យើងតែងតែឮគេនិយាយថា ជំងឺមហារីក គឺជារឿងសំណាងអាក្រក់ ឬវាជាជោគវាសនា ។ ប៉ុន្តែ តាមពិតទៅ នៅក្នុងពិភពវេជ្ជសាស្ត្រ មហារីកភាគច្រើនមិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ។ វាគឺជាលទ្ធផលនៃការប្រមូលផ្តុំនូវ “ទម្លាប់ និងកត្តាបរិស្ថាន” ដែលយើងបានបណ្ដោយខ្លួនឱ្យជះឥទ្ធិពលមកលើរាងកាយអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។
រាងកាយរបស់អ្នកព្យាយាមការពារខ្លួនជានិច្ច ប៉ុន្តែនៅពេលដែលយើងផ្តល់ “កត្តាជំរុញ” ដល់វាជាប្រចាំ នោះកោសិកាដែលមានសុខភាពល្អនឹងចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរ និងលូតលាស់ដោយមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។
ខាងក្រោមនេះ គឺជាកត្តាគ្រោះថ្នាក់ដែលជំរុញឱ្យកើតជំងឺមហារីក ដែលអ្នកអាចកំពុងមើលរំលង៖
១. របបអាហារដែលមានជាតិកែច្នៃខ្ពស់
អាហារកំប៉ុង សាច់ក្រក សាច់ជក់ផ្សែង និងអាហារដែលមានជាតិស្ករខ្លាំង គឺជាសត្រូវដ៏ស្ងៀមស្ងាត់។ សារធាតុរក្សាទុក (Preservatives) និងជាតិពណ៌គីមីដែលបន្ថែមក្នុងអាហារទាំងនេះ គឺជាកត្តាបង្កការរលាករ៉ាំរ៉ៃនៅក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ដែលជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃការកកើតកោសិកាមហារីក។
២. ការរស់នៅដោយកង្វះចលនា
ការអង្គុយធ្វើការមួយកន្លែងយូរពេកដោយមិនមានការហាត់ប្រាណ ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ និងធ្វើឱ្យការរំលាយអាហារក្នុងខ្លួនដំណើរការមិនល្អ។ ការធាត់លើសទម្ងន់ គឺជាកត្តាជំរុញអ័រម៉ូនដែលបង្កើនហានិភ័យនៃមហារីកសុដន់ ក្រពេញប្រូស្តាត និងពោះវៀនធំ។
៣. ភាពតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ
នៅពេលអ្នកស្ថិតក្នុងភាពតានតឹងយូរពេក រាងកាយបញ្ចេញអ័រម៉ូន Cortisol ច្រើនហួសប្រមាណ។ នេះធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ ហើយសមត្ថភាពរបស់រាងកាយក្នុងការ “សម្អាត” កោសិកាដែលខូចខាត (ដែលជាគ្រាប់ពូជមហារីក) នឹងធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។
៤. ការប៉ះពាល់ជាមួយជាតិពុលជុំវិញខ្លួន
យើងជារឿយៗមិនបានចាប់អារម្មណ៍នឹងការស្រូបយកផ្សែងបារី (ទោះមិនជក់ខ្លួនឯង) ផ្សែងឡាន សារធាតុគីមីក្នុងថ្នាំលាងសម្អាត ឬថ្នាំកសិកម្មដែលនៅជាប់នឹងបន្លែ។
៥. ការមិនយកចិត្តទុកដាក់លើសញ្ញាដាស់តឿនរបស់រាងកាយ
មនុស្សជាច្រើនរង់ចាំរហូតដល់មានការឈឺចាប់ខ្លាំង ទើបទៅជួបគ្រូពេទ្យ។ មហារីកនៅដំណាក់កាលដំបូង តែងតែបង្ហាញខ្លួនតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរតូចៗ ដូចជាការអស់កម្លាំងមិនបាត់ ការស្រកទម្ងន់មិនដឹងមូលហេតុ ឬការរំលាយអាហារមិនប្រក្រតី។ ការមើលរំលងសញ្ញាទាំងនេះ គឺជាឱកាសដែលមហារីកត្រូវការដើម្បីលូតលាស់។
សារសម្រាប់អនាគត៖
ការបង្ការមហារីក មិនមែនមានន័យថាអ្នកត្រូវរស់នៅយ៉ាងភ័យខ្លាចនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការ “គ្រប់គ្រងហានិភ័យ”។
-ជ្រើសរើសអាហារដែលគ្មានជាតិកែច្នៃ។
-បង្កើនចលនារាងកាយយ៉ាងតិច ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ។
-គ្រប់គ្រងភាពតានតឹងតាមរយៈការធ្វើសមាធិ ឬការសម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់។
រាងកាយរបស់អ្នកឆ្លាតជាងអ្វីដែលអ្នកគិត ប្រសិនបើអ្នកផ្តល់នូវអ្វីដែលល្អដល់វា វានឹងផ្តល់ជូនអ្នកវិញនូវសុខភាព និងអាយុយឺនយូរ ។