អាការៈវិលមុខ ស្រាលក្បាល ឬស្រវាំងភ្នែកងងឹតមុខមួយស្របក់ពេលងើបឈរភ្លាមៗ កើតឡើងដោយសារ សម្ពាធឈាមធ្លាក់ចុះពេលប្តូរឥរិយាបថ (Orthostatic Hypotension)។ នៅពេលអ្នកក្រោកឈរ ទំនាញផែនដីទាញឈាមទៅផ្នែកខាងក្រោមនៃរាងកាយ ធ្វើឱ្យលំហូរឈាមទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាលថយចុះមួយរំពេច។ អាការៈនេះច្រើនតែបង្កឡើងដោយមូលហេតុចម្បងពីរ គឺកង្វះជាតិដែក និងបញ្ហាសរសៃឈាមបេះដូង។
១. សញ្ញាសម្គាល់ករណីកង្វះជាតិដែក (ភាពស្លេកស្លាំង – Iron Deficiency Anemia) ជាតិដែកជាវត្ថុធាតុដើមស្នូលក្នុងការផលិតអេម៉ូក្លូប៊ីននៃគ្រាប់ឈាមក្រហម ដើម្បីដឹកនាំអុកស៊ីសែនទៅផ្គត់ផ្គង់រាងកាយ និងខួរក្បាល។
យន្តការបង្កហេតុ៖ នៅពេលរាងកាយខ្វះជាតិដែក បរិមាណអុកស៊ីសែនក្នុងឈាមចុះទាបជាប្រចាំ។ ពេលងើបឈរភ្លាម ខួរក្បាលខ្វះអុកស៊ីសែនមួយស្របក់ ទើបបណ្តាលឱ្យងងឹតមុខ ឬវិលមុខស្រាលៗ។
រោគសញ្ញាអមចម្បងៗ៖
អស់កម្លាំង ល្ហិតល្ហៃរ៉ាំរ៉ៃជាប់ជាប្រចាំ ទោះបីគេងគ្រប់គ្រាន់
ស្បែកស្លេក បបូរមាត់ ឬផ្នែកខាងក្នុងនៃត្របកភ្នែកខាងក្រោមឡើងពណ៌សស្លេក
ត្រជាក់ចុងដៃចុងជើង ក្រចកផុយស្រួយ ឬសក់ជ្រុះខុសធម្មតា
ឆាប់ហត់ ដកដង្ហើមញាប់ពេលធ្វើសកម្មភាពស្រាលៗ ដូចជាឡើងជណ្តើរ។
២. សញ្ញាសម្គាល់ករណីបេះដូងកំពុងមានបញ្ហា (Cardiovascular Dysfunction) ជាធម្មជាតិ ពេលរាងកាយក្រោកឈរ បេះដូងត្រូវបង្កើនល្បឿនកន្ត្រាក់ ហើយសរសៃឈាមត្រូវរួមតូចភ្លាមៗ ដើម្បីរុញឈាមបញ្រ្ចាសទំនាញផែនដីទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាលឱ្យទាន់ពេល។
យន្តការបង្កហេតុ៖ បើសាច់ដុំបេះដូងចុះខ្សោយ សន្ទះបេះដូងមានបញ្ហា ឬចង្វាក់បេះដូងលោតខុសប្រក្រតី (Arrhythmia) បេះដូងមិនអាចរុញច្រានឈាមក្នុងបរិមាណគ្រប់គ្រាន់ទៅកាន់ខួរក្បាលក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានវិនាទីដំបូងនោះឡើយ។
រោគសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់៖
ញ័រទ្រូង បេះដូងលោតញាប់ខុសធម្មតា ឬលោតរំលងចង្វាក់ពេលក្រោកឈរ
ណែនទ្រូង តឹងទ្រូង ឬមានអារម្មណ៍ឈឺចាក់រាលដាលទៅស្មា និងខ្នង
វិលមុខខ្លាំងរហូតបាត់បង់លំនឹង ឬធ្លាប់ដួលសន្លប់បាត់ស្មារតី (Syncope)
ពិបាកដកដង្ហើម ដង្ហើមខ្លីៗ ឬថប់បាត់ខ្យល់។
+វិធានការដោះស្រាយ និងការពារភ្លាមៗ
ប្តូរឥរិយាបថយឺតៗ៖ កុំស្ទុះក្រោកឈរភ្លាមៗពីដំណេក។ ចូរអង្គុយលើគែមគ្រែសម្រាកប្រហែល ៣០ វិនាទីទៅ ១ នាទីសិន ទើបក្រោកឈរពេញទំហឹង។
រក្សាជាតិទឹកក្នុងខ្លួន៖ ផឹកទឹកឱ្យបាន ២ ទៅ ២.៥ លីត្រក្នុងមួយថ្ងៃ ព្រោះការខ្វះជាតិទឹកធ្វើឱ្យបរិមាណឈាមថយចុះ និងងាយធ្លាក់សម្ពាធឈាម។
បំពេញអាហារូបត្ថម្ភ៖ បន្ថែមអាហារសម្បូរជាតិដែក (សាច់ក្រហម ថ្លើម ស៊ុត បន្លែបៃតងចាស់) គួបផ្សំជាមួយផ្លែឈើសម្បូរវីតាមីន C ដើម្បីជួយឱ្យរាងកាយស្រូបយកជាតិដែកបានល្អប្រសើរ។
ប្រសិនបើអាការៈវិលមុខនេះកើតឡើងញឹកញាប់ ជាពិសេសអមដោយការឈឺណែនដើមទ្រូង ញ័រទ្រូងខ្លាំង ឬដួលសន្លប់ អ្នកត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យឯកទេសជាបន្ទាន់ដើម្បីវាស់ចង្វាក់បេះដូង និងពិនិត្យឈាមឱ្យបានច្បាស់លាស់ ចៀសវាងការធ្វេសប្រហែសទិញថ្នាំលេបដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជា។