ការគេងមិនលក់ ឬគេងមិនស្កប់ស្កល់នៅពេលយប់ គឺជាបញ្ហាសុខភាពទូទៅមួយដែលមនុស្សភាគច្រើនតែងតែជួបប្រទះ។ បញ្ហានេះមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យអ្នកល្វើយ និងអស់កម្លាំងនៅថ្ងៃបន្ទាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ សុខភាពផ្លូវចិត្ត និងខួរក្បាលរ៉ាំរ៉ៃទៀតផង ប្រសិនបើទុកឱ្យកើតឡើងយូរអង្វែង។
ខាងក្រោមនេះជាមូលហេតុចម្បងៗ និងដំណោះស្រាយជាក់ស្តែងដើម្បីជួយឱ្យអ្នកគេងលក់ស្រួលឡើងវិញ៖
១. មូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យយប់ឡើងគេងមិនសូវលក់
ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកមុនគេង៖ ពន្លឺខៀវ (Blue Light) ចេញពីអេក្រង់ទូរស័ព្ទ កុំព្យូទ័រ ឬទូរទស្សន៍ រារាំងខួរក្បាលមិនឱ្យបញ្ចេញអ័រម៉ូន Melatonin (អ័រម៉ូនដែលជួយឱ្យងងុយគេង) ធ្វើឱ្យខួរក្បាលយល់ថាជានិយមវេលាថ្ងៃត្រង់។
ស្ត្រេស និងការគិតច្រើន (Mental Stress & Overthinking)៖ ការគិតបារម្ភពីរឿងការងារ គ្រួសារ ឬថវិកា នៅពេលយប់ ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធសរសៃប្រាសាទស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រុងប្រយ័ត្ន (Fight-or-Flight) និងបញ្ចេញអ័រម៉ូន Cortisol ដែលធ្វើឱ្យបេះដូងដើរលឿន និងពិបាកសម្រាក។
បរិភោគអាហារ និងភេសជ្ជៈមិនសមស្រប៖
–កាហ្វេអ៊ីន និងនីកូទីន៖ ការផឹកកាហ្វេ តែ ឬជក់បារីនៅពេលរសៀល ឬល្ងាច (ជាតិកាហ្វេអ៊ីនអាចស្ថិតក្នុងរាងកាយពី ៦ ទៅ ៨ ម៉ោង)។
–អាហារធ្ងន់ៗ ឬហិរខ្លាំង ៖ ការញ៉ាំអាហារច្រើនពេកមុនគេង ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារធ្វើការធ្ងន់ធ្ងរ និងបង្កជាអាការៈភើជូរ ឬអល់អែកក្នុងពោះ។
+បរិយាកាសបន្ទប់គេងមិនអំណោយផល៖ បន្ទប់មានពន្លឺភ្លឺពេក មានសំឡេងរំខាន ក្តៅស្អុះស្អាប់ ឬពូក និងខ្នើយមិនស្រួលខ្លួន។
+ទម្លាប់គេងមិនទៀងទាត់៖ ការចូលគេង និងភ្ញាក់ពីគេងម៉ោងខុសៗគ្នាច្រើនពេក រវាងថ្ងៃធ្វើការ និងថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ ធ្វើឱ្យ «នាឡិកាជីវសាស្ត្រ» (Circadian Rhythm) របស់រាងកាយវង្វេង។
+ការគេងថ្ងៃយូរពេក៖ ការគេងថ្ងៃលើសពី ៣០ នាទី ឬគេងនៅពេលរសៀលជ្រៅ ធ្វើឱ្យថយចុះតម្រូវការគេងនៅពេលយប់។
២. ដំណោះស្រាយមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ដើម្បីគេងលក់ស្កប់ស្កល់
ក. រៀបចំទម្លាប់មុនពេលគេង (Bedtime Routine)
១.អនុវត្តច្បាប់ «គ្មានអេក្រង់ ៦០ នាទី»៖ បិទ ឬទុកទូរស័ព្ទដៃ និងកុំព្យូទ័រឱ្យឆ្ងាយយ៉ាងហោចណាស់ ១ ម៉ោងមុនពេលចូលគេង។
២.បង្កើតបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់៖ ធ្វើឱ្យបន្ទប់គេង ងងឹត ស្ងាត់ និងមានសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ល្មម (ចន្លោះ ២២°C – ២៥°C)។
៣.សម្រួលអារម្មណ៍មុនគេង៖ អានសៀវភៅ ស្ដាប់ភ្លេងស្រទន់ ស្ដាប់ធម៌ ឬធ្វើការតាំងចិត្ត/ដកដង្ហើមវែងៗ ដើម្បីកាត់បន្ថយអារម្មណ៍តានតឹង។
ខ. កែសម្រួលរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ រក្សាម៉ោងគេងឱ្យទៀងទាត់៖ ចូលគេង និងភ្ញាក់ពីគេងនៅម៉ោងដដែលជារៀងរាល់ថ្ងៃ ទោះជាថ្ងៃឈប់សម្រាកក៏ដោយ។
ប្រឈមមុខនឹងពន្លឺថ្ងៃពេលព្រឹក៖ ទទួលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ១៥-៣០ នាទីនៅពេលព្រឹក ដើម្បីជួយតម្រូវនាឡិកាជីវសាស្ត្រក្នុងរាងកាយ។
កាត់បន្ថយកាហ្វេអ៊ីន៖ ចៀសវាងកាហ្វេ តែ ឬភេសជ្ជៈបក្សពួកកាហ្វេអ៊ីនចាប់ពីម៉ោង ២ រសៀលឡើងទៅ។
ហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់៖ ធ្វើលំហាត់ប្រាណនៅពេលព្រឹក ឬល្ងាចបន្តិច ប៉ុន្តែចៀសវាងការហាត់ប្រាណធ្ងន់ធ្ងរជិតម៉ោងចូលគេង (យ៉ាងហោចណាស់ ៣ ម៉ោងមុនគេង)។
ប្រសិនបើអ្នកផ្អៀងខ្លួននៅលើគ្រែលើសពី ២០ នាទីហើយនៅតែគេងមិនលក់ កុំជម្រុញ ឬបង្ខំចិត្តឱ្យគេង។ ចូរក្រោកចេញពីគ្រែទៅធ្វើសកម្មភាពស្រាលៗ (ដូចជា អានសៀវភៅ ឬស្តាប់ភ្លេង) ក្នុងពន្លឺភ្លើងស្រអាប់ រហូតដល់មានអារម្មណ៍ថាងងុយ ទើបត្រឡប់មកគេងវិញ។