មនុស្សភាគច្រើនតែងគិតថា ជំងឺទឹកនោមផ្អែមលេចឡើងភ្លាមៗដោយគ្មានការព្រមានទុកជាមុន។ ផ្ទុយទៅវិញ មុនពេលឈានដល់ជំងឺទឹកនោមផ្អែមពេញលេញ រាងកាយតែងតែផ្ញើសញ្ញាអាសន្នតាមរយៈ «ដំណាក់កាលត្រៀមទឹកនោមផ្អែម (Prediabetes)» ប៉ុន្តែសញ្ញាទាំងនោះច្រើនតែស្រាល និងស្ងាត់ស្ងៀម រហូតមនុស្សស្ទើរតែទាំងអស់មើលរំលង ។
ប្រសិនបើរាងកាយរបស់អ្នកចាប់ផ្តើមលេចចេញនូវសញ្ញាស្ងាត់ៗទាំង ៥ នេះ វាជាសញ្ញាដាស់តឿនថា កម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមកំពុងឡើងខ្ពស់ខ្លាំងហើយ៖
១. អស់កម្លាំង និងងងុយគេងខ្លាំងក្រោយញ៉ាំបាយរួច
ការអស់កម្លាំងបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារ ជាពិសេសអាហារសម្បូរជាតិកាបូអ៊ីដ្រាត (បាយ នំបុ័ង គុយទាវ) ឬជាតិស្ករ មិនមែនគ្រាន់តែមកពី «ឆ្អែតពេក» នោះឡើយ។ នៅពេលជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ខ្លាំង ប៉ុន្តែកោសិកាមិនអាចស្រូបយកជាតិស្ករនោះទៅបំលែងជាថាមពលបានដោយសារតែភាពស៊ាំនឹងអាំងស៊ុយលីន (Insulin Resistance) រាងកាយរបស់អ្នកនឹងខ្វះថាមពលភ្លាមៗ ដែលបង្កឱ្យមានអារម្មណ៍ល្ហិតល្ហៃ ធ្ងន់ក្បាល និងងងុយគេងស្ទើរទ្រាំមិនបាន។
២. ស្បែកប្រែជាងងឹតនៅម្ដុំកញ្ចឹងក និងក្លៀក
នេះជាសញ្ញារាងកាយខាងក្រៅដ៏ច្បាស់បំផុតមួយ។ ប្រសិនបើអ្នកសង្កេតឃើញថា ស្បែកនៅបរិវេណផ្នត់ក ក្លៀក ឬក្រលៀន ប្រែទៅជាពណ៌ខ្មៅស្រអាប់ គ្រើម ឬក្រាស់ដូចស្បែកកាំម្ញី ទោះបីជាដុសលាងយ៉ាងណាក៏មិនជ្រះ វាគឺជាសញ្ញាដែលបង្ហាញថា អាំងស៊ុយលីនក្នុងឈាមកំពុងកើនឡើងខ្ពស់ខ្លាំង រហូតជំរុញឱ្យកោសិកាស្បែកលូតលាស់ខុសប្រក្រតី។
៣. ស្រេកទឹកខុសធម្មតា និងនោមញឹកញាប់ពេលយប់
នៅពេលកំហាប់ជាតិស្ករក្នុងឈាមលើសកម្រិត តម្រងនោមត្រូវបង្ខំចិត្តធ្វើការធ្ងន់ធ្ងរជាងមុន ដើម្បីច្រោះ និងបញ្ចេញជាតិស្ករដែលលើសនោះមកក្រៅតាមរយៈទឹកនោម។ ដំណើរការនេះនឹងទាញយកជាតិទឹកចេញពីរាងកាយរបស់អ្នក ដែលនាំឱ្យ៖
-នោមញឹកញាប់ជាងមុន ជាពិសេសភ្ញាក់នោមលើសពី ២ ទៅ ៣ ដងនៅពេលយប់។
-ក្រហាយក ស្ងួតមាត់ និងស្រេកទឹកខ្លាំង បើទោះជាផឹកទឹកច្រើនកម្រិតណាក៏នៅតែមិនបាត់។
៤. ស្រវាំងភ្នែក ឬភ្នែកចាប់ផ្តើមព្រិលៗមួយភ្លែតៗ
ប្រសិនបើភ្នែករបស់អ្នកស្រាប់តែព្រិល មើលមិនសូវច្បាស់មួយរយៈខ្លី រួចត្រឡប់មកធម្មតាវិញពេលមិនសូវញ៉ាំផ្អែម វាមិនមែនមកពីបញ្ហាភ្នែកឡើងកន្ទុយថ្លែន ឬភ្នែកខ្សោយដោយសារអាយុនោះទេ។ កម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមដែលហក់ឡើងខ្ពស់ អាចទាញយកជាតិទឹកចេញពីជាលិកានានា រួមទាំងកែវភ្នែក (Lens) ផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យកែវភ្នែកហើម និងប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពនៃការចាប់យកពន្លឺ និងរូបភាព។
៥. របួសក្រជា និងឧស្សាហ៍រមាស់ស្បែក
ជាតិស្ករក្នុងឈាមខ្ពស់ជាប្រចាំ ធ្វើឱ្យចរន្តឈាមរត់ថយចុះ និងបំផ្លាញប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ (សរសៃឈាមតូចៗ និងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ)។ ជាលទ្ធផល សូម្បីតែដំបៅតូចតាច ដាច់រលាត់ស្បែក ឬស្នាមមុតបន្តិចបន្តួច ក៏ត្រូវការពេលយូរខុសធម្មតាទើបជាសះស្បើយ ព្រមទាំងងាយនឹងកើតជំងឺសើស្បែក ឬរមាស់រ៉ាំរ៉ៃដោយសារការឆ្លងមេរោគផ្សិតទៀតផង។
+ការទប់ស្កាត់មុនពេលយឺតពេល
ដំណាក់កាលត្រៀមទឹកនោមផ្អែម គឺជា «ឱកាសមាស» តែមួយគត់ដែលអ្នកអាចបង្វែរស្ថានភាពសុខភាពឱ្យត្រឡប់មករកភាពប្រក្រតីវិញបាន។ ប្រសិនបើអ្នកសង្កេតឃើញសញ្ញាទាំងនេះលើខ្លួនឯង ចូរចាប់ផ្តើមកាត់បន្ថយភេសជ្ជៈផ្អែម និងអាហារកែច្នៃ បង្កើនការដើរហាត់ប្រាណយ៉ាងតិច ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ និងអញ្ជើញទៅពិនិត្យឈាមតាមដានជាតិស្ករ (HbA1c ឬ Fasting Blood Glucose) នៅមន្ទីរពេទ្យឱ្យបានទាន់ពេលវេលា។