នាពេលបច្ចុប្បន្ន យើងសង្កេតឃើញព័ត៌មានដ៏គួរឱ្យតក់ស្លុតជាច្រើនអំពីការបាត់បង់ជីវិតរបស់យុវវ័យ ឬមនុស្សវ័យកណ្តាលដោយសារការ «គាំងបេះដូង»។ កាលពីមុនជំងឺបេះដូងត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាជំងឺរបស់អ្នកមានវ័យចំណាស់ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះវាបានក្លាយជាវិបត្តិដ៏ធំសម្រាប់មនុស្សវ័យក្មេង។
តើមានមូលហេតុអ្វីខ្លះដែលនៅពីក្រោយបាតុភូតនេះ? ខាងក្រោមនេះគឺជាការវិភាគយ៉ាងស៊ីជម្រៅអំពីមូលហេតុចម្បងៗ៖
១. របបអាហារបែបសម័យថ្មី
យុវវ័យភាគច្រើននិយមទទួលទានអាហាររហ័ស (Fast Food) ភេសជ្ជៈផ្អែមខ្លាំង និងអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់អាក្រក់ (Trans Fat) ខ្ពស់។ អាហារទាំងនេះបណ្តាលឱ្យ៖
-កើនឡើងជាតិខ្លាញ់អាក្រក់ក្នុងឈាម និងបង្កឱ្យស្ទះសរសៃឈាមបេះដូង។
-បង្កឱ្យមានជំងឺធាត់លើសទម្ងន់តាំងពីវ័យក្មេង។
២. ភាពតានតឹងក្នុងចិត្ត និងសម្ពាធការងារ
សម្ពាធពីការសិក្សា ការងារ និងការប្រកួតប្រជែងក្នុងសង្គមឌីជីថល ធ្វើឱ្យរាងកាយបញ្ចេញអរម៉ូន Cortisol និង Adrenaline ច្រើនហួសកម្រិត។ ប្រសិនបើស្ថានភាពនេះអូសបន្លាយយូរ វាធ្វើឱ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ និងបង្កើនហានិភ័យនៃការរលាកសរសៃឈាមបេះដូង។
៣. ការរស់នៅបែបអសកម្ម (
ការចំណាយពេលច្រើនម៉ោងនៅមុខកុំព្យូទ័រ ឬទូរស័ព្ទ ដោយមិនបានធ្វើលំហាត់ប្រាណ ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរបត់ឈាមដើរមិនបានល្អ។ កង្វះសកម្មភាពរាងកាយគឺជាសត្រូវលាក់មុខដែលធ្វើឱ្យបេះដូងចុះខ្សោយបន្តិចម្តងៗ។
៤. ការប្រើប្រាស់បារី និងបារីអេឡិចត្រូនិច
យុវវ័យជាច្រើនយល់ច្រឡំថាបារីអេឡិចត្រូនិចមិនមានគ្រោះថ្នាក់។ ការពិត ជាតិកូទីន និងសារធាតុគីមីក្នុងបារីគ្រប់ប្រភេទ បណ្តាលឱ្យសរសៃឈាមរួមតូច ធ្វើឱ្យបេះដូងលោតខុសប្រក្រតី និងងាយនឹងកកឈាមក្នុងសរសៃឈាមដែលចិញ្ចឹមបេះដូង។
៥. កង្វះការសម្រាក និងការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់
ការចូលគេងយប់ជ្រៅ ឬការសម្រាកមិនបាន ៧-៨ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ រំខានដល់ដំណើរការជួសជុលកោសិកាបេះដូង។ ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ជាប់ជានិច្ច គឺជាមូលហេតុចម្បងមួយដែលនាំឱ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ខុសប្រក្រតី។
៦. ជំងឺបង្កប់
មនុស្សវ័យក្មេងភាគច្រើនមានមោទនភាពលើសុខភាពខ្លួនឯង ហើយកម្រទៅពិនិត្យសុខភាពណាស់ ។ ជំងឺលើសឈាម និងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ កំពុងកើតមានលើមនុស្សវ័យក្មេងកាន់តែច្រើន ដែលជំងឺទាំងនេះហើយគឺជាអ្នកបើកផ្លូវឱ្យមានការគាំងបេះដូងភ្លាមៗ។
វិធីការពារខ្លួនពីវិបត្តិបេះដូង
ដើម្បីចៀសផុតពីសោកនាដកម្មនេះ មនុស្សវ័យក្មេងគួរអនុវត្តនូវចំណុចខាងក្រោម៖
-ធ្វើលំហាត់ប្រាណ៖ យ៉ាងហោចណាស់ ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ (៥ ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍)។
-កាត់បន្ថយគ្រឿងស្រវឹង និងបារី៖ វាគឺជាការវិនិយោគដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់អនាគត។
-គ្រប់គ្រងផ្លូវចិត្ត៖ រៀនបន្ធូរអារម្មណ៍តាមរយៈការធ្វើសមាធិ ឬការកម្សាន្តដែលមានសុខភាពល្អ។
-ពិនិត្យសុខភាព៖ យ៉ាងហោចណាស់ ១ ឆ្នាំម្តង ដើម្បីតាមដានកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុល និងសម្ពាធឈាម។
ចងចាំថា៖ បេះដូងរបស់អ្នកមិនមែនជាម៉ាស៊ីនដែលមិនចេះហត់នឿយនោះទេ។ ការថែរក្សាសុខភាពតាំងពីវ័យក្មេង គឺជាកិច្ចការពារដ៏រឹងមាំបំផុតសម្រាប់ជីវិតនាពេលអនាគត។