ជំងឺមហារីកក្រពះ និងពោះវៀនធំ គឺជាឃាតករស្ងៀមស្ងាត់ដែលកំពុងតែកើតឡើងកាន់តែច្រើនឡើងៗក្នុងចំណោមមនុស្សគ្រប់វ័យ។ មនុស្សភាគច្រើនតែងតែគិតថាជំងឺមហារីកបណ្តាលមកពីកត្តាតពូជ ឬសារធាតុគីមីធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ ទម្លាប់នៃការហូបចុកប្រចាំថ្ងៃ ដែលយើងជួបប្រទះជារៀងរាល់ថ្ងៃ គឺជាដើមហេតុចម្បងមួយដែលយើងមើលរំលង និងបំផ្លាញសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារបន្តិចម្តងៗ។
ខាងក្រោមនេះជាកត្តាប្រឈមមកពីរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃដែលបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកក្រពះ និងពោះវៀន៖
១. អាហារផ្អាប់ អាហារប្រៃ និងអាហារផ្អាប់គីមី
កត្តាប្រឈម៖ ការទទួលទានអាហារប្រៃខ្លាំង អាហារផ្អាប់ ឬជ្រក់ដែលមានជាតិអំបិលច្រើនជាប្រចាំ អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ និងបំផ្លាញស្រទាប់រំអិលការពារជញ្ជាំងក្រពះ។
ផលប៉ះពាល់៖ ការរលាកជញ្ជាំងក្រពះរ៉ាំរ៉ៃ បង្កើតបរិយាកាសអំណោយផលដល់ការលូតលាស់នៃបាក់តេរី Helicobacter pylori (H. pylori) ដែលជាដើមហេតុចម្បងមួយនៃជំងឺមហារីកក្រពះ។
២. សាច់កែច្នៃ និងសាច់ក្រហម
កត្តាប្រឈម៖ សាច់កែច្នៃដូចជា ប្រហិត, ហតដក (Hot dog), បែកខន (Bacon), ឆុតឆ្កែ, និងសាច់ក្រហម (សាច់គោ, សាច់ជ្រូក) ដែលទទួលទានច្រើនលើសលប់។
ផលប៉ះពាល់៖ សាច់កែច្នៃមានផ្ទុកសារធាតុរក្សាទុកឱ្យបានយូរដូចជា Nitrites និង Nitrates ដែលនៅពេលឆ្លងកាត់ការរំលាយអាហារ វាអាចបំប្លែងទៅជាសារធាតុបណ្តាលឱ្យកើតមហារីក (Nitrosamines) ធ្វើឱ្យកោសិកាពោះវៀនធំប្រែប្រួលមិនធម្មតា។
៣. អាហារអាំង អាំងខ្លោច និងអាហារបំពងខ្លាញ់ច្រើន
កត្តាប្រឈម៖ ការញ៉ាំសាច់អាំងដែលខ្លោចខ្មៅ អាហារបំពងក្នុងប្រេងក្តៅខ្លាំង ឬប្រេងដែលប្រើប្រាស់ឡើងវិញច្រើនដង។
ផលប៉ះពាល់៖ នៅពេលសាច់ត្រូវកំដៅខ្លាំងរហូតខ្លោច វាបង្កើតនូវសារធាតុគីមីពីរប្រភេទគឺ Heterocyclic Amines (HCAs) និង Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) ដែលជាសារធាតុបង្កជំងឺមហារីកក្រពះ និងពោះវៀនធំយ៉ាងស្រួចស្រាវ។
៤. ការខ្វះជាតិសរសៃ (Fiber) ក្នុងរបបអាហារ
កត្តាប្រឈម៖ របបអាហារដែលផ្តោតលើសាច់ បាយស ម្សៅ និងអាហារលឿន (Fast Food) ដោយមិនសូវញ៉ាំបន្លែ ផ្លែឈើ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ។
ផលប៉ះពាល់៖ ជាតិសរសៃជួយឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដើរស្រួល និងជួយសម្អាតកាកសំណល់ចេញពីពោះវៀនបានលឿន។ បើខ្វះជាតិសរសៃ កាកសំណល់ និងជាតិពុលនឹងកកស្ទះក្នុងពោះវៀនធំយូរ បង្កើតការរលាក និងបង្កើនហានិភ័យកើតសាច់ដុះ (Polyps) ក្នុងពោះវៀនដែលអាចវិវត្តទៅជាមហារីក។
៥. ការពិសាគ្រឿងស្រវឹង និងភេសជ្ជៈផ្អែមខ្លាំងជាប្រចាំ
កត្តាប្រឈម៖ ការញ៉ាំស្រា ស្រាបៀរ ឬភេសជ្ជៈកំប៉ុងដែលមានកម្រិតស្ករខ្ពស់ជាប្រចាំ។
ផលប៉ះពាល់៖ គ្រឿងស្រវឹងបំប្លែងទៅជា Acetaldehyde ក្នុងរាងកាយ ដែលជាសារធាតុបំផ្លាញ DNA នៃកោសិកាក្រពះ និងពោះវៀន។ ក្រៅពីនេះ ស្ករច្រើនពេកនាំឱ្យធាត់លើសទម្ងន់ ដែលជាកត្តាជម្រុញការរលាករ៉ាំរ៉ៃក្នុងរាងកាយ។
+វិធីសាស្ត្រផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ដើម្បីការពារក្រពះ និងពោះវៀន
១.បង្កើនជាតិសរសៃ៖ ញ៉ាំបន្លែបៃតង ផ្លែឈើស្រស់ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិឱ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ៤០០ ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ។
២.កាត់បន្ថយសាច់កែច្នៃ៖ ផ្លាស់ប្តូរមកញ៉ាំប្រូតេអ៊ីនល្អៗដូចជា ត្រី សាច់ទ្រូងមាន់ និងសណ្តែក។
៣.ជៀសវាងអាហារខ្លោច៖ កាត់ផ្នែកខ្លោចៗចោលពេលញ៉ាំសាច់អាំង និងកាត់បន្ថយអាហារបំពងខ្លាញ់ច្រើន។