នៅក្នុងសម័យកាលដ៏មមាញឹកនេះ មនុស្សភាគច្រើនតែងតែផ្តោតអារម្មណ៍ទៅលើការរកលុយ ការងារ និងភាពជោគជ័យ រហូតភ្លេចខ្លួនថាកំពុងតែបើកទ្វារស្វាគមន៍ «ឃាតករលាក់មុខ» ឱ្យចូលមកបំផ្លាញសុខភាពបន្តិចម្តងៗដោយមិនដឹងខ្លួន។ ពួកវាមិនមែនជាជំងឺឆ្លងជឿនលឿនដែលគួរឱ្យខ្លាចភ្លាមៗនោះទេ ប៉ុន្តែវាជារឿងសាមញ្ញៗនៅក្នុងជីវភាពរស់នៅ ដែលយើងតែងតែមើលរំលង។
តើឃាតករលាក់មុខទាំង ៥ នោះមានអ្វីខ្លះ? ចូរស្វែងយល់ដើម្បីការពារខ្លួនអ្នក និងមនុស្សជាទីស្រឡាញ់៖
ឃាតករទី ១៖ ការអង្គុយយូរហួសប្រមាណ
មនុស្សសម័យថ្មីចំណាយពេលអង្គុយលើសពី ៨ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ មិនថានៅកន្លែងធ្វើការ ក្នុងឡាន ឬពេលលេងទូរសព្ទ។ ការសិក្សាផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្របានបង្ហាញថា ការអង្គុយយូរពេកដោយមិនមានចលនា រហូតគេប្រសិទ្ធនាមថា «ការអង្គុយ គឺជាការជក់បារីសម័យថ្មី» (Sitting is the new smoking)។ វាធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដំណើរការយឺត បង្កើនហានិភ័យជំងឺបេះដូង ទឹកនោមផ្អែម និងធ្វើឱ្យសាច់ដុំចុះខ្សោយ។
ឃាតករទី ២៖ ឃាតករសណ្តំចិត្ត «ស្រ្តេស និងការគិតច្រើន»
ស្ត្រេសមិនមែនត្រឹមតែជាអារម្មណ៍ធុញថប់នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាសារធាតុពុលដែលបំផ្លាញរាងកាយពីខាងក្នុង។ ពេលអ្នកស្ត្រេសរ៉ាំរ៉ៃ រាងកាយនឹងបញ្ចេញអរម៉ូន Cortisol ច្រើនហួសប្រមាណ ដែលវាទៅបំផ្លាញប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ ធ្វើឱ្យគេងមិនលក់ សម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ និងបង្កើនគ្រោះថ្នាក់ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ អ្វីដែលសាហាវគឺ មនុស្សភាគច្រើនគិតថាវាជារឿងធម្មតានៃជីវិតការងារ។
ឃាតករទី ៣៖ ស្ករលាក់មុខ ក្នុងអាហារប្រចាំថ្ងៃ
យើងដឹងថាស្ករមិនល្អសម្រាប់សុខភាព តែយើងតែងតែរងគ្រោះដោយសារ «ស្ករលាក់មុខ»។ វាមាននៅក្នុងកាហ្វេទឹកដោះគោជូរផ្អែមៗ ភេសជ្ជៈកំប៉ុង ទឹកដោះគោជូរ (Yogurt) ទឹកជ្រលក់ និងអាហារកែច្នៃផ្សេងៗ។ ការទទួលទានស្ករច្រើនហួសកម្រិតដោយមិនដឹងខ្លួន គឺជាដើមហេតុចម្បងនៃជំងឺលើសឈាម ធាត់ជ្រុល និងបំផ្លាញកោសិកាស្បែកឱ្យឆាប់ចាស់ជាងវ័យ។
ឃាតករទី ៤៖ ការកាត់ថ្លៃលើ «ការគេង»
មនុស្សជាច្រើនសុខចិត្តកាត់បន្ថយម៉ោងគេងដើម្បីធ្វើការ ឬកំដរការកម្សាន្តតាមទូរសព្ទ។ ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ (តិចជាង ៦ ម៉ោងក្នុងមួយយប់) គឺជាការធ្វើទារុណកម្មខួរក្បាលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ វាកាត់បន្ថយសមត្ថភាពចងចាំ ធ្វើឱ្យអារម្មណ៍ប្រែប្រួលឆាប់រហ័ស និងបង្កើនឱកាសកើតជំងឺបាត់បង់ការចងចាំ (Alzheimer) នៅពេលវ័យចាស់។
ឃាតករទី ៥៖ ភពងងឹតនៃ «ពន្លឺពណ៌ខៀវ»
មុនពេលគេង និងក្រោយពេលភ្ញាក់ពីគេង តើអ្វីជាအရာដំបូងដែលអ្នកមើល? ប្រាកដណាស់ គឺអេក្រង់ទូរសព្ទ។ ពន្លឺពណ៌ខៀវ (Blue Light) ពីឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិច មិនត្រឹមតែបំផ្លាញកែវភ្នែក និងធ្វើឱ្យភ្នែកស្ងួតនោះទេ ប៉ុន្តែវាទៅរារាំងការផលិតអរម៉ូន Melatonin (អរម៉ូនជួយឱ្យគេងលក់) ដែលធ្វើឱ្យគុណភាពនៃការគេងរបស់អ្នកធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ទោះបីជាអ្នកគេងលក់ក៏ដោយ។