សម្រាប់អ្នកដែលចាប់ផ្តើមចង់ថែរក្សាសុខភាព បណ្តេញជាតិខ្លាញ់ និងសម្រកទម្ងន់ សំណួរដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយគឺ៖ «តើខ្ញុំគួររត់ ឬគួរដើរ?»។ មនុស្សភាគច្រើនយល់ថា ការរត់ទើបអាចដុតរំលាយកាឡូរីបានលឿន និងស្រកទម្ងន់បានឆាប់ ប៉ុន្តែពួកគេក៏បារម្ភពីបញ្ហាសន្លាក់ និងការឈឺជង្គង់ផងដែរ។
ដើម្បីដោះស្រាយចម្ងល់នេះ មកពិនិត្យមើលការប្រៀបធៀបផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងសុខភាពរវាងការរត់ និងការដើរ ដើម្បីស្វែងរកជម្រើសដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់រាងកាយរបស់អ្នក៖
១. ជ្រើសរើសសម្រាប់ «ការសម្រកទម្ងន់ និងដុតបំផ្លាញខ្លាញ់»
ការរត់ (Running)៖ ឈ្នះលើផ្នែក «ល្បឿន និងពេលវេលា»។ ការរត់ដុតបំផ្លាញកាឡូរីបានច្រើនជាងការដើរទ្វេដងក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា។ ការរត់ក្នុងល្បឿនមធ្យមអាចដុតបំផ្លាញថាមពលប្រហែលពី ៥០០ ទៅ ៧០០ កាឡូរីក្នុងមួយម៉ោង (អាស្រ័យលើទម្ងន់ខ្លួន)។ វាជួយជម្រុញប្រព័ន្ធមេតាបូលីសឱ្យធ្វើការខ្លាំង និងស្រកគីឡូបានលឿន។
ការដើរ (Walking)៖ ឈ្នះលើផ្នែក «ភាពធន់ និងការដុតខ្លាញ់យឺតៗ»។ ទោះបីជាការដើរធម្មតាដុតកាឡូរីបានតិចជាង (ប្រហែល ២០០ ទៅ ៣០០ កាឡូរីក្នុងមួយម៉ោង) ប៉ុន្តែការសិក្សាបង្ហាញថា ការដើរលឿនៗ (Power Walking) ក្នុងរយៈពេលវែង ប្រើប្រាស់ថាមពលចេញពី «ប្រភពខ្លាញ់ផ្ទាល់» បានល្អជាងការរត់ដែលប្រើប្រាស់ថាមពលពីកាបូអ៊ីដ្រាត។
សន្និដ្ឋានផ្នែកស្រកទម្ងន់ ៖ បើអ្នកមានពេលវេលាតិច ហើយចង់ស្រកគីឡូឆាប់ «ការរត់» ជាជម្រើសល្អ។ ប៉ុន្តែ បើអ្នកមានទម្ងន់ខ្លួនថ្លោសខ្លាំង «ការដើរលឿន» រយៈពេលយូរ (៤៥ ទៅ ៦០នាទី) គឺជាជម្រើសដែលមានប្រសិទ្ធភាព និងសុវត្ថិភាពជាង។
២. ជ្រើសរើសសម្រាប់ «ការការពារសន្លាក់ និងជង្គង់»
ការរត់ (Running)៖ បង្កើតសម្ពាធខ្លាំង (High-Impact)។ រាល់ពេលដែលជើងរបស់អ្នកបុកទង្គិចនឹងដីពេលរត់ ជង្គង់ និងសន្លាក់របស់អ្នកត្រូវទ្រាំទ្រនឹងទម្ងន់បោកទង្គិចស្មើនឹង ៣ ទៅ ៤ដង នៃទម្ងន់ខ្លួនពិតប្រាកដ។ ប្រសិនបើអ្នកមានទម្ងន់ខ្លួនធ្ងន់ស្រាប់ ឬទម្រង់រត់មិនត្រឹមត្រូវ វាអាចបង្កឱ្យមានបញ្ហា «Office Syndrome» ឈឺចង្កេះ និងខូចសន្លាក់ជង្គង់យ៉ាងងាយ។
ការដើរ (Walking)៖ ជាលំហាត់ប្រាណដែលមានសម្ពាធទាប (Low-Impact)។ ពេលដើរ ជើងម្ខាងតែងតែប៉ះដីជានិច្ច ធ្វើឱ្យសម្ពាធបោកទង្គិចមកលើជង្គង់មានតិចតួចបំផុត។ វាជួយបង្កើតទឹកកន្សោមសន្លាក់ ការពារការសឹកជង្គង់ និងជួយពង្រឹងសាច់ដុំជើងជុំវិញជង្គង់ឱ្យកាន់តែមាំមួន។
សន្និដ្ឋានផ្នែកការពារជង្គង់៖ «ការដើរ» ឈ្នះដាច់លើការការពារជង្គង់។ វាស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់អ្នកដែលមានវ័យជ្រេ អ្នកមានគីឡូធ្ងន់ និងអ្នកដែលមានប្រវត្តិឈឺជង្គង់ពីមុនមក។
+តើជម្រើសមួយណាជា «ជម្រើសល្អបំផុត» សម្រាប់អ្នក?
ដើម្បីកុំឱ្យខាតទាំងការសម្រកទម្ងន់ និងការពារជង្គង់បានល្អ គ្រូបង្វឹកលំហាត់ប្រាណ និងគ្រូពេទ្យជំនាញតែងតែណែនាំនូវ រូបមន្តចម្រុះ ទៅតាមស្ថានភាពរាងកាយដូចខាងក្រោម៖
-រូបមន្តដើររះចន្លោះ (Interval Walking/Running)៖ ប្រសិនបើជង្គង់របស់អ្នកធម្មតា តែចង់ស្រកទម្ងន់ ចូរប្រើវិធី «ដើរលឿន ៣នាទី ផ្លាស់ប្តូរមកជារត់ស្រាលៗ (Jogging) ១នាទី» រួចធ្វើសារឡើងវិញឱ្យបាន ៣០នាទី។ វិធីនេះដុតកាឡូរីបានខ្ពស់ផង និងមិនធ្វើឱ្យជង្គង់ហត់នឿយខ្លាំងពេកឡើយ។
-រូបមន្តដើរឡើងទួល (Incline Walking)៖ បើអ្នកមិនចង់រត់ព្រោះខ្លាចខូចជង្គង់ តែចង់ដុតកាឡូរីឱ្យបានច្រើនដូចការរត់ ចូរជ្រើសរើសការ «ដើរឡើងចំណោត ឬដើរឡើងភ្នំ» (បើហាត់លើម៉ាស៊ីនរត់ ចូរសារ៉េកម្រិត Incline ឱ្យខ្ពស់)។ ការដើរឡើងទួលដុតថាមពលបានខ្លាំងស្មើនឹងការរត់ តែមិនបង្កសម្ពាធបោកទង្គិចដល់ជង្គង់ឡើយ។
មិនថាអ្នកជ្រើសរើសការរត់ ឬការដើរនោះទេ អ្វីដែលសំខាន់បំផុតគឺ «ភាពទៀងទាត់ និងការស្តាប់រាងកាយខ្លួនឯង»។ ចូរចាប់ផ្តើមពីការដើរលឿនៗជាប្រចាំរាល់ព្រឹក រួចកុំភ្លេចទម្លាប់កាត់បន្ថយរបបអាហារផ្អែម-ខ្លាញ់ និងរក្សាវិន័យសន្សំសំចៃកម្លាំង។
សុខភាពល្អ និងរាងកាយមាំមួន មិនមែនកើតឡើងក្នុងរយៈពេលមួយថ្ងៃនោះទេ គឺកើតចេញពីជំហានតូចៗដែលអ្នកចាប់ផ្តើមធ្វើនៅថ្ងៃនេះ! តើល្ងាចនេះ អ្នកនឹងជ្រើសរើស «ដើរ» ឬ «រត់»?