នៅក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន ភេសជ្ជៈផ្អែមៗដូចជា តែទឹកដោះគោ កាហ្វេទឹកដោះគោខាប់ ភេសជ្ជៈកំប៉ុង កូកា កូឡា និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង បានក្លាយជាផ្នែកមួយមិនអាចខ្វះបានក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សជាច្រើន។ ប៉ុន្តែ ភាពផ្អែមល្ហែមទាក់ទាញទាំងនេះ គឺជា «គ្រាប់បែកពេលវេលា» លាក់មុខ ដែលកំពុងតែបំផ្លាញសរីរាង្គលំពែងបន្តិចម្តងៗ និងជាឫសគល់ចម្បងក្នុងការរុញច្រានរាងកាយអ្នកឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងជ្រោះនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២។
តើភេសជ្ជៈផ្អែមៗទាំងនោះ ចូលទៅកម្ទេចប្រព័ន្ធផ្ទៃក្នុងរបស់រាងកាយយើងដោយរបៀបណា? មកស្វែងយល់ពីដំណើរការដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះទាំងអស់គ្នា៖
១. ភេសជ្ជៈផ្អែម៖ ការវាយប្រហារគំហុកលើលំហូរឈាម
នៅពេលដែលអ្នកញ៉ាំអាហារធម្មតាដូចជាបាយ ឬបន្លែ រាងកាយត្រូវប្រើពេលយឺតៗក្នុងការកិនរំលាយ និងស្រូបយកជាតិស្ករ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ភេសជ្ជៈផ្អែម គឺខុសស្រឡះ៖
ស្រូបយកលឿនដូចផ្លេកបន្ទោរ៖ ជាតិស្ករនៅក្នុងភេសជ្ជៈ (ភាគច្រើនជាស្ករកែច្នៃ ឬ High-Fructose Corn Syrup) ស្ថិតក្នុងទម្រង់ជារាវ ដែលធ្វើឱ្យក្រពះពោះវៀនមិនបាច់ចំណាយពេលកិនរំលាយឡើយ វាជ្រាបចូលទៅក្នុងសរសៃឈាមភ្លាមៗក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែប៉ុន្មាននាទី។
រលកជាតិស្ករ ៖ ការជ្រាបចូលយ៉ាងគំហុកនេះ ធ្វើឱ្យកម្រិតស្ករក្នុងឈាមរបស់អ្នកហក់ឡើងខ្ពស់ខ្លាំងភ្លាមៗ (Glucose Spike) ដែលបង្កជាការភ្ញាក់ផ្អើលដល់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរាងកាយ។
២. លំពែងធ្វើការហួសកម្លាំង៖ រោងចក្រដែលជិតបាក់បែក
លំពែង (Pancreas) គឺជាសរីរាង្គគន្លឹះដែលមានតួនាទីផលិតអរម៉ូន អាំងស៊ុយលីន (Insulin) ដើម្បីបើកទ្វារកោសិកាឱ្យស្រូបយកជាតិស្ករពីក្នុងឈាមទៅបំប្លែងជាថាមពល។
ការបង្ខំចិត្តផលិតជ្រុល៖ នៅពេលអ្នកអ៊ុតភេសជ្ជៈផ្អែមចូលទៅម្តងៗ លំពែងត្រូវទទួលបញ្ជាអាសន្នឱ្យបើកម៉ាស៊ីនផលិតអាំងស៊ុយលីនយ៉ាងសម្រុក និងបុកចេញមកយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដើម្បីប្រញាប់ប្រមូលជាតិស្ករចេញពីឈាម។
សភាពណឿយហត់នៃកោសិកា៖ ប្រសិនបើអ្នកញ៉ាំភេសជ្ជៈផ្អែមៗរាល់ថ្ងៃ ថ្ងៃละ ២ ទៅ ៣ កែវ មានន័យថាលំពែងរបស់អ្នកមិនដែលបានសម្រាកឡើយ។ វាប្រៀបដូចជារោងចក្រដែលត្រូវបង្ខំឱ្យកម្មករធ្វើការថែមម៉ោង ២៤ ម៉ោង មិនយូរប៉ុន្មាន កោសិកាផលិតអាំងស៊ុយលីន (Beta Cells) នឹងចាប់ផ្តើមចុះខ្សោយ ស្វិត និងងាប់បន្តិចម្តងៗ។
៣. វិបត្តិស៊ាំនឹងអាំងស៊ុយលីន ៖ ជំហានដំបូងនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម
នៅពេលដែលអាំងស៊ុយលីនត្រូវបង្ហូរចូលក្នុងឈាមញឹកញាប់ និងច្រើនពេក កោសិការាងកាយ (ជាពិសេសកោសិកាសាច់ដុំ និងថ្លើម) នឹងចាប់ផ្តើម «ធុញទ្រាន់ និងលែងឆ្លើយតប» ទៅនឹងអាំងស៊ុយលីននោះទៀតហើយ ដែលវេជ្ជសាស្ត្រហៅថា វិបត្តិស៊ាំនឹងអាំងស៊ុយលីន។
ទ្វារកោសិកាត្រូវបានចាក់សោ៖ ទោះបីជាលំពែងខំផលិតអាំងស៊ុយលីនមកច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏វាមិនអាចបើកទ្វារកោសិកាឱ្យយកជាតិស្ករទៅប្រើបានដែរ។
លទ្ធផលចុងក្រោយ៖ ជាតិស្ករទាំងឡាយមិនអាចចូលក្នុងកោសិកាបាន ក៏បន្តអណ្តែតស្ទះពេញក្នុងសរសៃឈាម ធ្វើឱ្យឈាមរបស់អ្នកខាប់ទៅៗ ខណៈដែលលំពែងក៏អស់សមត្ថភាពក្នុងការផលិតថាមពលតទៅទៀត។ ស្ថានភាពនេះហើយ គឺជាការចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៃ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ (Type 2 Diabetes)។
វិធានការដោះហ្វុយស៊ីប «គ្រាប់បែកពេលវេលា» មុនពេលស្តាយក្រោយ
ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ នៅពេលកើតឡើងហើយ វានឹងនាំមកនូវផលវិបាកបំផ្លាញរាងកាយជាកញ្ចប់ ដូចជា ពិការភ្នែក ខូចតម្រងនោម គាំងបេះដូង និងដំបៅរលួយជើង។ ដើម្បីការពារលំពែងរបស់អ្នក ចូរចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរពីថ្ងៃនេះ៖
អនុវត្តច្បាប់កាត់បន្ថយជាជំហានៗ ៖ ប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់ញ៉ាំរាល់ថ្ងៃ ចូរកាត់បន្ថយមកត្រឹម ២ ទៅ ៣ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ហើយរាល់ពេលកម្ម៉ង់ ត្រូវសុំកម្រិតស្ករទាបបំផុត (ស្ករ ២៥% ឬគ្មានស្ករ)។
ជំនួសដោយទឹកស្អាត ឬទឹកផ្លែឈើស្រស់៖ គ្មានភេសជ្ជៈណាអស្ចារ្យជាងទឹកស្អាតធម្មជាតិនោះទេ។ ការញ៉ាំទឹកស្អាតជួយសម្រួលលំហូរឈាម និងជួយឱ្យតម្រងនោមជម្រុះជាតិស្ករដែលលើសបានល្អ។
ដើរចេញក្រោយញ៉ាំអាហារ៖ ប្រសិនបើជ្រលសញ៉ាំរបស់ផ្អែមរួច ចូរចំណាយពេលដើរថ្នមៗពី ១៥ ទៅ ៣០ នាទី ដើម្បីជួយសាច់ដុំស្រូបយកជាតិស្ករ បន្ធូរបន្ទុកការងាររបស់លំពែង។