នៅក្នុងសម័យកាលដ៏មមាញឹកនេះ មនុស្សភាគច្រើនតែងតែផ្តោតលើការស្វែងរកប្រាក់ចំណូល និងការបំពេញកាតព្វកិច្ចប្រចាំថ្ងៃ រហូតដល់ភ្លេចគិតគូរពីសុខភាពរាងកាយ។ ជារឿយៗ «ជំងឺកាច» មិនដែលមកគោះទ្វារប្រាប់យើងមុននោះទេ ប៉ុន្តែវាចូលមកក្នុងទម្រង់ជា «សត្រូវលាក់មុខ» ដែលសោយសុខ និងបំផ្លាញកោសិការាងកាយរបស់យើងបណ្តើរៗពីខាងក្នុង។
ការយល់ដឹងពីសញ្ញាព្រមានដំបូងៗ គឺជាខែលការពារជីវិតដ៏សំខាន់បំផុត។ ខាងក្រោមនេះជា រោគសញ្ញាព្រមាន ៥ យ៉ាង ដែលអ្នកមិនត្រូវមើលរំលងដាច់ខាត៖
១. អស់កម្លាំងខ្លាំងខុសធម្មតា និងរ៉ាំរ៉ៃ (Chronic Fatigue)
ការអស់កម្លាំងបន្ទាប់ពីធ្វើការធ្ងន់ ឬសម្រាកមិនគ្រប់គ្រាន់ គឺជារឿងធម្មតា។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថាអស់កម្លាំង ល្វើយ គ្មានថាមពល ទោះបីជាបានគេងលក់ស្កប់ស្កល់ និងសម្រាកពេញមួយថ្ងៃក៏ដោយ នោះអាចជាសញ្ញាព្រមាន។ ជំងឺកាចៗមួយចំនួន ដូចជាជំងឺមហារីក ឬជំងឺប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ តែងតែបឺតជញ្ជក់ថាមពលពីរាងកាយដើម្បីពង្រីកខ្លួន។ ២. ស្រកទម្ងន់លឿនពេកដោយគ្មានមូលហេតុ (Unexplained Weight Loss)
ប្រសិនបើអ្នកមិនបានតមអាហារ មិនបានហាត់ប្រាណខ្លាំង ប៉ុន្តែទម្ងន់ស្រកចុះលឿនខុសធម្មតា (ឧទាហរណ៍៖ ស្រកលើសពី ៥ គីឡូក្រាមក្នុងមួយខែ) នេះជាសញ្ញាអាសន្ន។ កោសិកាខុសប្រក្រតី ឬដុំសាច់កាច តែងតែដណ្តើមយកសារធាតុចិញ្ចឹមពីអាហារដែលអ្នកញ៉ាំ ដើម្បីយកទៅចិញ្ចឹមខ្លួនវា ធ្វើឱ្យរាងកាយអ្នកស្គមរឹតបន្តឹងលឿនបំផុត។
៣. ការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃនៅកន្លែងណាមួយមិនព្រមបាត់ (Persistent Pain)
ការឈឺចាប់ គឺជាភាសារបស់រាងកាយដែលប្រាប់ថា «មានអ្វីមួយមិនប្រក្រតីហើយ»។ ប្រសិនបើអ្នកមានអាការៈឈឺក្បាលខ្លាំងមិនបាត់ ឈឺខ្នង ឈឺក្នុងពោះ ឬឈឺសន្លាក់រ៉ាំរ៉ៃជាច្រើនសប្តាហ៍ ទោះបីជាលេបថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ក៏មិនធូរស្រាល គប្បីប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីពិនិត្យរកឫសគល់ ព្រោះវាអាចជាសម្ពាធពីដុំសាច់លាក់ខ្លួន។
៤. មានការប្រែប្រួលលើស្បែក ឬដុំពកខុសធម្មតា (Skin Changes or Lumps)
ចូរឧស្សាហ៍សង្កេតមើលរាងកាយខ្លួនឯង។ ការលេចឡើងនូវដុំពកមិនឈឺនៅក្រោមស្បែក ដូចជាត្រង់ក ក្លៀក សុដន់ ឬចង្កេះ ក៏ដូចជាការប្រែប្រួលពណ៌ស្បែក (ស្បែកឡើងលឿង ឡើងខ្មៅខ្លាំង ឬដុះប្រលាក់ខ្មៅ/ប្រជ្រុយខុសទ្រង់ទ្រាយ) សុទ្ធតែជាសញ្ញាព្រមានថា «សត្រូវលាក់មុខ» កំពុងរាតត្បាត។
៥. ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ឬការបន្ទោរបង់ប្រែប្រួលរ៉ាំរ៉ៃ (Altered Bowel/Bladder Habits)
អាការៈទល់លាមកជំនួសដោយរាគរូសឆ្លាស់គ្នា ការបន្ទោរបង់មានឈាម ហើមពោះរហូត ឬមានអារម្មណ៍ថាបត់ជើងធំមិនអស់រំលងរាប់សប្តាហ៍ អាចជាសញ្ញានៃជំងឺពោះវៀនធំ។ ដូចគ្នានេះដែរ ការនោមញឹកញាប់ពេក ឬនោមពិបាក ក៏ជាសញ្ញាត្រូវតាមដានផងដែរ។
+ វិធានការការពារ៖ កុំចាំដល់ហួសពេល
សុខភាព មិនមែនជាអ្វីដែលយើងអាចទិញបានដោយប្រាក់នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាគណនីសន្សំដ៏មានតម្លៃបំផុត
-កុំទម្លាប់លេបថ្នាំផ្សះផ្សារខ្លួនឯង៖ នៅពេលមានរោគសញ្ញាខាងលើ កុំព្យាយាមទិញថ្នាំលេបបំបាត់រោគសញ្ញាខាងក្រៅ ព្រោះវាគ្រាន់តែជាការបិទបាំង «សត្រូវលាក់មុខ» ឱ្យកាន់តែរីកធំប៉ុណ្ណោះ។
-ពិនិត្យសុខភាពប្រចាំឆ្នាំ៖ ការរកឃើញជំងឺកាចនៅដំណាក់កាលដំបូង អាចបង្កើនឱកាសព្យាបាលជាសះស្បើយរហូតដល់ទៅ ៨០-៩០%។
ចូរចងចាំថា គ្មានការងារ ឬទ្រព្យសម្បត្តិណាមានតម្លៃជាងជីវិតរបស់អ្នកឡើយ ។ បើស្រឡាញ់ខ្លួនឯង និងក្រុមគ្រួសារ ត្រូវហ៊ានចំណាយពេលស្តាប់សញ្ញាព្រមានពីរាងកាយរបស់អ្នកចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ!