នៅក្នុងចំណោមជំងឺមហារីកទាំងអស់ «មហារីកថ្លើម» ត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជា «ឃាតករស្ងៀមស្ងាត់» ពីព្រោះវាមិនសូវបញ្ចេញរោគសញ្ញាឱ្យយើងដឹងខ្លួន ឬឈឺចាប់នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូងឡើយ។ កោសិកាមហារីកអាចលូតលាស់ និងបំផ្លាញកោសិកាថ្លើមបន្តិចម្តងៗដោយគ្មានសំឡេង ផ្ដល់ឱកាសឱ្យជំងឺនេះវិវត្តទៅដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយ ទើបស្តែងចេញជារោគសញ្ញាច្បាស់ៗ ដែលធ្វើឱ្យការព្យាបាលមានភាពយឺតយ៉ាវ និងប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតខ្ពស់។
ការយល់ដឹងពីសញ្ញាព្រមានចុងក្រោយ និងវិធីសាស្ត្របង្ការ គឺជាខែលការពារដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់អ្នក និងក្រុមគ្រួសារ។
រោគសញ្ញានៅដំណាក់កាលចុងក្រោយដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន
នៅពេលដុំសាច់មហារីកមានទំហំធំ ឬរាលដាលពេញថ្លើម វានឹងធ្វើឱ្យមុខងារថ្លើមចុះខ្សោយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងបង្ហាញសញ្ញាព្រមានដូចខាងក្រោម៖
-លឿងភ្នែក និងលឿងស្បែក (Jaundice)៖ នេះជាសញ្ញាច្បាស់បំផុត។ កើតឡើងដោយសារថ្លើមដែលខូចខាតមិនអាចចម្រោះសារធាតុពណ៌លឿងម្យ៉ាងឈ្មោះ ប៊ីលីរុយប៊ីន (Bilirubin) ចេញពីឈាមបាន នាំឱ្យវាជ្រាបទៅលើស្បែក និងភ្នែក។
-ហើមពោះ ឬដក់ទឹកក្នុងពោះ (Ascites)៖ ពោះចាប់ផ្តើមរីកធំខុសធម្មតា និងមានអាការៈហើមជើងទាំងសងខាង ដោយសារសម្ពាធឈាមក្នុងថ្លើមកើនឡើង និងកង្វះប្រូតេអ៊ីនអាល់ប៊ូមីន (Albumin) ក្នុងការទប់ទឹកក្នុងសរសៃឈាម។
-ឈឺចាប់ ឬណែនខ្លាំងនៅផ្នែកខាងស្តាំ៖ មានអារម្មណ៍ចុកណែន ឬឈឺចាប់ខ្លាំងនៅបរិវេណក្រោមឆ្អឹងជំនីខាងស្តាំ (ចំទីតាំងរបស់ថ្លើម) ហើយពេលខ្លះអាចរាលដាលដល់ស្មាខាងស្តាំថែមទៀត។
-ស្រកទម្ងន់លឿន និងបាត់បង់ចំណង់អាហារ៖ អ្នកជំងឺស្រកគីឡូយ៉ាងគំហុកដោយគ្មានមូលហេតុ អមដោយអាការៈមិនចង់ញ៉ាំអាហារ ឆាប់ឆ្អែត ទោះបីជាញ៉ាំបានត្រឹមពីរបីម៉ាត់ក៏ដោយ។
-អស់កម្លាំងខ្លាំង ល្ហិតល្ហៃ និងក្អួតចង្អោរ៖ រាងកាយចុះខ្សោយខ្លាំង គ្មានថាមពល ទោះបីជាបានសម្រាកគ្រប់គ្រាន់ ដោយសារថ្លើមមិនអាចបន្សាបជាតិពុល និងស្តុកថាមពលបានដូចមុន។
កត្តាជម្រុញ និងមូលហេតុចម្បងនៃមហារីកថ្លើម
មហារីកថ្លើមភាគច្រើនមិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យឡើយ ប៉ុន្តែវាវិវត្តចេញពីបញ្ហាថ្លើមរ៉ាំរ៉ៃ រួមមាន៖
-ការឆ្លងមេរោគថ្លើមប្រភេទ B និង C៖ នេះជាមូលហេតុចម្បងបំផុត។ មេរោគទាំងនេះបំផ្លាញកោសិកាថ្លើមបន្តិចម្តងៗ បង្កើតជាការលាករ៉ាំរ៉ៃ រហូតក្លាយជាថ្លើមក្រិន និងមហារីកថ្លើម។
-ជំងឺថ្លើមក្រិន (Cirrhosis)៖ ទោះបីជាបណ្តាលមកពីស្រា ឬមេរោគថ្លើមក៏ដោយ ឱ្យតែថ្លើមវិវត្តទៅជាក្រិន វានឹងបង្កើនហានិភ័យកើតមហារីកខ្ពស់បំផុត។
-ការសេពគ្រឿងស្រវឹងហួសប្រមាណ៖ ជាតិអាល់កុលបំផ្លាញកោសិកាថ្លើមដោយផ្ទាល់ និងបង្កឱ្យមានខ្លាញ់រុំថ្លើម រហូតដល់រលាក និងក្រិនថ្លើម។
-ជាតិពុលអាហ្វ្លាថុកស៊ីន (Aflatoxin)៖ ជាជាតិពុលដែលកើតចេញពីមេរោគផ្សិតនៅលើគ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលផ្អាប់ទុកមិនល្អ ដូចជា សណ្តែកដីផ្អាប់ ម្ទេសស្ងួតលាក់ដុះផ្សិត អង្ករចាស់ៗ ឬគោកញ្ចប់។
+វិធីសាស្ត្រការពារខ្លួនពីមហារីកថ្លើម
ទោះបីជាវាជាជំងឺកាចសាហាវ ប៉ុន្តែយើងអាចការពារ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យបានរហូតដល់ទៅ ៨០% តាមរយៈការអនុវត្តទម្លាប់ល្អៗទាំងនេះ៖
-ចាក់វ៉ាក់សាំងការពារមេរោគថ្លើមប្រភេទ B៖ នេះជាវិធីសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការទប់ស្កាត់មូលហេតុឫសគល់នៃមហារីកថ្លើម។
-ពិនិត្យឈាមស្វែងរកមេរោគថ្លើម៖ ប្រសិនបើពិនិត្យឃើញថាមានឆ្លងមេរោគថ្លើមប្រភេទ B ឬ C ត្រូវប្រញាប់ជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីទទួលការដោះស្រាយ និងតាមដានឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីកុំឱ្យវាវិវត្តទៅជាមហារីក។
-កាត់បន្ថយ ឬឈប់ពិសាគ្រឿងស្រវឹង៖ ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឱ្យថ្លើមបានស្តារ និងជួសជុលកោសិកាឡើងវិញ។
-ប្រុងប្រយ័ត្នរឿងចំណីអាហារ៖ ជៀសវាងការញ៉ាំសណ្តែកដី ឬគ្រឿងទេសដែលដុះផ្សិត ឬផ្អាប់ទុកយូរខុសបច្ចេកទេស និងកាត់បន្ថយអាហារដែលមានខ្លាញ់ និងស្ករខ្ពស់ ដើម្បីការពារជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើម។
-ពិនិត្យសុខភាពជាទៀងទាត់៖ សម្រាប់អ្នកដែលមានផ្ទុកមេរោគថ្លើម ឬមានជំងឺថ្លើមក្រិន គួរទៅពិនិត្យអេកូថ្លើម (Ultrasound) និងពិនិត្យឈាមរៀងរាល់ ៦ ខែម្តង ដើម្បីស្វែងរកសញ្ញាមហារីកតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង។