ខ្លាញ់ក្នុងឈាម ឬកូឡេស្តេរ៉ុលខ្ពស់ គឺជាបញ្ហាសុខភាពមួយដែលមនុស្សសម័យថ្មីជួបប្រទះច្រើនបំផុត។ វាត្រូវបានគេហៅថាជា ឃាតករស្ងៀមស្ងាត់ ព្រោះវាមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាអ្វីឱ្យយើងដឹងមុនឡើយ ប៉ុន្តែវាអាចបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតតាមរយៈការស្ទះសរសៃឈាមបេះដូង ឬដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។
ខាងក្រោមនេះ គឺជាអ្វីដែលអ្នកត្រូវដឹង និងវិធីសាស្ត្រកាត់បន្ថយវាឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព៖
១. ស្វែងយល់ពីខ្លាញ់ក្នុងឈាម (ល្អ និង អាក្រក់)
មិនមែនខ្លាញ់ក្នុងឈាមទាំងអស់សុទ្ធតែអាក្រក់នោះទេ រាងកាយយើងមានខ្លាញ់ ២ ប្រភេទសំខាន់ៗ៖
-HDL (ខ្លាញ់ល្អ): ជួយជម្រះខ្លាញ់អាក្រក់ចេញពីសរសៃឈាម និងការពារបេះដូង។
-LDL (ខ្លាញ់អាក្រក់): ប្រសិនបើវាមានកម្រិតខ្ពស់ពេក វានឹងទៅតោងជាប់តាមជញ្ជាំងសរសៃឈាម ធ្វើឱ្យសរសៃឈាមរួមតូច និងរឹង ដែលនាំឱ្យស្ទះចរន្តឈាម។
២. មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យខ្លាញ់ក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់
-របបអាហារមិនសុខភាព: ការញ៉ាំអាហារដែលមានខ្លាញ់សត្វច្រើន អាហារបំពង និងអាហារផ្អែមខ្លាំង។
-កង្វះការហាត់ប្រាណ: ការអង្គុយធ្វើការច្រើន និងមិនបានបញ្ចេញពលកម្ម។
-ទម្លាប់រស់នៅ: ការជក់បារី និងការពិសារគ្រឿងស្រវឹងលើសកម្រិត។
-កត្តាហ្សែន: មនុស្សខ្លះមានខ្លាញ់ក្នុងឈាមខ្ពស់ដោយសារតំណពូជ ទោះបីជាពួកគេមានរាងកាយស្គម ក៏ដោយ។
៣. វិធីសាស្ត្រកាត់បន្ថយខ្លាញ់ក្នុងឈាមដោយធម្មជាតិ
+កែសម្រួលរបបអាហារ
-បង្កើនជាតិសរសៃ (Fiber): ញ៉ាំបន្លែបៃតង ផ្លែឈើ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិឱ្យបានច្រើន។ ជាតិសរសៃជួយស្រូបយកខ្លាញ់អាក្រក់ចេញពីរាងកាយ។
-ជ្រើសរើសខ្លាញ់ល្អ: ប្តូរពីការប្រើខ្លាញ់សត្វ មកប្រើប្រេងអូលីវ ប្រេងផ្កាឈូករ័ត្ន ឬខ្លាញ់ពីត្រីសមុទ្រ (Omega-3)។
-ជៀសវាងអាហារកែច្នៃ: កាត់បន្ថយសាច់កំប៉ុង នំកញ្ចប់ និងភេសជ្ជៈដែលមានជាតិស្ករខ្ពស់។
សកម្មភាពរាងកាយ
-គួរហាត់ប្រាណយ៉ាងហោចណាស់ ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ និង ៥ ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ការដើរលឿន រត់ត្រឹកៗ ឬធាក់កង់ ជួយបង្កើនកម្រិតខ្លាញ់ល្អ (HDL) និងកាត់បន្ថយខ្លាញ់អាក្រក់ (LDL)។
+ ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ
-ឈប់ជក់បារី: ការឈប់ជក់បារីជួយឱ្យកម្រិតខ្លាញ់ល្អកើនឡើង និងពង្រឹងសុខភាពសរសៃឈាម។
-គ្រប់គ្រងទម្ងន់: ការស្រកទម្ងន់ត្រឹមតែ ៥% ទៅ ១០% នៃទម្ងន់សរុប ក៏អាចជួយឱ្យកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុលធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់។
៤. ការតាមដាន និងពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ
ដោយសារខ្លាញ់ក្នុងឈាមមិនមានសញ្ញាព្រមាន អ្នកគួរតែ៖
-ពិនិត្យឈាមយ៉ាងហោចណាស់ ១ដងក្នុងមួយឆ្នាំ ដើម្បីដឹងពីកម្រិតខ្លាញ់ពិតប្រាកដ។
-ប្រសិនបើកម្រិតខ្លាញ់ខ្ពស់ខ្លាំង គ្រូពេទ្យអាចនឹងចេញវេជ្ជបញ្ជាឱ្យប្រើប្រាស់ថ្នាំ (ដូចជាក្រុមថ្នាំ Statin) រួមជាមួយការកែប្រែការរស់នៅ។
ការប្រើប្រាស់ថ្នាំត្រូវតែធ្វើឡើងតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យជំនាញប៉ុណ្ណោះ មិនត្រូវទិញថ្នាំលេបដោយខ្លួនឯងឡើយ។