កាលពីមុន ជំងឺគាំងបេះដូងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា«ជំងឺមនុស្សចាស់» ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន និន្នាការនេះបានប្រែប្រួលយ៉ាងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ។ យុវជនដែលមានអាយុចន្លោះពី២០ ទៅ៤០ឆ្នាំ កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ដោយសារបញ្ហាបេះដូងកាន់តែច្រើនឡើង ។
តើអ្វីជាមូលហេតុនៅពីក្រោយបញ្ហានេះ? នេះ គឺជាការវិភាគយ៉ាងស៊ីជម្រៅអំពីកត្តាដែលធ្វើឱ្យមនុស្សវ័យក្មេងងាយប្រឈមនឹងការគាំងបេះដូងបំផុត ៖
ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សវ័យក្មេងបច្ចុប្បន្ន ងាយប្រឈមនឹងការគាំងបេះដូង?
១. របបអាហារខ្វះតុល្យភាព
យុវជនសម័យថ្មីនិយមទទួលទានអាហាររហ័ស (Fast Food) អាហារកែច្នៃ និងភេសជ្ជៈផ្អែមខ្លាំង ដែលសម្បូរទៅដោយខ្លាញ់មិនល្អ (Trans Fat) និងសូដ្យូម។ របបអាហារទាំងនេះបង្កឱ្យមានការកើនឡើងនូវកូឡេស្តេរ៉ុលអាក្រក់ ដែលទៅកកស្ទះក្នុងសរសៃឈាមបេះដូងតាំងពីវ័យក្មេង។
២. ភាពតានតឹងផ្លូវចិត្ត និងសម្ពាធការងារ
សម្ពាធពីការសិក្សា ការងារ និងការប្រកួតប្រជែងក្នុងសង្គម ធ្វើឱ្យយុវជនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពស្រ្តេសរ៉ាំរ៉ៃ។ នៅពេលស្រ្តេស រាងកាយបញ្ចេញអរម៉ូន Cortisol និង Adrenaline ដែលធ្វើឱ្យចង្វាក់បេះដូងដើរញាប់ និងសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ បង្កកម្រិតហានិភ័យដល់សាច់ដុំបេះដូង។
៣. ការរស់នៅបែបមិនសូវធ្វើចលនា
ការចំណាយពេលច្រើនម៉ោងនៅមុខកុំព្យូទ័រ ទូរស័ព្ទដៃ ឬអង្គុយធ្វើការយូរពេកដោយមិនបានហាត់ប្រាណ គឺជាមូលហេតុចម្បងមួយ។ ការខ្វះសកម្មភាពរាងកាយធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារចុះខ្សោយ និងងាយបង្កឱ្យមានជំងឺធាត់ ដែលជាមិត្តជិតស្និទ្ធនៃជំងឺបេះដូង។
៤. ការប្រើប្រាស់បារី និងបារីអេឡិចត្រូនិក
ការជក់បារីធម្មតា ឬបារីអេឡិចត្រូនិក (Vape) កំពុងពេញនិយមខ្លាំងក្នុងចំណោមយុវជន។ ជាតិពុលក្នុងបារីបំផ្លាញស្រទាប់ខាងក្នុងនៃសរសៃឈាម និងធ្វើឱ្យឈាមងាយកក ដែលជាមូលហេតុផ្ទាល់បង្កឱ្យមានការគាំងបេះដូងភ្លាមៗ (Sudden Heart Attack)។
៥. កង្វះការសម្រាក និងការចូលគេងយប់ជ្រៅ
យុវជនជាច្រើនមានទម្លាប់ចូលគេងយប់ជ្រៅ (ក្រោយម៉ោង ១២ យប់) ទោះបីជាដើម្បីការងារ ឬកម្សាន្តក៏ដោយ។ ការអត់ងងុយធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធសរសៃឈាមបេះដូងមិនមានពេលវេលាជួសជុលខ្លួនឯង និងរំខានដល់តុល្យភាពអរម៉ូនក្នុងរាងកាយ។
៦. ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដែលមកដល់មុនអាយុ
បច្ចុប្បន្ន ជំងឺលើសឈាម និងទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ កំពុងកើតមានលើមនុស្សវ័យក្មេងកាន់តែច្រើន។ ជំងឺទាំងនេះគឺជា “ឃាតករស្ងៀមស្ងាត់” ដែលបំផ្លាញសរសៃឈាមបេះដូងបន្តិចម្តងៗ ដោយអ្នកជំងឺជារឿយៗមិនដឹងខ្លួនឡើយ។
វិធីការពារសម្រាប់យុវជនសម័យថ្មី៖
-ផ្លាស់ប្តូររបបអាហារ៖ បង្កើនការញ៉ាំបន្លែ ផ្លែឈើ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ។ កាត់បន្ថយប្រៃ និងផ្អែម។
-ហាត់ប្រាណឱ្យទៀងទាត់ ៖ យ៉ាងហោចណាស់ ១៥០ នាទីក្នុងមួយសប្តាហ៍ (ដើរលឿន រត់ ឬហែលទឹក)។
-គ្រប់គ្រងសុខភាពផ្លូវចិត្ត៖ រកពេលវេលាសម្រាក ធ្វើសមាធិ និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមច្រើនហួសហេតុ។
-ពិនិត្យសុខភាពប្រចាំឆ្នាំ៖ កុំចាំដល់ឈឺទើបទៅពេទ្យ។ ការវាស់សម្ពាធឈាម និងពិនិត្យកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាម គឺជាកិច្ចការចាំបាច់។
កុំអាងថាខ្លួននៅក្មេង រាងកាយរឹងមាំ ហើយបណ្ដោយតាមទម្លាប់អាក្រក់។ បេះដូងរបស់អ្នកត្រូវការការថែទាំតាំងពីថ្ងៃនេះ ដើម្បីបន្តដំណើរទៅមុខបានយូរអង្វែង។