នៅពេលនិយាយអំពី «ជំងឺខ្សោយតម្រងនោម» មនុស្សភាគច្រើនតែងតែនឹកឃើញដល់ការញ៉ាំប្រៃ ឬញ៉ាំអំបិលច្រើនភ្លាមៗ។ ការញ៉ាំប្រៃពិតជាសត្រូវលំដាប់មួយរបស់តម្រងនោមពិតមែន ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាមូលហេតុតែមួយគត់នោះទេ។ មនុស្សជាច្រើនដែលមានរបបអាហារសាបល្អណាស់ ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវប្រឈមមុខនឹងការលាងឈាម ឬខ្សោយតម្រងនោមដដែល។
តើមាន «ល្បិចកល» ឬទម្លាប់រស់នៅបែបណាខ្លះទៀត ដែលកំពុងតែបំផ្លាញតម្រងនោមរបស់អ្នកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់? មកស្វែងយល់ពីការពិតខាងក្រោមនេះ៖
+មូលហេតុចម្បងៗ និងទម្លាប់បំផ្លាញតម្រងនោម (ក្រៅពីការញ៉ាំប្រៃ)
១. ជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងលើសសម្ពាធឈាម (មេខ្លោងធំបំផុត)
នៅក្នុងពិភពវេជ្ជសាស្ត្រ ជំងឺទាំងពីរនេះគឺជាមូលហេតុចម្បងលំដាប់ទី១ និងទី២ ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សខ្សោយតម្រងនោម។
-ជាតិស្ករខ្ពស់ និងសម្ពាធឈាមខ្លាំង៖ យូរៗទៅវានឹងទៅយាយី និងបំផ្លាញសរសៃឈាមតូចៗរាប់លាននៅក្នុងតម្រងនោម ធ្វើឱ្យតម្រងនោមបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការចម្រោះកាកសំណល់។
២. ទម្លាប់ញ៉ាំ «ផ្អែម» ខ្លាំងពេក
ជាតិស្ករមិនត្រឹមតែបង្កជំងឺទឹកនោមផ្អែមនោះទេ ប៉ុន្តែការញ៉ាំភេសជ្ជៈផ្អែមៗ តែទឹកដោះគោ ឬអាហារដែលមានជាតិស្ករ fructose ខ្ពស់ជាប្រចាំ នឹងបង្កើនកម្រិតអាស៊ីតអ៊ុយរិក (Uric Acid) ក្នុងឈាម ដែលអាចបង្កើតជាគ្រួសក្នុងតម្រងនោម និងធ្វើឱ្យតម្រងនោមខូចខាត។
៣. ទម្លាប់ញ៉ាំ «ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់» ដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជា
នេះជាបញ្ហាប្រឈមខ្លាំងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋយើង។ ការទិញថ្នាំលេបខ្លួនឯងរាល់ពេលឈឺក្បាល ឈឺសន្លាក់ ឬរោយកញ្ចឹងក ដោយប្រើប្រាស់ក្រុមថ្នាំប្រឆាំងការលាកដែលគ្មានស្តេរ៉ូអ៊ីត (NSAIDs) ដូចជា Ibuprofen, Diclofenac, Naproxen យូរខែយូរឆ្នាំ គឺជាថ្នាំពុលយ៉ាងសាហាវដែលសម្លាប់កោសិកាតម្រងនោមផ្ទាល់តែម្តង។
៤. ញ៉ាំទឹកតិចពេក ឬទម្លាប់ «ទប់នោម»
-ញ៉ាំទឹកតិច៖ ធ្វើឱ្យឈាមខាប់ តម្រងនោមខ្វះជាតិទឹកដើម្បីទៅបង្ហូរ និងលាងសម្អាតជាតិពុល ចុងក្រោយបង្កជាការកកកុញជាតិពុល និងគ្រួសក្នុងតម្រងនោម។
-ទប់នោមយូរ៖ បង្កើនសម្ពាធបញ្រ្ចាសទៅលើតម្រងនោម និងងាយបង្កការបង្ករោគក្នុងប្រព័ន្ធបង្ហូរនោម (UTI) ដែលអាចរាលដាលដល់ការរលាកតម្រងនោមធ្ងន់ធ្ងរ។
៥. ការស្រ្តេសរ៉ាំរ៉ៃ និងការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់
នៅពេលអ្នកគេងមិនលក់ ឬស្រ្តេសខ្លាំង រាងកាយនឹងបញ្ចេញអរម៉ូនម្យ៉ាងដែលធ្វើឱ្យសម្ពាធឈាម និងចង្វាក់បេះដូងកើនឡើង។ ជាងនេះទៅទៀត មុខងារតម្រងនោមត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយនាឡិកាជីវសាស្ត្ររាងកាយនៅពេលយប់ ដូច្នេះការមិនសម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ធ្វើឱ្យតម្រងនោមគ្មានពេលជួសជុលកោសិកាខ្លួនឯងឡើយ។
+វិធីសាស្ត្រមាស៖ ថែរក្សាតម្រងនោមឱ្យនៅក្មេងវ័យ និងរឹងមាំ
១. ផឹកទឹកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ៖ មនុស្សពេញវ័យគួរញ៉ាំទឹកឱ្យបាន ២ ទៅ ២.៥ លីត្រ ក្នុងមួយថ្ងៃ (ចែកញ៉ាំសន្សឹមៗពេញមួយថ្ងៃ កុំញ៉ាំបង្ខំម្តងទាំងអស់)។
២. ពិនិត្យសុខភាពជាប្រចាំ៖ វិធីតែមួយគត់ដែលដឹងថាដម្រងនោមខ្សោយ ឬអត់ គឺការពិនិត្យឈាមវាស់ជាតិ Creatinine (eGFR) និងពិនិត្យទឹកនោម។ កុំរង់ចាំដល់មានរោគសញ្ញាហើមជើង ឬនោមមានពពុះ ទើបទៅពិនិត្យ ព្រោះពេលនោះតម្រងនោមអាចខូចខាតលើសពី ៥០% ទៅហើយ។
៣. ជៀសវាងការប្រើថ្នាំផ្តេសផ្តាស៖ រាល់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ លោកអ្នកត្រូវតែឆ្លងកាត់ការពិគ្រោះ និងណែនាំពីគ្រូពេទ្យជំនាញច្បាស់លាស់។
ការការពារតម្រងនោម មិនមែនគ្រាន់តែជាការប្តូរពីសម្លប្រៃមកសម្លសាបនោះទេ វាគឺជាការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករ សម្ពាធឈាម និងការបញ្ឈប់ទម្លាប់លេបថ្នាំផ្តេសផ្តាស។