីដក្នុងឈាមខ្ពស់

-ទម្លាប់ញ៉ាំអាហារសម្បូរជាតិស្ករ (ស្ករ fructose) អាហារបំពង និងអាហារកែច្នៃច្រើន

-កង្វះការហាត់ប្រាណ ឬចលនារាងកាយ

២. រោគសញ្ញានៃជំងឺ

នៅដំណាក់កាលដំបូង ជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមភាគច្រើនមិនស្តែងចេញរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់ទេ (Silent Disease)។ ប៉ុន្តែនៅពេលជំងឺចាប់ផ្តើមរីករាលដាល ឬមានការរលាក លោកអ្នកអាចជួបប្រទះ៖

-អស់កម្លាំងលឿន ឬល្វើយៗជានិច្ច

-ឈឺអួលៗ ឬតឹងនៅតំបន់ពោះខាងស្តាំផ្នែកខាងលើ (ត្រង់ទីតាំងថ្លើម)

-ស្រកទម្ងន់ ឬបាត់បង់បំណងប្រាថ្នាចង់ញ៉ាំអាហារដោយមិនដឹងមូលហេតុ

-ប្រសិនបើឈានដល់ដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរ (ក្រិនថ្លើម)៖ អាចមានសញ្ញាលឿងភ្នែក/ស្បែក (ស្បែកលឿង) ពោះប៉ោង ឬជើងហើម។

៣. វិធីព្យាបាល និងស្ដារសុខភាពថ្លើមឱ្យជាសះស្បើយ

បច្ចុប្បន្ន មិនទាន់មានថ្នាំពេទ្យជាក់លាក់ណាមួយសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមឱ្យបាត់ភ្លាមៗនោះទេ។ ប៉ុន្តែថ្លើមគឺជាសរីរាង្គពិសេសដែលអាចជួសជុល និងស្តារកោសិកាឡើងវិញបាន (Self-regeneration) ប្រសិនបើអ្នកកែប្រែកត្តារស់នៅបានត្រឹមត្រូវ៖

អាហាររូបត្ថម្ភ និងការហូបចុក

កាត់បន្ថយស្ករ និងកាបូអ៊ីដ្រាតច្នៃ៖ ចៀសវាងភេសជ្ជៈផ្អែមៗ នំផ្អែម បាយសច្រើន ឬអាហារធ្វើពីម្សៅកែច្នៃ។

បន្ថែមបន្លែ និងផ្លែឈើ៖ ញ៉ាំបន្លែបៃតង គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងអាហារដែលមានជាតិសរសៃ (Fiber) ខ្ពស់។

ជ្រើសរើសខ្លាញ់ល្អ៖ ប្រើប្រាស់ប្រេងអូលីវ (Olive Oil) អាវ៉ូកាដូ និងត្រីដែលមានអាស៊ីតខ្លាញ់ Omega-3 (ដូចជា ត្រីសល់ម៉ុង)។

ចៀសវាងខ្លាញ់អាក្រក់៖ អាហារបំពង ខ្លាញ់សត្វ និងអាហារកែច្នៃ (Fast Food)។