ដំណាក់កាលមុនឈានដល់ជំងឺទឹកនោមផ្អែម (Pre-diabetes) គឺជាស្ថានភាពដែលកម្រិតស្ករក្នុងឈាមរបស់អ្នកឡើងខ្ពស់ជាងធម្មតា ប៉ុន្តែមិនទាន់ខ្ពស់ដល់កម្រិតដែលត្រូវបានកំណត់ថាជា «ជំងឺទឹកនោមផ្អែម» នៅឡើយទេ។ ដំណាក់កាលនេះ គឺជា «ឱកាសមាស» ដ៍មានតម្លៃបំផុត ព្រោះវាជាដំណាក់កាលដែលអ្នកអាចកែប្រែទម្លាប់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ ឬពន្យារពេលមិនឱ្យកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ រហូតមួយជីវិតបាន។
ភាគច្រើន ដំណាក់កាលនេះមិនសូវចេញរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់ឡើយ ប៉ុន្តែរាងកាយតែងតែផ្ញើ «សញ្ញាព្រមានស្ងាត់ៗ» ទាំងនេះមកកាន់អ្នក៖
៨ សញ្ញាព្រមានដែលរាងកាយកំពុងប្រាប់អ្នក
១. ស្បែកខ្មៅក្រាស់ត្រង់ប្រកៀបក ឬក្លៀក
ប្រសិនបើអ្នកសង្កេតឃើញស្បែកនៅត្រង់ក ក្លៀក ឬប្រកៀបផ្លូវ ឡើងខ្មៅ និងមានភាពក្រាស់ខុសពីធម្មតា (ដូចជាក្អែលលាងមិនជ្រះ) នេះជាសញ្ញាច្បាស់បំផុតនៃការស៊ាំនឹងអ័រម៉ូនអាំងស៊ុយលីន (Insulin Resistance)។
២. ឆាប់ល្វើយ ឬល្ហិតល្ហៃខ្លាំងបន្ទាប់ពីញ៉ាំបាយរួច
នៅពេលរាងកាយស៊ាំនឹងអាំងស៊ុយលីន កោសិកាមិនអាចស្រូបយកជាតិស្ករពីអាហារទៅបំប្លែងជាថាមពលបានល្អឡើយ។ ជាលទ្ធផល ទោះបីជាអ្នកញ៉ាំឆ្អែតយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏អ្នកនៅតែមានអារម្មណ៍ថាល្វើយ ងងុយគេង និងគ្មានកម្លាំងកំហែង។
៣. ឆាប់ឃ្លាន និងចង់ញ៉ាំបង្អែម ឬរបស់ផ្អែមៗ
កម្រិតស្ករក្នុងឈាមដែលឡើងចុះមិនទៀងទាត់ ធ្វើឱ្យខួរក្បាលយល់ច្រឡំថារាងកាយខ្វះថាមពល ធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ឃ្លានញឹកញាប់ និងមានបំណងចង់ញ៉ាំភេសជ្ជៈ ឬនំផ្អែមៗជាប្រចាំ។
៤. នោមញឹកញាប់ និងឆាប់ស្រេកទឹក
នៅពេលជាតិស្ករក្នុងឈាមចាប់ផ្តើមលើស កម្រងនោមត្រូវធ្វើការធ្ងន់ដើម្បីបណ្តេញជាតិស្ករដែលលើសនោះចេញតាមទឹកនោម។ ការនោមញឹកញាប់នេះ ធ្វើឱ្យរាងកាយបាត់បង់ជាតិទឹក និងបណ្តាលឱ្យអ្នកឆាប់ស្រេកទឹកខុសធម្មតា។
៥. ស្រវាំងភ្នែក ឬមើលមិនសូវច្បាស់មួយអន្លើ
កម្រិតស្ករក្នុងឈាមខ្ពស់ អាចធ្វើឱ្យជាតិទឹកនៅក្នុងកែវភ្នែកប្រែប្រួល ដែលបណ្តាលឱ្យកែវភ្នែកប៉ោង ឬរលាកមួយអន្លើ ធ្វើឱ្យការមើលឃើញចុះខ្សោយ ឬស្រវាំង។
៦. របួស ឬដំបៅក្រជាសះស្បើយ
ប្រសិនបើអ្នកមានដំបៅ ឬអាការៈមុតបន្តិចបន្តួច ប៉ុន្តែត្រូវចំណាយពេលយូរខុសធម្មតាទើបជាសះស្បើយ នេះមកពីកម្រិតស្ករខ្ពស់ប៉ះពាល់ដល់ចរន្តឈាម និងសមត្ថភាពស្ដារឡើងវិញនៃកោសិកា។
៧. ស្ពឹក ឬស្រពោននៅចុងដៃ ចុងជើង
អាការៈស្ពឹកស្រពោន ឬមានអារម្មណ៍ដូចជារុយរោម/ម្ជុលចាក់នៅចុងម្រាមដៃ ឬចុងម្រាមជើង គឺជាសញ្ញាដែលបង្ហាញថាជាតិស្ករចាប់ផ្តើមប៉ះពាល់ដល់សរសៃប្រាសាទតូចៗ។
៨. ការកើនឡើងទម្ងន់ត្រង់ក្បាលពោះ (Visceral Fat)
ការមានខ្លាញ់ក្បាលពោះច្រើន គឺជាកត្តាជំរុញដ៏ធំបំផុតដែលធ្វើឱ្យកោសិកាក្នុងរាងកាយប្រឆាំង ឬស៊ាំនឹងអ័រម៉ូនអាំងស៊ុយលីន។
វិធីកែប្រែ និងបង្វែរស្ថានការណ៍ឱ្យមកជាសះស្បើយវិញ
ដំណាក់កាល Pre-diabetes អាចកែប្រែបាន ១០០% ប្រសិនបើអ្នកចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ៖
កាត់បន្ថយស្ករ និងកាបូអ៊ីដ្រាតច្នៃ៖ កាត់បន្ថយភេសជ្ជៈផ្អែមៗ បាយស នំប៉័ងស និងអាហារកែច្នៃ។
បន្ថែមជាតិសរសៃ (Fiber)៖ ញ៉ាំបន្លែបៃតង ផ្លែឈើមិនសូវផ្អែម និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិឱ្យបានច្រើន ដើម្បីជួយពន្យារការស្រូបយកជាតិស្ករ។
ហាត់ប្រាណជាប្រចាំ៖ ធ្វើចលនារាងកាយ ឬដើរលឿនយ៉ាងហោចណាស់ ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ (៥ ថ្ងៃ/សប្តាហ៍) ដើម្បីជួយឱ្យកោសិកាប្រើប្រាស់ជាតិស្ករបានល្អឡើងវិញ។
សម្រកទម្ងន់ ៥-៧% ៖ ប្រសិនបើអ្នកមានទម្ងន់លើស ការសម្រកទម្ងន់ត្រឹមតែ ៥% ទៅ ៧% នៃទម្ងន់ខ្លួន អាចកាត់បន្ថយហានិភ័យកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមបានរហូតដល់ជិត ៦០%។
ពិនិត្យឈាមជាទៀងទាត់៖ ទៅជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីពិនិត្យកម្រិតស្ករក្នុងឈាម (HbA1c) យ៉ាងហោចណាស់ ១ ឆ្នាំម្តង។