Join with Health.com.kh on Telegram

ការ​ថ្កោលទោស និង​ការចោទប្រកាន់​ដោយ​អ​ចេតនា ធ្វើឱ្យ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ឪពុកម្តាយ និង​កូន​កាន់តែ​ឃ្លាតឆ្ងាយ​ពីគ្នា ថែមទាំង​ធ្វើឱ្យ​កុមារ​ឈឺចាប់ ខ្វះ​ទំនុកចិត្ត​លើ​ខ្លួនឯង​។

១.«មើល​កូន​របស់​គ្រួសារ​នោះ​»

​មនុស្ស​ភាគច្រើន​ត្រូវបាន​គេ​ប្រៀបធៀប​ទៅនឹង​កូន​របស់​ពួកគេ​ដោយ​ឪពុកម្តាយ​របស់​ពួកគេ​នៅពេល​ពួកគេ​នៅ​ក្មេង​។ ចិត្ត​វិទ្យា​ប្រៀបធៀប​នេះ​គឺជា​ការបង្ហាញ​ពី​បំណងប្រាថ្នា​របស់​ឪពុកម្តាយ​ដែល​ចង់ឱ្យ​កូន​របស់​ពួកគេ​កាន់តែ​ប្រសើរឡើង​ដោយ​បង្វែរ​មោទនភាព​ទៅជា​ការលើកទឹកចិត្ត​ឱ្យ​ព្យាយាម​បន្ថែមទៀត​។ ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ​នៅក្នុង​ការអនុវត្ត​ការប្រៀបធៀប​នេះ​គឺ​ផ្ទុយ​ទាំងស្រុង​។​

​កុមារ​តែងតែ​ប្រាថ្នា​ឱ្យ​ឪពុកម្តាយ​របស់​ពួកគេ​យល់​ពី​ពួកគេ និង​ត្រូវបាន​ទទួលស្គាល់​។ ការដែល​ឪពុកម្តាយ​និយាយ​អ្វីដែល​ផ្ទុយ​នឹង​ការគិត​របស់​កូន​ធ្វើឱ្យ​ពួកគេ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ត្រូវគេ​បោះបង់ចោល​។​

​ក្មេង​ម្នាក់ៗ​សុទ្ធតែជា​បុគ្គល​ពិសេស គ្មាន​ពីរ​ដូចគ្នា​ទេ ការប្រៀបធៀប​ពិតជា​មិនល្អ​ឡើយ​។ ប្រសិនបើ​ឪពុកម្តាយ​ចង់ឱ្យ​កូន​របស់​ពួកគេ​ក្លាយជា​ដូច “​កូន​អ្នក​ដ៏​ទៃ​” ដំបូង​ពួកគេ​ត្រូវតែ​ក្លាយជា “​ឪពុកម្តាយ​អ្នក​ដ៏​ទៃ​” ។ ប្រសិនបើ​ឪពុកម្តាយ​យល់​ពី​បញ្ហា​នេះ ឪពុកម្តាយ​ត្រូវ​បញ្ឈប់​ជាបន្ទាន់​នូវ​ការប្រៀបធៀប ហើយ​យកចិត្តទុកដាក់​បន្ថែម​ទៀត​លើ​អារម្មណ៍​របស់​កូន​ពួកគេ​ជំនួស​ឱ្យ​ការចាត់​ថ្នាក់​។​

២.«​ប្អូនស្រី​នៅ​ក្មេង ត្រូវ​ចេះ​ចុះចាញ់​»

​ឪពុកម្តាយ​ជាច្រើន​តែងតែ​និយាយ​បែបនេះ បងប្អូន​ប្រុស​ស្រី​ត្រូវតែ​ដឹង​ពី​របៀប​ផ្តល់​ផល​ដល់​កូន​។ គោលបំណង​ដើម​របស់​មនុស្ស​ធំ គឺ​ចង់​បំបាត់​ការ​ប្រច័ណ្ឌ​រវាង​ក្មេង​ទាំងពីរ​ដើម្បីឱ្យ​ពួកគេ​បាន​ស្និទ្ធស្នាល​ជាង​មុន​។ ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេល​និយាយ​ប្រយោគ​នេះ ក្មេងៗ​តែងតែមាន​អារម្មណ៍​ថា​ឪពុកម្តាយ​មិន​ខ្វល់​ពី​អារម្មណ៍​របស់​ពួកគេ​។ ពួកគេ​ថែមទាំង​អាច​ឃើញ​ប្អូន​របស់​ពួកគេ​ជា “​គូប្រជែង​” ដែល​ភ្លាមៗ​នោះ​លេចឡើង ដោយ​ឈ្នះក្តី​ស្រឡាញ់​ទាំង​អស់ពី​ឪពុកម្តាយ​របស់គាត់​។​

​នៅក្នុង​ការអប់រំ​បែប​ប្រពៃណី កុមារ​តែងតែ​ត្រូវបាន​បង្រៀន​ថា ពួកគេ​ត្រូវ​ស្រឡាញ់ និង​ផ្តល់​តម្លៃ​ដល់​បងប្អូន​ប្រុស​ស្រី​របស់​ពួកគេ​។ ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្បទាន​នេះ​ត្រូវតែ​ស្ម័គ្រចិត្ត​ទាំងស្រុង ឪពុកម្តាយ​មិនត្រូវ​បង្ខំ​ទេ​។ កុមារ​គ្រប់រូប​គឺជា​ទេវតា ហើយ​ពួកគេ​សម​នឹង​ទទួលបាន​សេចក្តីស្រឡាញ់​ដោយ​យុត្តិធម៌​ពី​ឪពុកម្តាយ​របស់​ពួកគេ​។

៣.«​វា​ត្រូវបាន​ហាមឃាត់​មិនឱ្យ​ប្រកែក​»

​ឪពុកម្តាយ​ជាច្រើន​ជឿថា​កូន​មិនគួរ​តបត​ជាមួយ​ឪពុកម្តាយ​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​ណាក៏ដោយ​។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញ​និយាយថា នេះ​គ្រាន់តែ​ធ្វើឱ្យ​កុមារ​កាន់តែ​មានការ​រារាំង និង​ខកចិត្ត​ដោយសារតែ​ពួកគេ​មិន​ត្រូវបាន​គោរព និង​ស្តាប់​។​

​ជំនួស​ឱ្យ​ការប្រើ​ពាក្យ​ខឹង និង​ចោទប្រកាន់ យើង​គួរតែ​ចំណាយពេល​ស្តាប់​បញ្ហា​ដែល​កូន​របស់​យើង​កំពុង​ជួបប្រទះ ដោយ​ផ្តល់ឱកាស​ឱ្យ​ពួកគេ​រិះគន់ និង​វិភាគ​ត្រូវ និង​ខុស​។ ប្រសិនបើ​អ្នក​តែងតែ​គ្រប់គ្រង កូន​របស់​អ្នក​នឹងមិន​ទុកចិត្ត​អ្នក​ទៀត​ទេ​។​

៤.«​ឪពុកម្តាយ​ធ្វើ​គ្រប់យ៉ាង​ដើម្បី​កូន​»

​ប្រហែលជា​ឪពុកម្តាយ​ជាច្រើន​បាន​និយាយ​ពាក្យ​នេះ​ថា​: “​ឪពុកម្តាយ​ធ្វើ​អ្វី​គ្រប់យ៉ាង​ដើម្បី​កូន​របស់​ពួកគេ​” ឬ “​ឪពុកម្តាយ​ខិតខំ​ដើម្បី​កូន​របស់​ពួកគេ​” ។ មិនអាច​ប្រកែក​បាន​ថា​អ្វីដែល​ឪពុកម្តាយ​ធ្វើ​គឺ​ចង់តែ​នាំ​រឿង​ល្អៗ​មក​ឲ្យ​កូន​។ ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ តាម​ទស្សនៈ​របស់​កុមារ របៀប​ដែល​ឪពុកម្តាយ​ផ្តល់​ក្តី​ស្រឡាញ់​បែបនេះ​គឺ​ដូចជា​ការប៉ះទង្គិច​ដ៏​ធ្ងន់​។​

​ឪពុកម្តាយ​ដែល​តែងតែ​និយាយ​ប្រយោគ​នេះ​នឹង​ធ្វើឱ្យ​កូន​មាន​សម្ពាធ ដែល​មិន​អំណោយផល​ដល់​ការលូតលាស់​របស់​ពួកគេ​។ ឪពុកម្តាយ​ត្អូញត្អែរ​នៅពេល​ពួកគេ​ខិតខំ​ធ្វើឱ្យ​កូន​មាន​អារម្មណ៍​ថា​មាន​កំហុស​។​

​ឪពុកម្តាយ​ផ្តល់​របស់​ល្អ​ដល់​កូន​សុទ្ធសាធ ចេញពី​ការស្ម័គ្រចិត្ត និង​សេចក្តីស្រឡាញ់​ដោយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ​។ ដូច្នេះហើយ ទោះបី​អ្នក​ខំប្រឹង​យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏​អ្នក​មិនគួរ​ត្អូញត្អែរ​នឹង​កូន​ដែរ​។

៥.«​ហេតុអ្វី​បានជា​កូន​ល្ងង់​ដូច្នេះ​?»

​ឪពុកម្តាយ​ខ្លះ​តែងតែ​និយាយ​ប្រយោគ​នេះ​រាល់​ពេលដែល​គាត់​បង្រៀន ឬ​បង្ហាញ​អ្វីមួយ ប៉ុន្តែ​កូន​មិន​យល់​រហូត​នោះទេ​។ ការលើកឡើង​នេះ​ធ្វើឱ្យ​កូន​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ឪពុកម្តាយ​ស្អប់​ពួកគេ ធ្វើឱ្យ​ពួកគេ​បាត់បង់​ទំនុកចិត្ត​។​

​ប្រសិនបើ​ឪពុកម្តាយ​តែងតែ​និយាយ​ប្រយោគ​នេះ ឪពុកម្តាយ​កំណត់​លើ​កូន​ដោយ​អ​ចេតនា ធ្វើឱ្យ​កូន​ជឿ​បន្តិច​ម្តងៗ​ថា​គាត់​ពិតជា​ល្ងង់ ហើយ​មិន​អាចធ្វើ​អ្វី​បាន​។​

​ឪពុកម្តាយ​គឺជា​គ្រូបង្រៀន​ដំបូង​គេ និង​ជា​ជំនួយ​ដ៏​ធំ​បំផុត​សម្រាប់​កូន​របស់​ពួកគេ​។ ការបញ្ជាក់​ពី​ឪពុកម្ដាយ​ចំពោះ​ការលូតលាស់​របស់​កូន​គឺមាន​សារៈសំខាន់​ខ្លាំងណាស់​។ នេះ​គឺ​ដូចជា​រុក្ខជាតិ​ដែល​នឹងមិន​លូតលាស់​ដោយ​គ្មាន​ទឹក​។​

៦.«អ្វីដែល​កូន​ធ្វើ​គឺ​មិនអាច​ទទួលយកបាន កូន​នឹង​ត្រូវបាន​ហាមឃាត់​មិនឱ្យ​ធ្វើ​…»

​ការដាក់ទណ្ឌកម្ម​អាចជួយ​យើង​មាន​អារម្មណ៍​ថា​អាច​គ្រប់គ្រង​សកម្មភាព​របស់​កូនៗ​យើង​។ ទោះបីជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ ការស្រាវជ្រាវ​របស់​វេជ្ជបណ្ឌិត Alan E. Kazdin នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ Yale សហរដ្ឋអាមេរិក បង្ហាញថា ការដាក់ទណ្ឌកម្ម​ដ៏​ឃោរឃៅ និង​ធ្ងន់ធ្ងរ​យ៉ាង​ងាយ​ធ្វើឱ្យ​ទំនាក់ទំនង​ឪពុកម្តាយ និង​កូន​កាន់តែ​អាក្រក់​ទៅៗ​។​

​ការដាក់ទណ្ឌកម្ម​នឹងមិន​ធ្វើឱ្យ​កុមារ​ផ្លាស់ប្តូរ​អាកប្បកិរិយា​ឡើយ ថែមទាំង​ធ្វើឱ្យ​ពួកគេ​កាន់តែ​រារាំង ខឹង និង​មិន​ចង់​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​ជាមួយ​ឪពុកម្តាយ​។ ឪពុកម្តាយ​កាន់តែ​គំរាមកំហែង កូន​កាន់តែ​និយាយ និង​លាក់​បញ្ហា​។ យោងទៅតាម​អ្នក​ចិត្តសាស្ត្រ​ពីរ​នាក់ William Stixrud និង Ned Johnson ជំនួស​ឱ្យ​ការប្រើ​អាកប្បកិរិយា​អវិជ្ជមាន និង​ការដាក់ទណ្ឌកម្ម​ខ្លាំង យើង​គួរតែ​ជឿជាក់ ចែករំលែក​ថា តើ​យើង​សោកសៅ​ប៉ុណ្ណា នៅពេលដែល​កូន​របស់​យើង​ធ្វើ​ខុស យល់​ពី​មូល​ហេតុដែល​ពួកគេ​ធ្វើ​វា ហើយ​ពិភាក្សា​អំពី​ផលវិបាក​ដែល​អាច​កើតមាន​៕