ជំងឺមហារីកស្បូន (រួមទាំងមហារីកស្បូន និងមហារីកមាត់ស្បូន) គឺជាសត្រូវលាក់មុខដ៏កាចសាហាវមួយចំពោះសុខភាពស្ត្រី។ អ្វីដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភគឺ នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ជំងឺនេះច្រើនតែមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់ដែលធ្វើឱ្យយើងចាប់អារម្មណ៍នោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រាងកាយរបស់មនុស្សយើងតែងតែមានយន្តការ «ផ្ញើសញ្ញាព្រមាន» មកជាមុន បើសិនជាយើងមានការយកចិត្តទុកដាក់ និងសង្កេតដឹងទាន់ពេលវេលា។
ប្រសិនបើអ្នក ឬមនុស្សជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកជួបប្រទះនូវ «សញ្ញាព្រមាន» ទាំងនេះជាប់ៗគ្នាក្នុងរំលងពេលប្រហែល ១ ខែ ចូរប្រញាប់ទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញភ្លាមៗ៖
១. ការធ្លាក់ឈាមខុសធម្មតាតាមទ្វារមាស
នេះគឺជាសញ្ញាព្រមានបន្ទាន់ និងសំខាន់បំផុតដែលមិនគួរមើលរំលងដាច់ខាត។ ការធ្លាក់ឈាមខុសធម្មតានេះរួមមាន៖
-ការធ្លាក់ឈាមនៅចន្លោះពេលនៃវដ្តរដូវ (មករដូវពីរដងក្នុងមួយខែ ឬមកមិនទៀងទាត់)។
-ការធ្លាក់ឈាមក្រោយពេលរួមភេទរួច។
-ចំពោះស្ត្រីដែលអស់រដូវហើយ (Menopause)៖ ទោះបីជាការធ្លាក់ឈាមមកបន្តិចបន្តួច ឬគ្រាន់តែជាស្នាមឈាមក៏ដោយ គឺជារឿងខុសប្រក្រតីទាំងស្រុង និងជាសញ្ញាអាសន្នដែលត្រូវទៅជួបពេទ្យជាដាច់ខាត។
២. ការធ្លាក់សខុសប្រក្រតី និងមានក្លិនឆ្អេះ (Abnormal Vaginal Discharge)
ការធ្លាក់សជាទូទៅជារឿងធម្មតារបស់ស្ត្រី ប៉ុន្តែបើវាប្រែប្រួលសណ្ឋាន នោះវាអាចជាសញ្ញាព្រមាន៖
-ធ្លាក់សមានលាយឡំឈាម (មានពណ៌ផ្កាឈូក ឬពណ៌ត្នោត)។
-ធ្លាក់សមានសភាពរាវខ្លាំងដូចទឹក ឬខាប់ខុសធម្មតា។
-មានក្លិនឆ្អេះស្រអាប់ ក្លិនខុសប្លែកពីធម្មតា ឬធំក្លិនអាក្រក់ខ្លាំង។
១. ការឈឺចាប់នៅតំបន់អាងត្រគាក និងពេលរួមភេទ (Pelvic Pain)
នៅពេលដែលកោសិកាមហារីកចាប់ផ្តើមលូតលាស់ វាអាចបង្កជាសម្ពាធ ឬការរលាកនៅក្នុងតំបន់អាងត្រគាក៖
-មានអារម្មណ៍ឈឺអុករំខាន ឬឈឺចុកណែននៅពោះផ្នែកខាងក្រោម (អាងត្រគាក) ដោយគ្មានមូលហេតុច្បាស់លាស់ ទោះបីជាមិនមែនជាថ្ងៃមករដូវក៏ដោយ។
-មានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ខ្លាំង ឬទាស់ខុសធម្មតានៅពេលរួមភេទ។
៤. ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងការបន្ទោបង់ប្រែប្រួល
នៅពេលដុំសាច់មានការរីកចម្រើន វាក៏អាចទៅសង្កត់លើប្លោកនោម ឬពោះវៀនធំ ដែលស្ថិតនៅក្បែរនោះ បង្កជាសញ្ញាដូចជា៖
-នោមញឹកញាប់ ឬមានអារម្មណ៍ថានោមមិនអស់ជាប់ជានិច្ច។
-មានបញ្ហាទល់លាមក រាគ ឬហើមពោះរ៉ាំរ៉ៃ រយៈពេលរាប់សប្តាហ៍ ទោះបីជាបានកែប្រែរបបអាហារហើយក៏ដោយ។
-ស្រកទម្ងន់លឿនខុសធម្មតា ដោយគ្មានការតមអាហារ ឬហាត់ប្រាណ។
+អ្វីដែលស្ត្រីគ្រប់រូបគួរធ្វើ៖ «ការពារប្រសើរជាងព្យាបាល»
សញ្ញាទាំងនេះមិនមែនមានន័យថាឱ្យតែជួបប្រទះ គឺសុទ្ធតែជាមហារីកស្បូនទាំងអស់នោះទេ ព្រោះវាអាចបង្កឡើងដោយការរលាក ឬរោគស្ត្រីទូទៅផ្សេងទៀត។ ប៉ុន្តែ វាជា «សញ្ញាអាសន្ន» ដែលរាងកាយប្រាប់ថាមានអ្វីមួយខុសប្រក្រតីហើយ។
១. ចូរកុំទម្លាប់ទិញថ្នាំលេប ឬលាងសំអាតខ្លួនឯង ពេលមានរោគសញ្ញាទាំងនេះជាប់ៗគ្នា ។ ២. ត្រូវទៅធ្វើតេស្តរាវរកមហារីកមាត់ស្បូន (Pap Smear) ឬពិនិត្យអេកូស្បូនឱ្យបានទៀងទាត់យ៉ាងហោចណាស់ ១ដងក្នុងមួយឆ្នាំ។ ៣. ចាក់វ៉ាក់សាំងការពារមេរៀន HPV តាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ។
ការដឹងខ្លួនមុន និងការស្វែងរកការព្យាបាលតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង អាចជួយសង្គ្រោះជីវិតអ្នកបានរហូតដល់ទៅជាង ៩០%! ចូរស្រឡាញ់ និងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះរាងកាយរបស់អ្នកតាំងពីថ្ងៃនេះ។