មហារីកដោះ ៖ សញ្ញាព្រមាន ៤ យ៉ាងដែលនារីៗគ្រប់រូបត្រូវតែដឹង និងពិនិត្យដោយខ្លួនឯង

មហារីកសុដន់ (ឬមហារីកដោះ) គឺជាជំងឺមហារីកលំដាប់ជួរមុខគេមួយដែលរកឃើញច្រើនបំផុតលើស្ត្រីទូទាំងសកលលោក។ ទោះបីជាជំងឺនេះស្តាប់ទៅគួរឱ្យខ្លាច ប៉ុន្តែយោងតាមទិន្នន័យវេជ្ជសាស្ត្រ វាជាជំងឺដែលអាចព្យាបាលឱ្យជាសះស្បើយបានរហូតដល់ទៅជាង ៩០% ប្រសិនបើរកឃើញ និងព្យាបាលទាន់ពេលវេលានៅដំណាក់កាលដំបូង។

សត្រូវដ៏ធំបំផុតនៃជំងឺនេះគឺ «ការមើលរំលង»។ ខាងក្រោមនេះជា ៤ សញ្ញាព្រមានសំខាន់ៗ ដែលនារីៗគ្រប់រូបត្រូវតែដឹង និងយល់ដឹងពីវិធីពិនិត្យសុដន់ដោយខ្លួនឯងងាយៗនៅផ្ទះ ដើម្បីការពារជីវិត និងសុខភាព៖

ផ្នែកទី១៖ ៤ សញ្ញាព្រមាននៃជំងឺមហារីកសុដន់ ដែលមិនគួរមើលរំលង

១. មានដុំពកខុសធម្មតានៅក្នុងសុដន់ ឬក្រោមឃ្លៀក

នេះជាសញ្ញាទូទៅបំផុត។ ចូរយកចិត្តទុកដាក់ប្រសិនបើអ្នកស្ទាបទៅប៉ះដុំពក ដុំសាច់រឹង ឬមានអារម្មណ៍ថាសាច់នៅតំបន់ណាមួយក្រាស់ខុសពីធម្មតា ទោះបីជាដុំនោះមិនមានការឈឺចាប់ក៏ដោយ។ ដុំសាច់មហារីកភាគច្រើននៅដំណាក់កាលដំបូង គឺមិនបង្កការឈឺចាប់ឡើយ។

២. រូបរាង ឬទម្រង់នៃសុដន់មានការប្រែប្រួល

ប្រសិនបើសុដន់ទាំងសងខាងស្រាប់តែប្រែប្រួលទំហំខុសគ្នាខ្លាំងក្នុងរយៈពេលខ្លី មានសណ្ឋានវៀច យារធ្លាក់ខុសប្រក្រតី ឬមានស្នាមផតចូលទៅខាងក្នុង (ស្រដៀងនឹងផតថ្ពាល់ពេលយើងញញឹម) នោះវាអាចបណ្តាលមកពីមានដុំសាច់ខាងក្នុងកំពុងទាញទម្រង់ស្បែក។

៣. ស្បែកសុដន់ប្រែប្រួល (ស្រដៀងនឹងសំបកក្រូច)

ចូរពិនិត្យមើលផ្ទៃស្បែកនៃសុដន់។ ប្រសិនបើស្បែកឡើងក្រហម រោល ខុបៗ ឬឡើងក្រាស់ និងមានរន្ធតូចៗមើលទៅដូចជាសំបកក្រូចទុំ ព្រមទាំងមានសភាពស្ងួត ប្រេះស្រកានៅជុំវិញចុងដោះ នេះជាសញ្ញាព្រមានកម្រិតអាសន្នដែលត្រូវជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់។

៤. មានការប្រែប្រួល ឬហូរទឹក/ឈាមចេញពីចុងដោះ

-ចុងដោះស្រាប់តែលិចផតចូលទៅខាងក្នុង (ចំពោះអ្នកដែលមិនដែលមានចុងដោះផតពីកំណើត)។

-មានទឹកលឿង ខ្ទុះ ឬហូរឈាមចេញពីចុងដោះដោយឯកឯង ទោះបីជាយើងមិនបានច្របាច់ ឬសង្កត់ក៏ដោយ។

ផ្នែកទី២៖ របៀបពិនិត្យសុដន់ដោយខ្លួនឯងងាយៗនៅផ្ទះ (Breast Self-Examination)

ពេលវេលាល្អបំផុត៖ គឺរយៈពេល ៧ ទៅ ១០ ថ្ងៃ ក្រោយអស់ឈាមរដូវ (ព្រោះជាពេលដែលសុដន់ទន់ មិនឡើងតឹង ឬឈឺដូចអំឡុងពេលមានរដូវ)។ សម្រាប់ស្ត្រីដែលអស់រដូវហើយ គួរកំណត់ថ្ងៃណាមួយច្បាស់លាស់ក្នុងមួយខែ (ឧទាហរណ៍៖ រាល់ថ្ងៃទី១ នៃខែ)។

អ្នកអាចអនុវត្តបានតាម ៣ ជំហានងាយៗដូចខាងក្រោម៖

ជំហានទី១៖ ពិនិត្យដោយខ្សែភ្នែក (ឈរនៅមុខកញ្ចក់)

-ឈរត្រង់ខ្លួន ដោះអាវចេញ រួចដាក់ដៃទាំងសងខាងចុះក្រោមធម្មតា។ ក្រឡេកមើលសុដន់ទាំងសងខាងថាតើមាន ស្នាមផត ហើម វៀច ឬប្រែប្រួលពណ៌ស្បែកដែរឬទេ?

-លើកដៃទាំងសងខាងឡើងលើត្រង់ទៅលើអាកាស រួចពិនិត្យមើលទម្រង់សុដន់ម្តងទៀត (មើលថាតើផ្នែកខាងក្រោមនៃសុដន់មានការទាញផតខុសធម្មតាឬទេ?)។

-ច្រត់ចង្កេះទាំងសងខាង រួចទាញស្មាមកខាងមុខបន្តិច ដើម្បីពិនិត្យមើលរូបរាង និងទម្រង់សុដន់ឱ្យបានកាន់តែច្បាស់។

ជំហានទី២៖ ពិនិត្យដោយការស្ទាប (ពេលងូតទឹក ឬពេលគេងសន្ធឹង)

–បើពិនិត្យសុដន់ខាងឆ្វេង៖ លើកដៃឆ្វេងកើយក្បាល រួចប្រើចុងម្រាមដៃ ៣ (ចង្អុល កណ្តាល នាង) នៃដៃខាងស្តាំ ដើម្បីស្ទាប។

–របៀបស្ទាប៖ ដាក់ម្រាមដៃថ្នមៗ រួចសង្កត់បង្វិលជាវង់មូលតូចៗ ចាប់ផ្តើមពីចុងដោះ រួចពង្រីកជារង្វង់ធំឡើងៗរហូតដល់តំបន់ក្រោមឃ្លៀក និងឆ្អឹងដងកាំបិត។ ធ្វើរបៀបនេះដើម្បីរាវរកដុំពករឹង ឬសាច់ក្រាស់ខុសធម្មតា។

-ផ្លាស់ប្តូរមកធ្វើដូចគ្នាចំពោះសុដន់ខាងស្តាំ (ប្រើដៃឆ្វេងស្ទាប)។

ជំហានទី៣៖ ពិនិត្យចុងដោះ

-ប្រើមេដៃ និងម្រាមដៃចង្អុល ច្របាច់ចុងដោះថ្នមៗ ដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើមានហូរទឹក រាវ ឬមានឈាមជ្រាបចេញមកក្រៅដែរឬទេ។