មហារីកក្រពះ និងពោះវៀន បានក្លាយជាឃាតករលាក់មុខដ៏គួរឱ្យខ្លាចមួយ ដែលកំពុងឆក់យកជីវិតមនុស្សជាច្រើនជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ នៅក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនយើង «អាហារផ្អាប់និងប្រឡាក់» ដូចជា ជ្រក់ ផ្អក ប្រហុក បុប្ផា ត្រីងៀត សាច់ក្រក និងសាច់ហាលស្ងួតផ្សេងៗ គឺជាមុខម្ហូបដ៏ពេញនិយមដែលមិនអាចខ្វះបាននៅលើតុអាហារ ព្រោះវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ប្លែក ជួយជម្រុញការញ៉ាំបាយបានច្រើន។
ប៉ុន្តែ នៅពីក្រោយរសជាតិដ៏ដិតដាមនិងឆ្ងាញ់ជាប់មាត់នេះ វាបានបង្កប់នូវគ្រោះថ្នាក់ដ៏ធំធេង ដែលផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្ររកឃើញថា ជាភ្នាក់ងារបង្កជំងឺមហារីកប្រព័ន្ធរំលាយអាហារយ៉ាងសកម្មបំផុត។
ហេតុអ្វីបានជាអាហារផ្អាប់និងប្រឡាក់ បង្កហានិភ័យមហារីកខ្ពស់?
យន្តការនៃការកកើតកោសិកាមហារីកពីអាហារប្រភេទនេះ មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យឡើយ ប៉ុន្តែវាបណ្តាលមកពីកត្តាគីមីសាស្ត្រ និងបាក់តេរីចំនួន ៣ យ៉ាងធំៗ៖
១. សារធាតុគីមីជំនាន់ថ្មី៖ នីត្រូសាមីន (Nitrosamines)
នៅក្នុងដំណើរការប្រឡាក់សាច់ ឬធ្វើអាហារផ្អាប់ គេតែងតែប្រើប្រាស់ជាតិអំបិល ឬសារធាតុរក្សាទុកឱ្យបានយូរ (ដូចជា ប៉ូតាស ឬបូរ៉ាក់) ដែលមានផ្ទុកសារធាតុចម្រុះ Nitrates ឬ Nitrites។ នៅពេលសារធាតុទាំងនេះចូលទៅក្នុងក្រពះ វាឆ្លងកាត់ប្រតិកម្មគីមីជាមួយអាស៊ីត និងអាមីននៅក្នុងក្រពះ បំប្លែងខ្លួនទៅជា «នីត្រូសាមីន (Nitrosamines)» ដែលជាសារធាតុពុលបង្កមហារីកកម្រិតខ្ពស់ (Carcinogen) ចូលទៅបំផ្លាញកោសិការបស់ជញ្ជាំងក្រពះផ្ទាល់តែម្តង។
២. កំហាប់អំបិលខ្ពស់ពេក (High Sodium)
អាហារប្រឡាក់និងផ្អាប់ភាគច្រើនត្រូវការបរិមាណអំបិលយ៉ាងច្រើនដើម្បីកុំឱ្យខូច។ កម្រិតសូដ្យូម (Sodium) ដែលខ្ពស់ហួសហេតុនេះ នឹងទៅស៊ីរំលាយ និងបំផ្លាញស្រទាប់រំអិលការពារជញ្ជាំងក្រពះ (Gastric Mucosal Barrier)។ នៅពេលរបាំងការពារនេះចុះខ្សោយ វាងាយនឹងធ្វើឱ្យជញ្ជាំងក្រពះរលាករ៉ាំរ៉ៃ កើតដំបៅ និងវិវត្តទៅជាកោសិកាមហារីកនៅថ្ងៃខាងមុខ។
៣. ការកកើតបាក់តេរី H. pylori (Helicobacter pylori)
ការញ៉ាំអាហារដែលមានជាតិអំបិលខ្ពស់ និងអាហារផ្អាប់ដែលខ្វះអនាម័យ បង្កើតជាបរិស្ថានអំណោយផលបំផុតសម្រាប់ការលូតលាស់របស់បាក់តេរី H. pylori នៅក្នុងក្រពះ។ បាក់តេរីប្រភេទនេះជាដើមហេតុចម្បងជាងគេបង្អស់នៃជំងឺមហារីកក្រពះ ព្រោះវាបង្កការរលាករ៉ាំរ៉ៃរាប់ឆ្នាំដោយអ្នកជំងឺមិនដឹងខ្លួន។
សញ្ញាព្រមានដំបូងនៃវិបត្តិក្រពះពោះវៀនដែលអ្នកគួរដឹង
មនុស្សភាគច្រើនតែងតែច្រឡំសញ្ញាមហារីកដំណាក់កាលដំបូង ទៅនឹងជំងឺក្រពះធម្មតា។ សូមប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បើអ្នកមានអាការៈទាំងនេះ៖
-ឆ្អែតពោះ ហើមពោះ ឬណែនពោះជាប្រចាំក្រោយពេលញ៉ាំអាហារ
-ឈឺចុកចាប់នៅតំបន់ចុងដង្ហើម ដោយលេបថ្នាំក្រពះហើយនៅតែមិនធូរស្រាល
-ស្រកទម្ងន់លឿនខុសប្រក្រតី ដោយគ្មានមូលហេតុ
-ភើមក ឬក្អួតចង្អោរញឹកញាប់
-បត់ជើងធំមានពណ៌ខ្មៅ ឬមានឈាមលាយឡំ
របស់ឆ្ងាញ់ជារឿយៗតែងតែបង្កប់នូវពិសពុល។ ការសប្បាយមាត់មួយភ្លែតជាមួយនឹងអាហារផ្អាប់និងប្រឡាក់ មិនគួរជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យអ្នកត្រូវបាត់បង់សុខភាព និងអនាគតដ៏វែងឆ្ងាយនោះឡើយ។ ចូរចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ញ៉ាំ និងបណ្តុះវិន័យសុខភាពតាំងពីថ្ងៃនេះ ដើម្បីក្រពះពោះវៀនដ៏រឹងមាំ និងអាយុយឺនយូរ!