ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជា «ឃាតករឈាមត្រជាក់» ព្រោះវាមិនសម្លាប់មនុស្សភ្លាមៗនោះទេ ប៉ុន្តែវា(វិវត្ត) ទៅមុខយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់បំផុត។ មនុស្សជាច្រើនរស់នៅជាមួយជំងឺនេះរាប់ឆ្នាំដោយមិនដឹងខ្លួន រហូតទាល់តែវាវិវត្តទៅជាធ្ងន់ធ្ងរ យឺតពេល និងបង្កជាផលវិបាកដល់សរីរាង្គដទៃទៀត ដូចជា ងងឹតភ្នែក ខូចតម្រងនោម ឬគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាលជាដើម។
មុនពេលដែលអ្វីៗហួសពេល ចូរដើរមុនជំងឺមួយជំហាន ដោយការសង្កេតមើល «សញ្ញាព្រមានដំបូងទាំង ៥» ខាងក្រោមនេះ៖
១. នោមញឹកញាប់ (ជាពិសេសនៅពេលយប់)
នៅពេលដែលកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ខ្លាំង តម្រងនោមត្រូវធ្វើការធ្ងន់ជាងមុនទ្វេដងដើម្បីចម្រោះ និង(បញ្ចេញ) ជាតិស្ករដែលលើសនោះចោលតាមទឹកនោម។ ផលវិបាកគឺធ្វើឱ្យអ្នកនោមញឹកញាប់ខុសធម្មតា ជាពិសេសត្រូវក្រោកនោមពី ២ ទៅ ៣ ដង ឬច្រើនជាងនេះនៅពេលយប់ ដែលរំខានដល់ដំណេក។
២. ស្រេកទឹកខ្លាំង និងស្ងួតមាត់
ដោយសារតែរាងកាយត្រូវបញ្ចេញទឹកនោមញឹកញាប់ពេក វាធ្វើឱ្យរាងកាយបាត់បង់ជាតិទឹកយ៉ាងលឿន (Dehydration)។ កត្តានេះជម្រុញឱ្យខួរក្បាលបញ្ជាសញ្ញាប្រកាសអាសន្ន ធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ថាស្ងួតក ស្ងួតមាត់ និងស្រេកទឹកខ្លាំងខុសពីធម្មតា ទោះជាខំផឹកទឹកច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ។
៣. ឃ្លានខ្លាំង ប៉ុន្តែស្រកទម្ងន់ខុសធម្មតា
នេះជាសញ្ញាផ្ទុយគ្នាដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ទោះបីជាអ្នកញ៉ាំច្រើនជាងមុនក៏ដោយ ប៉ុន្តែទម្ងន់បែរជាស្រកចុះយ៉ាងគំហុក។ មូលហេតុគឺដោយសាររាងកាយខ្វះអាំងស៊ុយលីន (Insulin) ឬកោសិកាមិនអាចបំប្លែងជាតិស្ករឱ្យទៅជាថាមពលបាន។ នៅពេលគ្មានថាមពល រាងកាយក៏ចាប់ផ្តើមដុតបំផ្លាញខ្លាញ់ និងសាច់ដុំយកមកប្រើប្រាស់ជំនួសវិញ ទើបធ្វើឱ្យស្រកគីឡូទាំងមិនដឹងខ្លួន។
៤. អស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ និងងងុយគេង
ទោះបីជាអ្នកគេងលក់ស្កប់ស្កល់ ឬសម្រាកបានច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏នៅតែមានអារម្មណ៍ថាអស់កម្លាំង ល្វើយ គ្មានកម្លាំងកំហែងក្នុងខ្លួន។ នេះក៏ព្រោះតែកោសិការាងកាយរបស់អ្នកកំពុង «អត់ឃ្លាន» ថាមពល ដោយសារជាតិស្ករទាំងអស់ត្រូវបានកកស្ទះនៅក្នុងចរន្តឈាម មិនអាចចូលទៅចិញ្ចឹមកោសិកាបាន។
៥. របួសក្រសះស្បើយ ឬដំបៅយូរជាសះ
ប្រសិនបើអ្នកមានដំបៅ តូចតាច មុតកាំបិត ឬរលាត់ស្បែក ហើយសង្កេតឃើញថាវាប្រើពេលរាប់សប្តាហ៍ ឬរាប់ខែនៅតែមិនព្រមជាសះស្បើយ នោះជាសញ្ញាអាសន្នហើយ។ កម្រិតជាតិស្ករខ្ពស់ក្នុងឈាម ធ្វើឱ្យចរន្តឈាមរត់មិនបានល្អ និងបំផ្លាញប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ ធ្វើឱ្យស្បែកបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការជួសជុលកោសិកា និងងាយឆ្លងមេរោគបំផុត។