ការធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សមួយចំនួនហាក់ដូចជាមាន «អាវក្រោះសុខភាព» ពិសេស? ពួកគាត់កម្រនឹងផ្តាសាយ ឬឈឺស្កាត់ ហើយថែមទាំងមានថាមពលរស់រវើកពេញមួយថ្ងៃ ចាប់តាំងពីព្រឹកព្រលឹមរហូតដល់យប់ជ្រៅ ដោយមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើការផឹកកាហ្វេច្រើនកែវ ឬភេសជ្ជៈពង្រឹងថាមពលឡើយ។
តាមពិតទៅ នេះមិនមែនជា «សំណាងពីកំណើត» ឬជា«អព្ភូតហេតុ» នោះទេ ប៉ុន្តែវាជា លទ្ធផលនៃទម្លាប់តូចៗប្រចាំថ្ងៃ ដែលបង្កើតបានជាប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ (Immune System) រ៉ឹងមាំ និងកម្រិតថាមពលថេរ។ ខាងក្រោមនេះជាអាថ៌កំបាំងសំខាន់ៗទាំង ៥ ដែលមនុស្សមានសុខភាពល្អឥតខ្ចោះតែងតែអនុវត្ត៖
១. អាថ៌កំបាំងទី ១៖ ថែរក្សាសុខភាពពោះវៀន
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថា ៧០% នៃប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ (Immune System) ស្ថិតនៅក្នុងពោះវៀន។ មនុស្សដែលកម្រឈឺ តែងតែមានបាក់តេរីល្អ (Microbiome) ក្នុងពោះវៀនយ៉ាងសមបូរបែប។
អ្វីដែលពួកគាត់ធ្វើ៖ បរិភោគអាហារដែលមានប្រូបាយអូទិក (Probiotics) ដូចជា យ៉ាអួ (Yogurt), ជ្រក់ស្ពៃ ឬអាហារផ្អាប់ និងអាហារដែលមានសរសៃ FIBER ខ្ពស់ (បន្លែបៃតង, ផ្លែឈើ, គ្រាប់ធញ្ញជាតិ) ដែលជាអាហាររបស់បាក់តេរីល្អ។
អ្វីដែលពួកគាត់ចៀសវាង ៖ កាត់បន្ថយជាតិស្ករច្នៃ និងអាហារកែច្នៃ (Processed Foods) ដែលជាដើមហេតុបង្កការរលាកក្នុងពោះវៀន និងធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធការពាររាងកាយទន់ខ្សោយ។
២. អាថ៌កំបាំងទី ២ ៖ គុណភាពនៃការគេង មិនមែនត្រឹមតែរយៈពេលគេង
ការគេងលក់ស្ងប់ស្ងាត់ (Deep Sleep) គឺជាពេលវេលាដែលរាងកាយបញ្ចេញ Cytokines (ប្រូតេអ៊ីនប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមេរោគ និងការរលាក) និងជួសជុលកោសិកាដែលខូចខាត។
ទម្លាប់រៀបចំការគេង ៖ ចូលគេង និងភ្ញាក់ពីគេងម៉ោងដដែលៗជារៀងរាល់ថ្ងៃ (សូម្បីតែថ្ងៃចុងសប្តាហ៍) ដើម្បីរក្សានាឡិកាជីវសាស្ត្រ (Circadian Rhythm)។
ច្បាប់ចៀសវាងពន្លឺខៀវ ៖ បិទទូរស័ព្ទ ឬកុំព្យូទ័រយ៉ាងហោចណាស់៣០ នាទីមុនពេលគេង ដើម្បីឱ្យខួរក្បាលបញ្ចេញរម៉ូន Melatonin ជួយឱ្យគេងលក់ស្ងប់។
៣. អាថ៌កំបាំងទី ៣៖ ការញ៉ាំទឹកបានត្រឹមត្រូវ និងទម្លាប់ប្រចាំព្រឹក
សរីរាង្គកាយរបស់យើងត្រូវការទឹកដើម្បីដឹកនាំសារធាតុចិញ្ចឹម បញ្ចេញជាតិពុល និងរក្សាកម្រិតថាមពល។ ការខ្សោះជាតិទឹកបន្តិចបន្តួចក៏អាចធ្វើឱ្យខួរក្បាលស្រអាប់ និងអស់កម្លាំង (Fatigue) ដែរ។
កែវដំបូងពេលព្រឹក៖ ភ្លាមៗក្រោយភ្ញាក់ពីគេង ផឹកទឹកធម្មតា ១-២ កែវ ដើម្បីដាស់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងការរត់នៃឈាម រួចទើបពិសារអាហារពេលព្រឹក។
ផឹកទឹកជាប្រចាំ៖ មិនរង់ចាំទាល់តែស្រេកទឹកទើបផឹកនោះទេ ប៉ុន្តែផឹកបន្តិចម្តងៗពេញមួយថ្ងៃ។
៤. អាថ៌កំបាំងទី ៤៖ ចលនារាងកាយកម្រិតល្មម តែទៀងទាត់
មនុស្សដែលមានថាមពលពេញមួយថ្ងៃ មិនចាំបាច់ទាល់តែទៅហាត់ប្រាណធ្ងន់ធ្ងររាប់ម៉ោងក្នុង Gym រាល់ថ្ងៃនោះទេ។ ការធ្វើចលនាស្រាលៗតែទៀងទាត់ ជួយបង្កើនការរត់នៃគ្រាប់ឈាមស (White Blood Cells) ពេញរាងកាយ។
លំហាត់ប្រាណប្រចាំថ្ងៃ៖ ការដើររហ័ស (Brisk Walking) ២០-៣០ នាទី, ការធ្វើប្រយោគ (Yoga), ឬការលាតសន្ធឹងសាច់ដុំ ជួយជំរុញអរម៉ូន Endorphin និងកាត់បន្ថយអរម៉ូនស្រ្តេស (Cortisol)។
កាត់បន្ថយការអង្គុយយូរ៖ ក្រោកឈរ ឬដើរលាតសន្ធឹងរៀងរាល់ ១ ម៉ោងម្តង នៅពេលធ្វើការ។
៥. អាថ៌កំបាំងទី ៥៖ ការគ្រប់គ្រងផ្លូវចិត្ត និងស្រ្តេស
ស្រ្តេសរ៉ាំរ៉ៃ (Chronic Stress) គឺជា «ឃាតករស្ងៀមស្ងាត់» ដែលបំផ្លាញប្រព័ន្ធការពាររាងកាយលឿនបំផុត និងជម្រុះថាមពលជីវិតរបស់អ្នកឱ្យអស់យ៉ាងឆាប់រហ័ស។
កាត់បន្ថយ Cortisol៖ រៀនដកដង្ហើមវែងៗ (Deep Breathing), សមាធិ ឬចំណាយពេលជាមួយធម្មជាតិ។
ផ្នត់គំនិតវិជ្ជមាន៖ មនុស្សដែលកម្រឈឺ តែងតែមានវិធីសាស្ត្រក្នុងការរំសាយអារម្មណ៍តានតឹងបានលឿន និងមិនទុកទុក្ខព្រួយក្នុងចិត្តយូរឡើយ។