ការថែទាំសុខភាពផ្លូវចិត្ត គឺមានសារៈសំខាន់មិនចាញ់សុខភាពរាងកាយនោះទេ។ ជារឿយៗ រាងកាយ និងអារម្មណ៍របស់យើងតែងតែបញ្ចេញសញ្ញាព្រមាន ប៉ុន្តែយើងបែរជាមើលរំលង ឬគិតថាវាគ្រាន់តែជាការហត់នឿយធម្មតា។
ខាងក្រោមនេះគឺជា សញ្ញាព្រមានសំខាន់ៗទាំង ៥ ដែលបញ្ជាក់ថា ដល់ពេលដែលអ្នកត្រូវងាកមកដឹងខ្វល់ខ្វាយ និងថែទាំចិត្តគំនិតខ្លួនឯងឱ្យបានដិតដល់៖
១. ការប្រែប្រួលរបៀបរស់នៅ (ការគេង និងការញ៉ាំ)
ប្រសិនបើអ្នកចាប់ផ្ដើមមានបញ្ហាដេកមិនលក់ ភ្ញាក់កណ្ដាលអាធ្រាត្រ ឬផ្ទុយទៅវិញ គឺគេងច្រើនជ្រុលតែនៅតែមានអារម្មណ៍ថាហត់។ រួមទាំងការញ៉ាំអាហារ៖ បាត់បង់ចំណង់អាហារទាំងស្រុង ឬញ៉ាំច្រើនខុសធម្មតាដើម្បីបំបាត់ស្ត្រេស។ ទាំងនេះគឺជាសញ្ញាដំបូងនៃវិបត្តិផ្លូវចិត្ត។
២. បាត់បង់ចំណាប់អារម្មណ៍លើអ្វីដែលធ្លាប់ចូលចិត្ត
សញ្ញានេះត្រូវបានគេហៅថា Anhedonia។ ប្រសិនបើកិច្ចការដែលអ្នកធ្លាប់តែស្រឡាញ់ ដូចជាការជួបជុំមិត្តភក្តិ ការស្ដាប់តន្ត្រី ឬចំណូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន បែរជាក្លាយជារឿងគួរឱ្យធុញទ្រាន់ និងគ្មានន័យសម្រាប់អ្នក នោះមានន័យថាថាមពលផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកកំពុងស្ថិតក្នុងកម្រិតទាបបំផុត។
៣. ឆាប់ខឹង ឬមានអារម្មណ៍រសាប់រសល់ខុសធម្មតា
ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ចាប់ផ្ដើមចុះខ្សោយ។ អ្នកងាយនឹងផ្ទុះកំហឹងលើរឿងតូចតាច មួម៉ៅក្ដៅក្រហាយ ឬមានអារម្មណ៍ព្រួយបារម្ភ (Anxiety) ឥតឈប់ឈរ។ អារម្មណ៍ឆាប់ប៉ះទង្គិចនេះ បញ្ជាក់ថា “ធុងផ្ទុកអារម្មណ៍” របស់អ្នកជិតពេញហៀរហើយ។
៤. ចង់នៅដាច់ដោយឡែកពីគេ
អ្នកចាប់ផ្ដើមខ្លាចការជួបជុំ ចង់តែនៅម្នាក់ឯងក្នុងបន្ទប់ងងឹត ឬព្យាយាមផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន។ ការញែកខ្លួនចេញពីសង្គមបែបនេះ ជារឿយៗគឺជាយន្តការការពារខ្លួនពីការហត់នឿយក្នុងការប្រឈមមុខនឹងពិភពខាងក្រៅ។
៥. អស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ ទោះបីមិនបានធ្វើការធ្ងន់
សុខភាពផ្លូវចិត្តប៉ះពាល់ផ្ទាល់ដល់សុខភាពរាងកាយ។ បើអ្នកមានអារម្មណ៍ថាធ្ងន់ខ្លួន គ្មានកម្លាំងកំហែង ឈឺក្បាល ឬឈឺតាមសាច់ដុំដោយរកមូលហេតុមិនឃើញ ទោះបីជាសម្រាកគ្រប់គ្រាន់ក៏ដោយ នោះអាចជាសញ្ញានៃជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត (Depression) ឬការដុតរំលាយថាមពលផ្លូវចិត្តខ្លាំងពេក (Burnout)។
អ្វីដែលអ្នកគួរធ្វើនៅពេលជួបសញ្ញាទាំងនេះ៖
-កុំបន្ទោសខ្លួនឯង៖ ទទួលស្គាល់ថាវាជារឿងធម្មតាដែលមនុស្សយើងអាចមានពេលទន់ជ្រាយ។
-និយាយចេញមក៖ ចែករំលែកអារម្មណ៍ជាមួយមនុស្សដែលអ្នកទុកចិត្តបំផុត។
-រកជំនួយពីអ្នកជំនាញ៖ ការពិគ្រោះជាមួយចិត្តវិទូ មិនមែនមានន័យថាអ្នក “ឆ្កួត” នោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាភាពវៃឆ្លាតក្នុងការព្យាបាលចិត្តឱ្យត្រលប់មកមានពន្លឺវិញ។
-អនុវត្តការតាំងចិត្ត (Meditation)៖ ផ្ដល់ពេលវេលាឱ្យខួរក្បាលបានសម្រាកពីបច្ចេកវិទ្យា និងការគិតដែលស្មុគស្មាញ។
ចិត្តដែលសុខសាន្ត គឺជាគ្រឹះនៃជីវិតដែលមានសុភមង្គល។ កុំរង់ចាំរហូតដល់ចិត្តបាក់បែក ទើបចាប់ផ្ដើមថែទាំវា។