កម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ខុសធម្មតា (Hyperglycemia) គឺជាស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់មួយសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬអ្នកដែលមិនទាន់ដឹងខ្លួនថាមានជំងឺនេះ។ ប្រសិនបើទុកឱ្យជាតិស្ករឡើងខ្ពស់ខ្លាំងជាប្រចាំដោយមិនបានគ្រប់គ្រង វាអាចបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សរសៃឈាម ភ្នែក តម្រងនោម និងបេះដូង។
រាងកាយរបស់យើងតែងតែផ្ញើ «សញ្ញាអាសន្ន» ច្បាស់ៗមកប្រាប់ ពេលដែលជាតិស្ករក្នុងឈាមហក់ឡើងខ្ពស់។ ខាងក្រោមនេះជាសញ្ញាសំខាន់ៗទាំង ៦ ដែលអ្នកមិនควរមើលរំលងឡើយ៖
១. ស្រេកទឹកខ្លាំង និងនោមញឹកញាប់ (ជាពិសេសនៅពេលយប់)
នៅពេលជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ តម្រងនោមត្រូវខិតខំធ្វើការខ្លាំងដើម្បីចោះ និងបញ្ចេញជាតិស្ករលើសនោះតាមរយៈទឹកនោម។ ការណ៍នេះធ្វើឱ្យរាងកាយបាត់បង់ជាតិទឹកច្រើន នាំឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ «ស្រេកទឹកខុសពីធម្មតា» ទោះបីជាផឹកទឹកច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ ហើយត្រូវចូលបន្ទប់ទឹកនោមញឹកញាប់ ជាពិសេសនៅពេលយប់។
២. អស់កម្លាំងខ្លាំង និងល្វើយៗ
ទោះបីជាមានជាតិស្ករ (ថាមពល) ច្រើនក្នុងឈាមក៏ដោយ ប៉ុន្តែដោយសារតែកង្វះអាំងស៊ុយលីន ឬអាំងស៊ុយលីនមិនធ្វើការ កោសិកាក្នុងរាងកាយមិនអាចស្រូបយកជាតិស្ករនោះទៅបំប្លែងជាថាមពលបានឡើយ។ លទ្ធផលគឺ រាងកាយខ្វះថាមពល ធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ «ល្វើយ អស់កម្លាំង និងគ្មានកម្លាំងកំហែង» ទោះបីជាបានសម្រាកគ្រប់គ្រាន់ក៏ដោយ។
៣. ស្រវាំងភ្នែក ឬមើលមិនច្បាស់
កម្រិតជាតិស្ករឡើងខ្ពស់ អាចទាញយកជាតិទឹកចេញពីកែវភ្នែក (Lens) ធ្វើឱ្យកែវភ្នែកប្រែប្រួលទ្រង់ទ្រាយ ឬហើម។ ស្ថានភាពនេះបង្កឱ្យភ្នែករបស់អ្នកចាប់ផ្តើម «ស្រវាំង មើលអ្វីៗមិនច្បាស់ ឬប្រឡាក់ប្រឡុះ»។ ប្រសិនបើគ្រប់គ្រងជាតិស្ករបានល្អ ភ្នែកនឹងត្រឡប់មកធម្មតាវិញ ប៉ុន្តែបើទុកយូរអាចប៉ះពាល់បាតភ្នែករហូតដល់ពិការបាន។
៤. ស្រកទម្ងន់លឿនខុសពីធម្មតា
ប្រសិនបើអ្នកស្រកទម្ងន់លឿន ដោយមិនបានតមអាហារ ឬហាត់ប្រាណ នេះជាសញ្ញាព្រមានគ្រោះថ្នាក់។ នៅពេលកោសិកាមិនអាចប្រើប្រាស់ជាតិស្ករបាន រាងកាយនឹងចាប់ផ្តើមដុតបំផ្លាញ «សាច់ដុំ និងជាតិខ្លាញ់» ដើម្បីយកមកធ្វើជាថាមពលជំនួសវិញ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យទម្ងន់ធ្លាក់ចុះយ៉ាងលឿន។
៥. មុខរបួសក្រជាសះស្បើយ ឬឆ្លងរោគញឹកញាប់
ជាតិស្ករក្នុងឈាមខ្ពស់ បង្កការរំខានដល់លំហូរឈាម រារាំងដំណើរការជួសជុលកោសិកា និងធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធការពាររាងកាយចុះខ្សោយ។ ប្រសិនបើអ្នកមានមុខរបួស តូចតាច មុត ឬដាច់សាច់ ហើយ «ក្រជាសះស្បើយខុសពីធម្មតា» ឬងាយឆ្លងរោគនៅលើស្បែក និងអញ្ចាញធ្មេញ នោះអាចមកពីកម្រិតស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ខ្លាំង។
៦. ស្ងួតមាត់ ស្បែកស្ងួត និងរមាស់
ការបាត់បង់ជាតិទឹកតាមទឹកនោម ធ្វើឱ្យមាត់ និងបំពង់ករបស់អ្នកស្ងួតខ្លាំង ប្រេះបបូរមាត់ និងមានអារម្មណ៍ធំក្លិនមាត់ចម្លែក។ បន្ថែមពីនេះ វាធ្វើឱ្យស្បែកបាត់បង់សំណើម ស្ងួត ប្រេះ និងបង្កជាអាការៈរមាស់នៅលើស្បែកជើង ឬដៃជាដើម។
+ សញ្ញាអាសន្នធ្ងន់ធ្ងរ (ត្រូវប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យ)
ប្រសិនបើជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ខ្លាំងហួសកម្រិត រហូតដល់កើតមានអាការៈដូចខាងក្រោម ត្រូវប្រញាប់ទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់ភ្លាមៗ៖
-ចោទជាអាការៈក្អួតចង្អោរ ឬឈឺពោះខ្លាំង
-ដកដង្ហើមញាប់ៗ និងមានក្លិនដង្ហើមដូចផ្លែឈើទុំ/ទឹកលាងក្រចក (សញ្ញានៃវិបត្តិ DKA – Diabetic Ketoacidosis)
-វង្វេងវង្វាន់ ស្រវាំង ឬសន្លប់