ក្លិនឈ្ងុយហុយឡើងពីចង្ក្រានសាច់អាំង និងពណ៌លឿងស្រទុំស្រួយស្រឹបនៃដំឡូងបារាំង ឬមាន់បំពង គឺជាការទាក់ទាញដ៏មានឥទ្ធិពលដែលធ្វើឱ្យមនុស្សសឹងតែគ្រប់គ្នាមិនអាចទប់ចិត្តបាន។ អាហារទាំងនេះបានក្លាយជាជម្រើសដំបូងសម្រាប់រាល់ការជួបជុំ ការកម្សាន្ត និងការញ៉ាំអាហារសម្រន់ប្រចាំថ្ងៃ។
ប៉ុន្តែ នៅពីក្រោយសោភ័ណភាពដ៏គួរឱ្យចង់ញ៉ាំ និងរសជាតិដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់នេះ ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្របានរកឃើញថា ពួកវាប្រៀបដូចជា «ម៉ាស៊ីនផលិតជាតិពុលមហារីក» ដ៏សកម្ម ដែលកំពុងបំផ្លាញកោសិការាងកាយរបស់អ្នកបន្តិចម្តងៗរាល់ពេលដែលអ្នកទំពារ និងលេបវាចូលទៅ។
ស្វែងយល់ពី «ជាតិពុលលាក់មុខ» ក្នុងកម្តៅខ្ពស់
នៅពេលអាហារត្រូវឆ្លងកាត់ការកែច្នៃក្រោមសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ខ្លាំង ដូចជាការបំពងក្នុងប្រេងក្តៅយូរៗ ឬការអាំងផ្ទាល់នៅលើភ្លើងគោក វាបង្កើតឱ្យមានសារធាតុគីមីបង្កមហារីកកម្រិតខ្ពស់ចំនួន ៣ ប្រភេទ ដែលអ្នកមិនអាចមើលឃើញនឹងភ្នែកទទេឡើយ៖
១. អាគ្រីឡាមីត (Acrylamide) – នៅក្នុងអាហារបំពង
នៅពេលអាហារដែលមានជាតិម្សៅខ្ពស់ (ដូចជា ដំឡូងបារាំង បាយកក ឬនំបញ្ចុកបំពង) ត្រូវគេយកទៅបំពងក្នុងសីតុណ្ហភាពលើសពី 120°C វានឹងបង្កើតឱ្យមានសារធាតុគីមីមួយឈ្មោះថា Acrylamide។ ជាតិពុលនេះកើតចេញពីប្រតិកម្មរវាងជាតិស្ករ និងអាស៊ីតអាមីណូនៅក្នុងអាហារ។ ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា ការសន្សំសារធាតុនេះក្នុងរាងកាយយូរៗទៅ នឹងទៅបំផ្លាញប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ និងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកជាច្រើនប្រភេទ។
២. អេក្វាទ័រ (HCAs) និង ប៉ូលីស៊ីគ្លីក (PAHs) – នៅក្នុងសាច់អាំងខ្លោច
-HCAs (Heterocyclic Amines): កើតឡើងនៅពេលដែលសាច់សត្វ (សាច់ជ្រូក សាច់គោ មាន់ ឬត្រី) រងកម្តៅខ្លាំងភ្លាមៗ ធ្វើឱ្យអាស៊ីតអាមីណូ និងជាតិសាច់ឆ្លងកាត់ប្រតិកម្មគីមីបង្កើតជាសារធាតុពុល។
-PAHs (Polycyclic Aromatic Hydrocarbons): កើតឡើងនៅពេលដែលខ្លាញ់សាច់ស្រក់ទៅលើរូងភ្លើងភ្នក់ រួចហុយជាផ្សែងក្រាស់ៗត្រឡប់មកទុំជាប់នឹងសាច់អាំងវិញ។ សារធាតុទាំងពីរនេះ គឺជាភ្នាក់ងារបំផ្លាញ DNA របស់មនុស្ស និងជាដើមហេតុចម្បងនៃ មហារីកពោះវៀនធំ មហារីកក្រពះ និងមហារីកដោះ។
៣. គ្រោះថ្នាក់ទ្វេដងពី «ប្រេងបំពងដើរឡើងវិញ»
ហាងលក់អាហារបំពងមួយចំនួន តែងតែប្រើប្រាស់ប្រេងឆាដដែលៗរាប់សិបដងដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយ។ ប្រេងដែលត្រូវកម្តៅរាប់ដងនឹងកើតមានប្រតិកម្ម Oxidation បង្កើតជាជាតិខ្លាញ់អាក្រក់ (Trans Fat) និងរ៉ាឌីកាល់សេរី ដែលមិនត្រឹមតែបង្កមហារីកទេ តែថែមទាំងធ្វើឱ្យស្ទះសរសៃឈាមបេះដូង និងឡើងសម្ពាធឈាមយ៉ាងគំហុក។
វិធីកាត់បន្ថយពិសពុល ដោយមិនបាច់អត់ទ្រាំ
ប្រសិនបើអ្នកនៅតែចង់រីករាយនឹងរសជាតិអាហារទាំងនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រណែនាំឱ្យអនុវត្តវិធីសាស្ត្រឆ្លាតវៃទាំងនេះ ដើម្បីកាត់បន្ថយជាតិពុលឱ្យមកនៅកម្រិតទាបបំផុត៖
-កាត់ផ្នែកខ្លោចចោលជានិច្ច៖ មុននឹងញ៉ាំសាច់អាំង ត្រូវប្រើកន្ត្រៃកាត់ផ្នែកដែលខ្លោចខ្មៅចេញឱ្យអស់ ព្រោះផ្នែកនោះហើយជាកន្លែងដែលប្រមូលផ្តុំសារធាតុ HCAs និង PAHs ខ្លាំងបំផុត។
-ផ្អាប់សាច់មុននឹងអាំង៖ ការផ្អាប់សាច់ជាមួយគ្រឿងទេសធម្មជាតិដូចជា ក្រូចឆ្មារ ខ្ទឹមស ខ្ញី ឬស្លឹកគ្រៃ យ៉ាងហោចណាស់ ៣០ នាទី អាចជួយកាត់បន្ថយការកកើតសារធាតុពុល HCAs បានរហូតដល់ទៅ ៩០%។
-ប្តូរមកប្រើឆ្នាំងបំពងគ្មានប្រេង (Air Fryer)៖ បើធ្វើអាហារបំពងនៅផ្ទះ ការប្រើប្រាស់ឆ្នាំងកម្តៅខ្យល់អាកាសអាចជួយកាត់បន្ថយបរិមាណខ្លាញ់អាក្រក់ និងគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពមិនឱ្យខ្ពស់ពេក។
-ញ៉ាំបន្លែស្រស់ជួយលាងជាតិពុល៖ រាល់ពេលញ៉ាំសាច់អាំង ឬមាន់បំពង ត្រូវញ៉ាំអមជាមួយបន្លែបៃតងដូចជា សាឡាត់ ស្ពៃក្តោប ឬប៉េងប៉ោះ ព្រោះជាតិសរសៃ (Fiber) និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មក្នុងបន្លែ នឹងជួយរារាំងការស្រូបយកជាតិពុលចូលទៅក្នុងពោះវៀន។
របស់ដែលឆ្ងាញ់ប្លែកភ្នែក និងប្លែកមាត់ តែងតែទាមទារតម្លៃខ្លួនវិញជាសុខភាព។ ការញ៉ាំដោយគ្មានការត្រឹះរិះ និងខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន គឺមិនខុសពីការបើកទ្វារស្វាគមន៍ជំងឺមហារីកឱ្យចូលមកបំផ្លាញជីវិតនោះឡើយ។