ចំណងជើង «អាថ៌កំបាំងនៃអរម៉ូនក្បាលពោះ៖ ហេតុអ្វីបានជាហាត់ប្រាណរាល់ថ្ងៃតែនៅតែមិនស្រកទម្ងន់?» គឺជាប្រធានបទសុខភាពដ៏ស៊ីជម្រៅ និងជួបប្រទះញឹកញាប់បំផុតក្នុងជីវិតរស់នៅ។ មនុស្សជាច្រើនយល់ច្រឡំថាការស្រកទម្ងន់ ឬការបាត់ក្បាលពោះ អាស្រ័យតែលើ «ការដុតកាឡូរី» និង «ការហាត់ប្រាណ» ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ «អរម៉ូន» គឺជាអ្នកបញ្ជា និងកំណត់ថា តើរាងកាយត្រូវដុតបំផ្លាញខ្លាញ់ ឬសន្សំទុកខ្លាញ់នៅត្រង់ក្បាលពោះ។
ខាងក្រោមនេះជាអត្ថបទអប់រំសុខភាពដែលសរសេរឡើងយ៉ាងក្បោះក្បាយ មានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ និងស្រួលយល់៖
អាថ៌កំបាំងនៃអរម៉ូនក្បាលពោះ៖ ហេតុអ្វីបានជាហាត់ប្រាណរាល់ថ្ងៃតែនៅតែមិនស្រកទម្ងន់?
តើអ្នកធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីបានជាអ្នកខំប្រឹងរត់ រត់ហាត់ប្រាណ ឬធ្វើចលនាពោះរាល់ថ្ងៃ តែទម្ងន់ និងក្បាលពោះនៅតែស្កុករឹងមាំមិនព្រមស្រក? ចម្លើយអាចនឹងធ្វើឱ្យអ្នកភ្ញាក់ផ្អើល៖ បញ្ហាមិនមែនមកពីអ្នកហាត់ប្រាណត្រូវមិននោះទេ ប៉ុន្តែមកពីអរម៉ូននៅក្នុងរាងកាយរបស់អ្នកកំពុងតែប្រឆាំងនឹងអ្នក!
ក្បាលពោះមិនមែនគ្រាន់តែជាកន្លែងស្តុកទុកខ្លាញ់ធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «តំបន់ប្រើកអរម៉ូន» (Hormonal Fat Zone)។ ប្រសិនបើអរម៉ូនសំខាន់ៗទាំង ៤ ខាងក្រោមនេះបាត់បង់តុល្យភាព ទោះបីជាអ្នកហាត់ប្រាណធ្ងន់ធ្ងរប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏ខ្លាញ់ក្បាលពោះនៅតែមិនព្រមទៅណាដែរ ៖
១. អរម៉ូនស្ត្រេស
នៅពេលអ្នកមានស្ត្រេស គេងមិនលក់ ឬហាត់ប្រាណហួសប្រមាណ (Overtraining) រាងកាយនឹងបញ្ចេញអរម៉ូន Cortisol កាន់តែច្រើន ។
ឥទ្ធិពលលើក្បាលពោះ ៖ អរម៉ូននេះបញ្ជាឱ្យរាងកាយរក្សាទុកថាមពលជាទម្រង់ខ្លាញ់ និងប្រមូលផ្តុំខ្លាញ់ទាំងនោះទៅស្តុកទុកនៅតំបន់ពោះ (Visceral Fat) ដើម្បីការពាររាងកាយពីគ្រោះថ្នាក់ ។ លើសពីនេះ វាធ្វើឱ្យអ្នកឃ្លានអាហារផ្អែម និងជាតិម្សៅកាន់តែខ្លាំង។
២. អរម៉ូនអាំងស៊ុយលីន
អាំងស៊ុយលីន មាននាទីគ្រប់គ្រងកម្រិតស្ករក្នុងឈាម ។ នៅពេលអ្នកញ៉ាំអាហារផ្អែម ភេសជ្ជៈកំប៉ុង ឬជាតិម្សៅកែច្នៃញឹកញាប់ កម្រិតអាំងស៊ុយលីននឹងឡើងខ្ពស់ជាប្រចាំ (Insulin Resistance)។
ឥទ្ធិពលលើក្បាលពោះ៖ នៅពេលអាំងស៊ុយលីនឡើងខ្ពស់ រាងកាយនឹង «បិទទ្វារ» ប្រព័ន្ធដុតបំផ្លាញខ្លាញ់ស្វ័យប្រវត្តិ ។ ក្នុងស្ថានភាពនេះ រាងកាយអាចដុតបានតែស្ករដែលអ្នកញ៉ាំចូល ប៉ុន្តែមិនអាចទាញយក «ខ្លាញ់ចាស់នៅក្បាលពោះ» មកដុតធ្វើជាថាមពលបានឡើយ ។
៣. អរម៉ូនគេងលក់ និងអរម៉ូនលូតលាស់
ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ (តិចជាង ៧-៨ ម៉ោង) ធ្វើឱ្យរាងកាយខ្វះអរម៉ូន Melatonin និងកាត់បន្ថយការផលិត Growth Hormone ដែលជាអរម៉ូនជួយជួសជុលសាច់ដុំ និងដុតខ្លាញ់នៅពេលយប់។
ឥទ្ធិពលលើក្បាលពោះ៖ ការគេងយប់ជ្រៅ ឬគេងមិនស្កប់ស្កល់ បង្កើនអរម៉ូនឃ្លាន (Ghrelin) និងកាត់បន្ថយអរម៉ូនឆ្អែត (Leptin) ដែលធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធដុតរំលាយអាហារធ្លាក់ចុះខកខានពេញមួយថ្ងៃបន្ទាប់។
៤. អរម៉ូនអេស្ត្រូសែន និងតេស្តូស្តេរ៉ូន
ការប្រែប្រួលនៃអរម៉ូនភេទតាមវ័យ (ជាពិសេសស្ត្រីឈានចូលវ័យកណ្តាល ឬបុរសដែលមានអរម៉ូន Testosterone ទាប) ធ្វើឱ្យលំហូរនៃការស្តុកខ្លាញ់ផ្លាស់ប្តូរពីត្រគាក ឬផ្លូវ មកផ្តុំនៅត្រង់ក្បាលពោះជំនួសវិញ។
ដំណោះស្រាយ៖ របៀប «តម្រឹមអរម៉ូន» ដើម្បីកម្ទេចខ្លាញ់ក្បាលពោះ
ប្រសិនបើអ្នកចង់ឱ្យការហាត់ប្រាណទទួលបានផលពិតប្រាកដ អ្នកត្រូវកែប្រែទម្លាប់ដើម្បីសម្រួលអរម៉ូនជាមុនសិន៖
១.កាត់បន្ថយការហាត់ប្រាណកាតឌីយ៉ូ (Cardio) ជ្រុល ៖ កុំរត់ម៉ោងៗរាល់ថ្ងៃ ប្រសិនបើអ្នកកំពុងស្ត្រេស ។ ផ្លាស់ប្តូរមកធ្វើការហាត់ប្រាណលើកទម្ងន់ (Resistance Training) ឬយូហ្គា ដើម្បីជួយសម្រួលសាច់ដុំ និងបន្ថយ Cortisol។
២.គ្រប់គ្រងអាំងស៊ុយលីន៖ កាត់បន្ថយស្ករ និងជាតិម្សៅកែច្នៃ។ បង្កើនការញ៉ាំបន្លែបៃតង ជាតិប្រូតេអ៊ីនល្អ (ស៊ុត, ត្រី, ទ្រូងមាន់) និងខ្លាញ់ល្អ (ផ្លែបឺរ, គ្រាប់ធញ្ញជាតិ)។
៣.ផ្តល់អាទិភាពលើការគេង៖ គេងឱ្យបាន ៧-៨ ម៉ោង និងចូលគេងមុនម៉ោង ១១ យប់ ដើម្បីឱ្យរាងកាយបញ្ចេញ Growth Hormone មកដុតបំផ្លាញខ្លាញ់។
៤.កាត់បន្ថយស្ត្រេស៖ ចំណាយពេលសម្រាកចិត្ត ធ្វើសមាធិ ឬដើរកម្សាន្តក្នុងធម្មជាតិ ដើម្បីឱ្យកម្រិត Cortisol ធ្លាក់ចុះមកធម្មតាវិញ។
ការស្រកទម្ងន់ និងការបាត់ក្បាលពោះ មិនមែនជា «សង្គ្រាមរវាងអ្នក និងកាឡូរី» ទាំងស្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែវាជា «កិច្ចសហការរវាងអ្នក និងអរម៉ូន»។ នៅពេលអ្នកយល់ពីភាសានៃអរម៉ូន ហើយផ្តល់ការសម្រាក អាហារូបត្ថម្ភ និងការហាត់ប្រាណដែលសមស្រប នោះខ្លាញ់ក្បាលពោះនឹងរលាយបាត់ទៅដោយធម្មជាតិ!