មនុស្សជាច្រើនជឿជាក់ថា អាការៈ «ស្ពឹកចុងដៃចុងជើង» គ្រាន់តែជារឿងធម្មតាដែលបណ្តាលមកពីការអង្គុយសង្កត់ជើងយូរ ការគេងខុសក្បាច់ ឬឈាមរត់មិនទាន់។ ពួកគេតែងតែរំលងសញ្ញាព្រមាននេះ ដោយគ្រាន់តែធ្វើការច្របាច់តិចតួច ឬរង់ចាំឱ្យវាបាត់ទៅវិញដោយខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែតាមផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ អាការៈស្ពឹកដែលកើតឡើងញឹកញាប់ ឬរ៉ាំរ៉ៃ គឺជាសម្រែកព្រមានយ៉ាងខ្លាំងពីរាងកាយថា «ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទរបស់អ្នកកំពុងរងការខូចខាត»។
ប្រសិនបើអ្នកបណ្តោយឱ្យវាឈានដល់ដំណាក់កាល «សរសៃប្រសាទងាប់» នោះអ្នកអាចនឹងត្រូវបាត់បង់ការដឹងជារៀងរហូត។
ហេតុអ្វីមិនគួរមើលស្រាលអាការៈស្ពឹក?
ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទបរិភព (Peripheral Nervous System) ប្រៀបដូចជាខ្សែភ្លើងដែលតភ្ជាប់ពីខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នង ទៅកាន់គ្រប់ផ្នែកទាំងអស់នៃរាងកាយ។ នៅពេលវាចាប់ផ្តើមរងសម្ពាធ ឬខ្វះសារធាតុចិញ្ចឹម វានឹងបញ្ជូនសញ្ញាព្រមានដំបូងមកជាទម្រង់៖
-មានអារម្មណ៍ដូចមានស្រមោចវារលើស្បែក
-ចាក់ឆ្កៀបៗដូចគេយកម្ជុលមកចាក់
-ស្ពឹកទន់ រហូតដល់បាត់បង់ការដឹងកម្តៅ ឬការឈឺចាប់
ប្រសិនបើសញ្ញាទាំងនេះត្រូវបានមើលរំលងជាបន្តបន្ទាប់ សរសៃប្រសាទនឹងចាប់ផ្តើមស្វិត និងងាប់បន្តិចម្តងៗ។ នៅពេលវាលែងដំណើរការ វាមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យស្ពឹកជាអចិន្ត្រៃយ៍នោះទេ តែថែមទាំងអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ចលនាសាច់ដុំ បណ្តាលឱ្យទន់ដៃជើង ឬពិការថែមទៀតផង។
មូលហេតុលាក់កំបាំងនៃជំងឺដ៏គួរឱ្យខ្លាចនៅពីក្រោយអាការៈស្ពឹក
ការស្ពឹកចុងដៃចុងជើង ភាគច្រើនជាសញ្ញាបង្ហាញនៃជំងឺបំផ្លិចបំផ្លាញដូចខាងក្រោម៖
-ជំងឺខូចសរសៃប្រសាទដោយសារទឹកនោមផ្អែម (Diabetic Neuropathy)៖ នេះជាមូលហេតុឈានមុខគេ។ ជាតិស្ករក្នុងឈាមខ្ពស់រ៉ាំរ៉ៃ នឹងទៅបំផ្លាញសរសៃឈាមតូចៗដែលចិញ្ចឹមសរសៃប្រសាទ ធ្វើឱ្យសរសៃប្រសាទដាច់ខ្យល់ និងខូចខាត ជាពិសេសគឺនៅផ្នែកចុងជើង និងចុងដៃ។
-ជំងឺការិយាល័យ ឬការស្ទះសរសៃប្រសាទកដៃ (Carpal Tunnel Syndrome)៖ កើតឡើងញឹកញាប់លើអ្នកធ្វើការការិយាល័យដែលប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រយូរ។ សរសៃប្រសាទនៅកដៃរងការសង្កត់ណែន ដែលធ្វើឱ្យស្ពឹកម្រាមដៃ និងអាចបាត់បង់កម្លាំងកាន់វត្ថុអ្វីមួយ។
-ជំងឺសង្កត់សរសៃប្រសាទឆ្អឹងខ្នង (Herniated Disc)៖ ការលៀនថាសឆ្អឹងខ្នង ឬមហារីកឆ្អឹងខ្នង ទៅសង្កត់លើឫសសរសៃប្រសាទ ដែលជះឥទ្ធិពលធ្វើឱ្យស្ពឹក និងឈឺរាលដាលមកដល់ចុងជើង។
-កង្វះវីតាមីនចាំបាច់៖ រាងកាយខ្វះខាតវីតាមីនក្រុម B ជាពិសេសគឺ Vitamin B1, B6, និង B12 ដែលជាអាហាររូបត្ថម្ភដ៏សំខាន់សម្រាប់ការពារ និងជួសជុលស្រោមសរសៃប្រសាទ។
-ជំងឺសរសៃឈាមដើរមិនស្រួល៖ ការត្បៀតសរសៃឈាម ដែលធ្វើឱ្យឈាមមិនអាចនាំអុកស៊ីសែនទៅចិញ្ចឹមផ្នែកចុងដៃចុងជើងបានគ្រប់គ្រាន់។
+វិធីការពារ និងទប់ស្កាត់ មុនពេលហួសពេល
កុំរង់ចាំរហូតដល់សរសៃប្រសាទងាប់ ទើបស្វែងរកការព្យាបាល ព្រោះការលូតលាស់ឡើងវិញនៃសរសៃប្រសាទដែលខូចខាតខ្លាំង គឺមានកម្រិតទាបបំផុត។ អ្នកគួរចាប់ផ្តើមអនុវត្តវិធីទាំងនេះ៖
-ពិនិត្យសុខភាពរកមើលជំងឺទឹកនោមផ្អែម៖ បើអ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ត្រូវគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករឱ្យបានល្អបំផុត។
-បំពេញវីតាមីន B ឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់៖ ញ៉ាំអាហារដែលមានវីតាមីន B ខ្ពស់ ដូចជា គ្រាប់ធញ្ញជាតិ សាច់សត្វ បន្លែបៃតង ឬពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីប្រើប្រាស់ថ្នាំបំប៉នសរសៃប្រសាទ។
-ផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ៖ ជៀសវាងការអង្គុយខ្វែងជើងយូរៗ ក្រោកឈរពត់ខ្លួនរៀងរាល់ ១ ម៉ោងម្តង បើអ្នកធ្វើការការិយាល័យ។
-ហាត់ប្រាណជាប្រចាំ៖ ការដើររហ័ស រត់ត្រឹកៗ ឬយូហ្គា ជួយជម្រុញឱ្យលំហូរឈាមរត់ទៅចិញ្ចឹមចុងដៃចុងជើងបានល្អ។
ប្រសិនបើអាការៈស្ពឹករបស់អ្នកកើតឡើងរួមផ្សំជាមួយរោគសញ្ញាដូចជា ៖ វង្វេងវង្វាន់, និយាយមិនច្បាស់, ទន់ខ្សោយសាច់ដុំមួយចំហៀងខ្លួន ឬស្ពឹកខ្លាំងភ្លាមៗ នេះអាចជាសញ្ញានៃ ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល (Stroke)។ សូមប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់!