ជំងឺមហារីក មិនមែនកើតឡើងត្រឹមតែរយៈពេលមួយថ្ងៃ ឬពីរថ្ងៃនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាលទ្ធផលនៃការសន្សំសំណល់ជាតិពុល និងការរលាករ៉ាំរ៉ៃនៅក្នុងរាងកាយតាមរយៈរបបអាហារដែលយើងបរិភោគប្រចាំថ្ងៃ ។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ ទម្លាប់នៃការញ៉ាំមិនត្រឹមត្រូវមួយចំនួន កំពុងដើរតួជា «ជីជាតិ» យ៉ាងល្អ ក្នុងការបំប៉ន និងចិញ្ចឹមកោសិកាមហារីកឱ្យលូតលាស់ដោយមិនដឹងខ្លួន។
ខាងក្រោមនេះជាទម្លាប់ញ៉ាំអាហារគ្រោះថ្នាក់ទាំង ៥យ៉ាង ដែលអ្នកគួរតែផ្លាស់ប្តូរជាបន្ទាន់ ដើម្បីការពារអាយុជីវិត៖
១. ការនិយមបរិភោគ «សាច់កែច្នៃ» ជាប្រចាំ
សាច់កែច្នៃ ដូចជា សាច់ក្រក និងសាច់ប៉ាតេ ត្រូវបានអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ចាត់ចូលក្នុងក្រុមសារធាតុបង្កមហារីកកម្រិតទី១ (Group 1 Carcinogen)។
–មូលហេតុគ្រោះថ្នាក់ ៖ នៅក្នុងដំណើរការផលិតសាច់ទាំងនេះ គេតែងតែប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីរក្សាគុណភាព ដូចជា Nitrete និង Nitrite ។ នៅពេលសារធាតុទាំងនេះរងកម្ដៅ ឬចូលទៅក្នុងក្រពះ វានឹងបំប្លែងខ្លួនទៅជា Nitrosamines ដែលជាភ្នាក់ងារបំផ្លាញ DNA និងបង្កមហារីកប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ជាពិសេសមហារីកពោះវៀនធំ។
២. ទម្លាប់ «ចូលចិត្តផ្អែម» ឬញ៉ាំស្ករកែច្នៃលើសកម្រិត
កោសិកាមហារីកត្រូវការថាមពលដើម្បីបំបែកខ្លួនយ៉ាងលឿន ហើយប្រភពថាមពលដែលវាចូលចិត្តបំផុតគឺ «គ្លុយកូស» (ស្ករ)។
–មូលហេតុគ្រោះថ្នាក់៖ ការញ៉ាំភេសជ្ជៈផ្អែមៗ នំផ្អែម ឬអាហារដែលមានជាតិស្ករខ្ពស់ ធ្វើឱ្យអាំងស៊ុយលីនក្នុងឈាមហក់ឡើងខ្លាំង។ ស្ថានភាពបែបនេះជម្រុញឱ្យរាងកាយបញ្ចេញសារធាតុរំញោចម្យ៉ាងហៅថា IGF-1 (Insulin-like Growth Factor 1) ដែលជាភ្នាក់ងារជួយបំប៉ន និងបណ្តុះកោសិកាមហារីកឱ្យរីកលូតលាស់កាន់តែរហ័ស។
៣. ការញ៉ាំអាហារ «ផ្អាប់ ឬប្រៃខ្លាំង» បែបបុរាណ
អាហារផ្អាប់ ត្រីប្រៃ សាច់ក្រកផ្អាប់ ឬជ្រក់ដែលដាក់អំបិលច្រើនពេក សុទ្ធតែជាសត្រូវលាក់មុខនៃសុខភាពក្រពះ។
–មូលហេតុគ្រោះថ្នាក់៖ ជាតិប្រៃ និងអាស៊ីតក្នុងអាហារផ្អាប់ អាចទៅកកិត និងបំផ្លាញស្រទាប់ភ្នាសការពារខាងក្នុងនៃក្រពះ បង្កជាការរលាករ៉ាំរ៉ៃ។ ការរលាកយូរអង្វែង រួមផ្សំជាមួយនឹងសមាសធាតុ N-nitroso នៅក្នុងអាហារផ្អាប់ គឺជាមូលហេតុចម្បងដែលនាំឱ្យកើតជំងឺមហារីកក្រពះ។
៤. ការញ៉ាំអាហារ «បំពង អាំង ឬចៀនខ្ពស់កម្ដៅ» ញឹកញាប់
អាហារដែលចម្អិនដោយការបំពងក្នុងប្រេងក្តៅខ្លាំង ឬអាំងខ្លោច (ដូចជាសាច់អាំង បន្លែអាំងខ្លោច បារាំងបំពង) សុទ្ធតែបង្កប់នូវសារធាតុពុល។
–មូលហេតុគ្រោះថ្នាក់៖ នៅពេលសាច់រងកម្ដៅខ្ពស់ខ្លាំង វានឹងបង្កើតសារធាតុគីមីពីរមុខគឺ HCAs (Heterocyclic amines) និង PAHs (Polycyclic aromatic hydrocarbons)។ ចំណែកឯអាហារម្សៅដែលបំពងក្តៅខ្លាំង នឹងបង្កើតសារធាតុ Acrylamide។ សារធាតុទាំងនេះត្រូវបានវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញថា អាចធ្វើឱ្យផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ហ្សែន (Mutation) និងបង្កើនហានិភ័យមហារីកខ្ពស់។
៥. ទម្លាប់ញ៉ាំ «អាហារ ឬភេសជ្ជៈដែលក្តៅខ្លាំង»
មនុស្សជាច្រើនមានទម្លាប់ចូលចិត្តពិសារកាហ្វេក្តៅៗ តែស៊ុបក្តៅៗភ្លាមៗបន្ទាប់ពីដួសចេញពីចង្រ្កាន ដែលនេះជាទម្លាប់ដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុត។
-មូលហេតុគ្រោះថ្នាក់៖ អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ផ្នែកស្រាវជ្រាវមហារីក បានព្រមានថា ការពិសារភេសជ្ជៈ ឬអាហារដែលមានសីតុណ្ហភាពលើសពី ៦៥°ស៊ី អាចបង្កឱ្យមានរបួស និងរលាកកម្ដៅដល់ស្រទាប់កោសិកានៃបំពង់អាហារ។ ការរលាក និងការជួសជុលកោសិកាដដែលៗជាច្រើនលើកច្រើនសា អាចនាំឱ្យកោសិកាខុសប្រក្រតី រហូតវិវត្តទៅជាមហារីកបំពង់អាហារ។
– វិធីសាស្ត្របង្ការ៖ ដើម្បី «បង្អត់អាហារ» កោសិកាមហារីក គួរងាកមកអនុវត្តរបបអាហារបែបធម្មជាតិ (Whole Foods) ឱ្យបានច្រើន ដូចជា បន្លែបៃតង ផ្លែឈើស្រស់សម្បូរអង់ទីអុកស៊ីដង់ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងការចម្អិនអាហារដោយការស្ងោរ ឆៅ ឬចំហុយជំនួសវិញ។ សុខភាពរបស់អ្នក ស្ថិតនៅលើជម្រើសនៃការញ៉ាំរបស់អ្នកនៅថ្ងៃនេះ