នៅក្នុងសម័យកាលដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាប្រាថ្នាចង់បានរូបរាងស្វែលស្អាត និងធាត់លឿនទាន់ចិត្ត វិធីសាស្ត្រសម្រកទម្ងន់បែបកាត់កង់ជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើង។ មនុស្សជាច្រើនសុខចិត្តអត់អាហារ ញ៉ាំថ្នាំសម្រកទម្ងន់លឿនរហ័ស ឬហាត់ប្រាណបុកហួសកម្រិត។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលគេមិនសូវយកមកនិយាយជាសាធារណៈ គឺផលប៉ះពាល់ដ៏បំផ្លិចបំផ្លាញទៅលើ «បេះដូង»។ ការសម្រកទម្ងន់ខុសបច្ចេកទេស មិនត្រឹមតែមិនផ្តល់សុខភាពល្អនោះទេ តែវាប្រៀបដូចជាការដាក់ទណ្ឌកម្ម និងធ្វើទារុណកម្មលើម៉ាស៊ីនបូមឈាមដ៏សំខាន់មួយនេះបន្តិចម្តងៗ។
ខាងក្រោមនេះជាហេតុផលវិទ្យាសាស្ត្រ និងតថភាពពិតដែលអ្នកត្រូវដឹង៖
១. ឥទ្ធិពល Yoyo Effect៖ ការឡើងចុះទម្ងន់លឿនពេក បំផ្លាញសរសៃឈាមបេះដូង
ការប្រើវិធីបង្អត់អាហារខ្លាំងក្លា ឬប្រើថ្នាំសម្រកទម្ងន់ អាចធ្វើឱ្យទម្ងន់របស់អ្នកស្រកចុះលឿនក្នុងរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែវានឹងឡើងមកវិញយ៉ាងគំហុកនៅពេលអ្នកឈប់ធ្វើវា ដែលគេហៅថាបាតុភូត Yoyo Effect។ ការប្រែប្រួលទម្ងន់ឡើងចុះៗដូចជាល្បែងអ៊ូអួបែបនេះ ធ្វើឱ្យសម្ពាធឈាម និងចង្វាក់បេះដូងប្រែប្រួលតាមយ៉ាងអនាធិបតេយ្យ។ វារុញច្រានឱ្យសរសៃឈាមបេះដូងឡើងរឹង និងប្រឈមមុខខ្ពស់នឹងការស្ទះសរសៃឈាមដែលនាំឱ្យគាំងបេះដូងស្រួចស្រាវ។
២. ការបាត់បង់អេឡិចត្រូលីត (Electrolyte Imbalance) ធ្វើឱ្យចង្វាក់បេះដូងដើរខុសធម្មតា
នៅពេលអ្នកសម្រកទម្ងន់ខុសវិធី ដោយការអត់អាហារ ឬការលេបថ្នាំដែលធ្វើឱ្យបត់ជើងធំ/នោមច្រើនដើម្បីស្រកទឹកក្នុងខ្លួន រាងកាយនឹងបាត់បង់សារធាតុរ៉ែខនិកសំខាន់ៗដូចជា ប៉ូតាស្យូម ម៉ាញ៉េស្យូម និងសូដ្យូម។ សារធាតុរ៉ែទាំងនេះមានតួនាទីត្រួតពិនិត្យចរន្តអគ្គិសនីបញ្ជាបេះដូង។ នៅពេលរាងកាយខ្វះជាតិរ៉ែទាំងនេះ បេះដូងនឹងចាប់ផ្តើមដើរខុសចង្វាក់ (Arrhythmia) ញ័រដើមទ្រូង ថប់ដង្ហើម ហើយករណីធ្ងន់ធ្ងរអាចបណ្តាលឱ្យបេះដូងឈប់ដំណើរការភ្លាមៗតែម្តង។
៣. ការហាត់ប្រាណបុកខ្លាំងពេក (Over-training) ដោយគ្មានរបបអាហារគ្រប់គ្រាន់
មនុស្សមួយចំនួនយល់ច្រឡំថា ឱ្យតែហាត់ប្រាណរហូតដល់ហត់ចង់ដាច់ខ្យល់ និងបង្អត់អាហារផង គឺជារឿងល្អ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលរាងកាយខ្វះថាមពលចិញ្ចឹម ហើយបេះដូងត្រូវបង្ខំចិត្តបូមឈាមខ្លាំងហួសកម្រិតដើម្បីទប់ទល់នឹងការហាត់ប្រាណធ្ងន់ៗ វានឹងបង្កជាសម្ពាធដ៏ធំធេងលើសាច់ដុំបេះដូង។ ជំនួសឱ្យការទទួលបានសុខភាពល្អ វែរត្រឡប់ជាធ្វើឱ្យបេះដូងរីក ឬរលាកសាច់ដុំបេះដូងទៅវិញ។
៤. រាងកាយដុតបំផ្លាញ «សាច់ដុំបេះដូង» ដើម្បីរស់
នៅពេលអ្នកបង្អត់អាហារសាហាវពេក រាងកាយនឹងយល់ថាអ្នកកំពុងស្ថិតក្នុងគ្រោះអត់ឃ្លាន។ វានឹងមិនត្រឹមតែដុតបំផ្លាញជាតិខ្លាញ់នោះទេ តែវានឹងចាប់ផ្តើមបំប្លែង «សាច់ដុំ» មកធ្វើជាថាមពលជំនួសវិញ។ អ្វីដែលគួរឱ្យខ្លាចនោះគឺ បេះដូងក៏ជាដុំសាច់ដុំមួយដុំដែរ។ ការបង្អត់អាហាររយៈពេលវែងធ្វើឱ្យសាច់ដុំបេះដូងចុះខ្សោយ ស្តើង និងគ្មានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបូមឈាមទៅចិញ្ចឹមរាងកាយ។
តិចនិកសម្រកទម្ងន់ដែល «បេះដូងស្រលាញ់»៖ ការសម្រកទម្ងន់ប្រកបដោយចីរភាព និងសុខភាពល្អ មិនមែនជាការធ្វើទារុណកម្មខ្លួនឯងនោះទេ។ ចូរផ្តោតលើវិន័យនៃការរស់នៅ៖
-សន្សឹមៗ៖ សម្រកទម្ងន់ត្រឹម ០.៥ ទៅ ១ គីឡូក្រាមក្នុងមួយសប្តាហ៍ គឺជាកម្រិតសុវត្ថិភាពបំផុតសម្រាប់បេះដូង។
-ជ្រើសរើសរបបអាហារ៖ ញ៉ាំឱ្យគ្រប់គ្រាន់ ប៉ុន្តែជ្រើសរើសអាហាររូបត្ថម្ភពីធម្មជាតិ (បន្លែ ផ្លែឈើ ត្រី សាច់មិនជាប់ខ្លាញ់) និងកាត់បន្ថយផ្អែម/ខ្លាញ់។
-ហាត់ប្រាណកម្រិតមធ្យម៖ អនុវត្តការដើរហាត់ប្រាណ ដើរលឿន ឬMorning Cardio ស្រាលៗ ឱ្យបានទៀងទាត់ ជៀសវាងការបុកហាត់ខ្លាំងភ្លាមៗ។