នៅក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្ន មនុស្សភាគច្រើនតែងតែមើលឃើញ «ជំងឺធាត់ជ្រុល» ត្រឹមតែជាបញ្ហាផ្នែកសោភ័ណភាព រូបរាងមិនសូវស្អាត ឬជាការកើនទម្ងន់ធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។ ម្នាលអ្នកខ្លះថែមទាំងគិតថា ធាត់មានសាច់មានឈាម ជានិមិត្តរូបនៃភាពទ្រព្យធូរធារទៅទៀត។
ប៉ុន្តែ នៅក្នុងផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រសម័យទំនើប ជំងឺធាត់ជ្រុលមិនមែនជាបញ្ហាសម្រស់ឡើយ វាគឺជា «វិបត្តិសុខភាពសាធារណៈដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ» និងជាឫសគល់ស្ងប់ស្ងាត់ដែលបណ្តុះគ្រាប់ពូជនៃគ្រប់ជំងឺកាចសាហាវមកយាយីរាងកាយ។
តើនៅពីក្រោយខ្លាញ់ដែលលើស និងទម្ងន់ដែលកើនឡើង មានគ្រោះថ្នាក់លាក់មុខអ្វីខ្លះដែលយើងមិនគួរមើលរំលង?
ស្វែងយល់ពី “ជំងឺធាត់ជ្រុល” តាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ
ជំងឺធាត់ជ្រុល មិនមែនមានន័យត្រឹមតែការមានសាច់ឈាមទ្រលុកទ្រលន់នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាស្ថានភាពដែលរាងកាយមាន «ការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់លើសកម្រិត» រហូតដល់ទៅប៉ះពាល់ដល់មុខងារធម្មតានៃសរីរាង្គខាងក្នុង។
ជាទូទៅ គេកំណត់ជំងឺនេះតាមរយៈសន្ទស្សន៍ម៉ាសរាងកាយ ឬហៅកាត់ថា BMI (Body Mass Index)។ សម្រាប់ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីយើង៖
-ប្រសិនបើ BMI របស់អ្នកស្ថិតនៅចន្លោះ 23 ដល់ 24.9 នោះមានន័យថា អ្នកចាប់ផ្ដើម «លើសទម្ងន់» (Overweight)។
-ប៉ុន្តែប្រសិនបើ BMI ហក់ឡើងចាប់ពី 25 ឡើងទៅ នោះរាងកាយរបស់អ្នកកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាព «ជំងឺធាត់ជ្រុល» (Obesity) ដែលទាមទារការយកចិត្តទុកដាក់ និងដោះស្រាយជាបន្ទាន់ ។
ឫសគល់នៃមែកធាងជំងឺកាចសាហាវ
នៅពេលដែលកោសិកាខ្លាញ់រីកធំ និងកកកុញកាន់តែច្រើន ជាពិសេសខ្លាញ់នៅតំបន់ពោះ (Visceral Fat) វានឹងចាប់ផ្តើមបញ្ចេញសារធាតុបង្កការលាក និងចូលទៅរំខានដល់ប្រព័ន្ធអ័រម៉ូន ញ៉ាំងឱ្យកើតមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃជាបន្តបន្ទាប់ដូចជា៖
១. ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២៖ ខ្លាញ់ដែលលើសជ្រុល ធ្វើឱ្យកោសិការាងកាយលែងឆ្លើយតបនឹងអ័រម៉ូនអាំងស៊ុយលីន (Insulin Resistance) ដែលជាអ្នកបញ្ចុះជាតិស្ករ។ នេះជាមូលហេតុចម្បងបំផុតដែលធ្វើឱ្យអ្នកធាត់ជ្រុល ងាយធ្លាក់ខ្លួនកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមលឿនជាងមនុស្សទូទៅ។
២. វិបត្តិសរសៃឈាម និងបេះដូង៖ ជាតិខ្លាញ់អាក្រក់នឹងទៅកកស្ទះតាមជញ្ជាំងសរសៃឈាម ធ្វើឱ្យសរសៃឈាមរួមតូច និងរឹង។ បេះដូងត្រូវប្រឹងច្របាច់ឈាមខ្លាំងជាងមុន បង្កជាជំងឺសម្ពាធឈាមខ្ពស់ ជំងឺខ្សោយបេះដូង និងគ្រោះថ្នាក់ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល (Stroke)។
៣. ជម្ងឺខ្លាញ់រុំថ្លើម៖ នៅពេលខ្លាញ់គ្មានកន្លែងស្តុក វានឹងរត់ទៅកកកុញនៅក្នុងកោសិកាថ្លើម បង្កជាការលាកថ្លើម ក្រិនថ្លើម ទាំងដែលអ្នកមិនមែនជាអ្នកញៀនស្រាក៏ដោយ។
៤. ជំងឺដកដង្ហើមមិនរួចពេលគេងលក់៖ ខ្លាញ់ដែលកកនៅតំបន់ក នឹងទៅសង្កត់ផ្លូវដង្ហើមនៅពេលយប់ ធ្វើឱ្យអ្នកធាត់តែងតែស្រមុកខ្លាំង និងអាចបណ្តាលឱ្យឈប់ដកដង្ហើមបណ្តោះអាសន្នជារឿយៗ ដែលជាហានិភ័យអាចស្លាប់ទាំងកំពុងគេងលក់ ។
៥. បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក៖ ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ជំងឺធាត់ជ្រុលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងការកកើតកោសិកាមហារីកយ៉ាងហោចណាស់ ១៣ប្រភេទ ដូចជា មហារីកពោះវៀនធំ មហារីកដោះ និងមហារីកលំពែង។
យុទ្ធសាស្ត្រកាត់ផ្តាច់ឫសគល់នៃជំងឺ ដើម្បីសេរីភាពសុខភាព
ការដោះស្រាយជំងឺធាត់ជ្រុល មិនមែនធ្វើឡើងដើម្បីឱ្យមានរាងស្លីមស្អាតទៅបង្អួតភ្នែកអ្នកដទៃនោះទេ តែវាជា «ការសង្គ្រោះជីវិតខ្លួនឯង» ចេញពីកណ្តាប់ដៃនៃជំងឺកាចសាហាវ។ លោកអ្នកអាចចាប់ផ្ដើមដោយវិន័យងាយៗ៖
-ផ្លាស់ប្តូររបបអាហារ (៨០% នៃលទ្ធផល)៖ កាត់បន្ថយដាច់ខាតនូវអាហារកែច្នៃ ភេសជ្ជៈផ្អែមៗ លោកអ្នកគួរងាកមកផ្តោតលើអាហារពិតពីធម្មជាតិ (Real Whole Foods) ដូចជា បន្លែបៃតង សាច់សត្វឥតខ្លាញ់ និងខ្លាញ់ល្អពីគ្រាប់ធញ្ញជាតិ។
-អនុវត្តវិន័យហាត់ប្រាណ៖ មិនចាំបាច់ទៅហាត់ធ្ងន់ធ្ងរភ្លាមៗនោះទេ ការដើរឱ្យបាន ១០០០០ ជំហានក្នុងមួយថ្ងៃ ឬការធ្វើកាតឌីយ៉ូស្រាលៗ ៣០នាទី ជួយដុតបំភាយថាមពល និងពង្រឹងបេះដូងបានយ៉ាងប្រសើរ។
-ការសម្រាក និងគ្រប់គ្រងស្ត្រេស ៖ ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ ជម្រុញឱ្យរាងកាយបញ្ចេញអ័រម៉ូនឃ្លាន (Ghrelin) កាន់តែច្រើន ធ្វើឱ្យអ្នកចង់ញ៉ាំរបស់ផ្អែមៗនៅពេលយប់ និងធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធដុតបំផ្លាញថាមពលដើរយឺត។