សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា «បាយ» គឺជាអាហារចម្បងមិនអាចខ្វះបានក្នុងគ្រប់អាហារបីពេល។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកដែលកំពុងប្រឈម ឬកំពុងរស់នៅជាមួយ «ជំងឺទឹកនោមផ្អែម» ការជ្រើសរើសប្រភេទអង្ករមកដាំបាយ គឺជាសមរភូមិដ៏សំខាន់មួយក្នុងការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករ។
សំណួរពេញនិយមបំផុតគឺ៖ តើបាយស និងបាយសម្រូប ជះឥទ្ធិពលខុសគ្នាយ៉ាងណាចំពោះអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម? មកដឹងពីការពិតផ្អែកលើវិទ្យាសាស្ត្រវេជ្ជសាស្ត្រខាងក្រោមនេះ៖
១. បាយស៖ ល្បឿនលឿននៃការបង្កើនជាតិស្ករ (គួរប្រុងប្រយ័ត្ន)
បាយស គឺជាអង្ករដែលបានឆ្លងកាត់ការកិនកែច្នៃ ដោយបកសំបកក្ដាម និងយកកន្ទក់ចេញអស់ រួចខាត់ឱ្យសស្អាត។ ដំណើរការនេះបានធ្វើឱ្យបាយសបាត់បង់ជាតិសរសៃ (Fiber) និងវីតាមីនស្ទើរតែទាំងស្រុង ដោយបន្សល់ទុកតែជាតិម្សៅសុទ្ធ (Carbohydrates)។
-សន្ទស្សន៍ជាតិស្ករ ៖ បាយសមានកម្រិត GI ខ្ពស់ខ្លាំង (ប្រហែល ៧០ ទៅ ៧៥)។
-ផលប៉ះពាល់ពិតប្រាកដ ៖ នៅពេលអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមញ៉ាំបាយស រាងកាយនឹងកិនរំលាយវាទៅជាជាតិស្ករគ្លុយកូស (Glucose) យ៉ាងលឿនបំផុត។ វាធ្វើឱ្យជាតិស្ករក្នុងឈាមហក់ឡើងខ្ពស់គំហុកភ្លាមៗក្រោយបាយ រុញច្រានឱ្យលំពែងប្រឹងធ្វើការខ្លាំង និងធ្វើឱ្យអ្នកឆាប់អស់កម្លាំង ល្ហិតល្ហៃ និងងងុយដេកក្រោយញ៉ាំរួច។
២. បាយសម្រូប ៖ ខែលការពារជាតិស្ករពីធម្មជាតិ (ល្អបំផុត)
បាយសម្រូប (អង្ករសម្រូប ឬអង្ករពណ៌ក្រហម/ត្នោត) គឺជាអង្ករដែលគ្រាន់តែបកសំបកចេញ ដោយរក្សាទុកនូវស្រទាប់កន្ទក់ និងគ្រាប់ពន្លកនៅដដែល។ ស្រទាប់នេះហើយជាជម្រកនៃវីតាមីន B, ជាតិរ៉ែ និងជាតិសរសៃដ៏សម្បូរបែប។
-សន្ទស្សន៍ជាតិស្ករ ៖ បាយសម្រូបមានកម្រិត GI ទាបជាង (ប្រហែល ៥០ ទៅ ៥៥)។
-ផលប៉ះពាល់ពិតប្រាកដ៖ ជាតិសរសៃ (Fiber) នៅក្នុងបាយសម្រូប ដើរតួជា «ហ្វ្រាំង» ជួយពន្យារពេលនៃការកិនរំលាយអាហារនៅក្នុងក្រពះ។ វាធ្វើឱ្យជាតិស្ករត្រូវបានស្រូបចូលទៅក្នុងឈាមសន្សឹមៗ និងមានស្ថេរភាព មិនបង្កឱ្យមានការហក់ឡើងគំហុកនៃជាតិស្ករឡើយ។ លើសពីនេះ វាជួយឱ្យមានអារម្មណ៍ឆ្អែតបានយូរ មិនសូវឃ្លានចំណីផ្តេសផ្តាស និងជួយសម្រកខ្លាញ់ក្បាលពោះទៀតផង។
គន្លឹះមាសសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម៖ ញ៉ាំយ៉ាងណាឱ្យសុវត្ថិភាព?
១. វិធីសាស្ត្រផ្លាស់ប្តូរ (សម្រាប់អ្នកមិនទាន់ស៊ាំ)៖ បើអ្នកពិបាកញ៉ាំបាយសម្រូបសុទ្ធដោយសារវា រឹង ឬមិនសូវឈ្ងុយ គួរចាប់ផ្តើមដោយការដាំលាយគ្នា (បាយស ៥០% + បាយសម្រូប ៥០%) សិន រួចសន្សឹមៗបង្កើនបរិមាណបាយសម្រូបទៅថ្ងៃក្រោយ។
២. គ្រប់គ្រងបរិមាណ ៖ ទោះបីជាបាយសម្រូបល្អក៏ដោយ វានៅតែជាជាតិម្សៅ (Carbs)។ ការញ៉ាំច្រើនហួសកម្រិតនៅតែធ្វើឱ្យឡើងជាតិស្ករដដែល។ បរិមាណដែលល្អសម្រាប់មួយពេល គឺត្រឹម ១ កូនចានចង្កឹះល្មម។
៣. ទម្រង់ចានអាហារសុខភាព ៖ រាល់ពេលញ៉ាំបាយ គួររៀបចំចានអាហារដោយ៖ បន្លែបៃតង ៥០% (ពាក់កណ្តាលចាន), សាច់គ្មានខ្លាញ់/ត្រី ២៥% (មួយភាគបួនចាន) និងបាយសម្រូប ២៥% (មួយភាគបួនចាន)។
ការផ្លាស់ប្តូរពីបាយស មកបាយសម្រូប គឺជាការវិនិយោគដ៏សាមញ្ញ ប៉ុន្តែផ្តល់លទ្ធផលអស្ចារ្យបំផុតក្នុងការការពាររូបរាងកាយ និងទប់ស្កាត់ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម ៕