Join with Health.com.kh on Telegram

នៅ​ពេល​ដែល​អ្នក​អាន​អត្ថបទ​នេះ​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​អ្នក​ពិតជា​ធ្លាប់​បាន​ឆ្លងកាត់​បញ្ហា​រាគ​។​តាម​ពិត​នោះ​ មនុស្ស​ស្ទើរ​ទាំងអស់​សុ​ទ្ឋ​តែ​ធ្លាប់​រាគ​។​អត្ថបទ​នេះ​នឹង​ណែនាំ​អ្នក​អោយ​យល់​ច្បាស់​អំពី​ការ​ប្រើ​ថ្នាំ​រាគ​។​ថ្នាំ​ប្រឆាំង​ការ​រាគ​ (antidiarrheal​ medicines)​ រួម​មាន​ loperamide​ (Imodium)​ និង​ bismuth​ subsalicylate​ (Kaopectate,​ Pepto-Bismol)​ ។​

ដោយ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​មូលហេតុ​នៃ​ជំងឺ​រាគ​,​ អ្នក​ក៏​អាច​នឹង​ត្រូវការ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​សំលាប់​មេរោគ​ (antibiotics)​ ផង​ដែរ​ ។​ ថ្នាំ​សំលាប់​មេរោគ​ (antibiotics)​ គឺជា​ថ្នាំ​ដែល​ធ្វើការ​វាយ​កំទេច​ទៅ​លើ​ពពួក​បាក់តេរី​  ។​ ប្រសិនបើ​វេជ្ជបណ្ឌិត​អោយ​អ្នក​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​សំលាប់​មេរោគ​,​ នោះ​វា​មាន​សារៈសំខាន់​ណាស់​ក្នុង​ការ​ពិ​ភា​គ្សា​ជាមួយ​គាត់​មុន​នឹង​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​ ប្រឆាំង​រាគ​ដើម្បី​ជួយ​សំរាល​រោគ​សញ្ញា​របស់​អ្នក​ ។​
នៅ​ពេល​ណា​ដែល​មិន​គួរ​ប្រើ​ថ្នាំ​ប្រឆាំង​ការ​រាគ​ (antidiarrheal​ medicines)
នៅ​ពេល​ដែល​រាគ​គឺជា​សញ្ញា​នៃ​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​ (infection)​ ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​បាក់តេរី​ ឬ​ ប៉ារ៉ាស៊ីត​,​ ថ្នាំ​ប្រឆាំង​ការ​រាគ​កាន់តែ​ធ្វើ​អោយ​ស្ថានភាព​ជំងឺ​របស់​អ្នក​ឈាន​ទៅ​រក​ភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​ថែម​មួយ​កំរិត​ទៀត​ ។​ នេះ​គឺ​ដោយសារ​តែ​ថ្នាំ​នោះ​រារាំង​ដល់​រាង​កាយ​របស់​អ្នក​នៅ​ក្នុង​ការ​កំចាត់​បាក់តេរី​ឬ​ប៉ារ៉ាស៊ីត​។​

តើ​ថ្នាំ​ប្រឆាំង​ការ​រាគ​មាន​ដំណើរការ​ដូច​ម្តេច​?
ឡូ​ពីរ៉ាមីត​ (Loperamide)​ កាត់​បន្ថយល្បឿន​របស់​សារធាតុ​រាវ​ដែល​ធ្វើ​ចលនា​ក្នុង​ពោះវៀន​របស់​អ្នក​ (bowels)​ ។​

Bismuth​ subsalicylate
វា​ ធ្វើ​អោយ​មាន​តុល្យភាព​នៃ​ចលនា​របស់​សារធាតុ​រាវ​ ។​ វា​ក៏​កាត់​បន្ថយ​ការ​រលាក​ (inflammation)​ ព្រមទាំង​រារាំង​បាក់តេរី​ និង​ វិ​រុស​មួយ​ចំនួន​ដែល​បណ្តាល​អោយ​មាន​រាគ​នោះ​មិន​អោយ​រីក​លូតលាស់​នៅ​ក្នុង​ក្រពះ​ (stomach)​ និង​ ពោះវៀន​ (intestines)​ ។​
តើ​យើង​គួរតែ​ព្យាបាល​ជំងឺរាក​ដែរ​ឬទេ​?
ជា​ញឹកញាប់​ណាស់​,​ គេ​មិន​ចាំបាច់​ធ្វើការ​ព្យាបាល​រាគ​នោះ​ទេ​ ។​ វា​នឹង​បាត់​ទៅ​វិញ​ដោយ​ខ្លួនឯង​ក្នុង​រយៈពេល​ពីរ​បី​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ ទោះបីជា​អ្នក​ព្យាបាល​ ឬ​ មិន​ព្យាបាល​វា​ក៏​ដោយ​ ។​ ទោះបីជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​,​ ថ្នាំពេទ្យ​មួយ​ចំនួន​អាច​ធ្វើ​អោយ​ស្ថានភាព​ជំងឺ​របស់​អ្នក​បាន​ប្រសើរ​ឡើង​,​ ជា​ពិសេស​ នៅ​ពេល​ដែល​អ្នក​មានការ​ឈឺ​ចុកចាប់​ ឬ​ រមួល​ក្នុង​ពោះ​ (cramping)​ ។

តើ​ថ្នាំ​ប្រឆាំង​ការ​រាគ​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​ចំពោះ​សុខភាព​ដូច​ម្តេច​ខ្លះ​?
ជា​ធម្មតា​,​ មនុស្ស​ដែល​មាន​សុខភាព​ល្អ​កម្រ​នឹង​ទទួលផល​ប៉ះពាល់​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​ថ្នាំ​ប្រឆាំង​ការ​រាគ​ណាស់​ ។​ ប៉ុន្តែ​,​ វា​អាច​នឹង​មាន​បញ្ហា​ខ្លះៗ​ចំពោះ​អ្នក​ដែល​មាន​សុខភាព​ទន់ខ្សោយ​ ។​ ចូរ​ពិ​ភា​គ្សា​ជាមួយ​វេជ្ជបណ្ឌិត​របស់​អ្នក​ ប្រសិនបើ​អ្នក​កត់សំគាល់​ឃើញ​ថា​មាន​ផលវិបាក​មួយ​ចំនួន​កើត​លើ​រូប​អ្នក​ ។​
+​ ផល​ប៉ះពាល់​ដែល​អាច​កើត​មាន​ ក្រោយ​ពី​ប្រើ​ថ្នាំ​ Loperamide​ ៖​
-​ ឈឺពោះ​ abdominal​ pain
-​ ទល់លាមក​ constipation
-​ វិលមុខ​ dizziness
-​ ចង្អោរ​ nausea​ ។​
+​ ផល​ប៉ះពាល់​ដែល​អាច​កើត​មាន​ ក្រោយ​ពី​ប្រើ​ថ្នាំ​ Bismuth​ subsalicylate​ s៖
-​ ទល់លាមក​ constipation
-​ លាមក​/​អណ្តាត​ មាន​ពណ៌​ខ្មៅ​ blackened​ stools​ and/or​ tongue
-​ សូរ​ហ៊ឹង​ក្នុង​ត្រចៀក​ (tinnitus)​ ។​

តើនរ​ណាខ្លះ​ដែល​មិន​គួរ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​ទាំងនេះ​?
ចូរ​កុំ​ផ្តល់​ថ្នាំ​ Loperamide​ ទៅ​កាន់​ក្មេងៗ​ដែល​មាន​អាយុ​ ៦​ ឆ្នាំ​ ឬ​ ទាប​ជាង​នេះ​ (​លើកលែងតែ​វេជ្ជបណ្ឌិត​របស់​អ្នក​ណែនាំ​អោយ​ប្រើ​ថ្នាំ​នេះ​)​ ។​ អ្នក​មិន​គួរ​ទទួលទាន​ថ្នាំ​ Loperamide​ ប្រសិនបើ​អ្នកមាន​គ្រុនក្តៅ​ (fever),​  ឬ​ ធ្លាប់​មាន​ប្រតិកម្ម​,​ កន្ទួល​រមាស់​ក្រោយ​ពី​ប្រើ​ថ្នាំ​នេះ​ ។​ ចូរ​កុំ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​ Loperamide​ ក្នុង​ករណី​អ្នកមាន​ឈាម​ ឬ​ លាមក​ពណ៌​ខ្មៅ​,​ ដែល​នេះ​អាច​បញ្ជាក់​ថា​ ស្ថានភាព​ជំងឺ​រាគ​របស់​អ្នក​កំពុង​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ ។​

អ្នក​ដែល​មាន​ប្រតិកម្ម​ ឬ​ អាលែកហ្ស៊ី​ទៅ​នឹង​ថ្នាំ​អាស្ពីរីន​ (Aspirin)​ ឬ​  ថ្នាំ​មាន​ជាតិ​ Salicylate​ ដទៃ​ទៀត​ មិន​គួរ​ទទួលទាន​ថ្នាំ​ Bismuth​ subsalicylate​ ឡើយ​ ។​ កុំ​ផ្តល់​ថ្នាំ​ Bismuth​ subsalicylate​ ទៅ​កាន់​ក្មេង​ដែល​មាន​អាយុ​ទាប​ជាង​ ១២​ ឆ្នាំ​ ។​ កុំអោយ​មនុស្ស​ដែល​មាន​អាយុ​ចាប់ពី​ ១២​ ទៅ​ ១៨​ ឆ្នាំ​ ដែល​មាន​ជំងឺ​គ្រុនផ្តាសាយ​ ឬ​ ជំងឺ​អុតធំ​ (chickenpox)​ ពីព្រោះ​វា​អាច​ធ្វើ​អោយ​ប្រឈម​មុខ​ទៅ​នឹង​បណ្តុំ​រោគ​សញ្ញា​រ៉េ​យ​ (Reye’s​ syndrome)​ ដែល​ជា​ស្ថានភាព​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ និង​ អាច​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​បាត់​បង់ជីវិត​ទៀត​ផង​ ។​

តើ​ថ្នាំ​ប្រឆាំង​ការ​រាគ​នេះ​អាច​ប្រឆាំង​គ្នា​នឹង​ថ្នាំ​ដទៃ​ទៀត​ដែរ​ឬទេ​?
សូម​សាកសួរ​ទៅ​កាន់​វេជ្ជបណ្ឌិត​របស់​អ្នក​មុន​ពេល​ទទួលទាន​ថ្នាំ​ Loperamide​ ប្រសិនបើ​អ្នក​បាន​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​ ៖​
-​ ថ្នាំ​ប្រឆាំង​វីរុស​សំរាប់​មេរោគ​ហ៊ី​វ​ (HIV)
-​ ថ្នាំ​សំលាប់​មេរោគ​ (antibiotics)
-​ ថ្នាំ​បំបាត់​ការ​ឈឺចាប់​ (pain​ medicines)​ ។​
ការ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​ខាងលើ​រួម​គ្នា​ជាមួយនឹង​ថ្នាំ​ Loperamide​ អាច​បង្កើន​ការ​ប្រឈម​មុខ​ទៅ​នឹង​ការ​ទទួលផល​ប៉ះពាល់​ (side​ effects)​ នានា​,​ ដូច្នេះ​ សូម​ពិ​ភា​គ្សា​ជាមួយ​វេជ្ជបណ្ឌិត​របស់​អ្នក​ ។​

Bismuth​ subsalicylate​ ក៏​អាច​ធ្វើ​អោយ​អ្នក​ទទួល​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ផ្សេងៗ​បាន​ដែរ​ ប្រសិនបើ​ប្រើ​ជាមួយនឹង​ថ្នាំ​ដទៃ​ទៀត​ ។​ សាកសួរ​ទៅ​កាន់​វេជ្ជបណ្ឌិត​របស់​អ្នក​មុន​ពេល​ទទួលទាន​ថ្នាំ​ Bismuth​ subsalicylate​ ប្រសិនបើ​អ្នក​បាន​ប្រើប្រាស់​ ៖
•​    ​ថ្នាំ​ធ្វើ​អោយ​ឈាមរាវ​ Blood-thinning​ medicines
•​    ​ថ្នាំ​ព្យាបាល​ជំងឺ​ហ្គូ​ត​ (gout)
•​    ​ថ្នាំ​ព្យាបាល​ជំងឺ​រលាក​សន្លាក់​ (arthritis)
•​    ​ថ្នាំ​ព្យាបាល​ជំងឺ​ទឹកនោមផ្អែម​ (diabetes)​ ។​
សាកសួរ​វេជ្ជបណ្ឌិត​របស់​អ្នក​ ប្រសិនបើ​អ្នក​ចង់​ទទួលទាន​ថ្នាំ​ Bismuth​ subsalicylate​ ជាមួយនឹង​ថ្នាំ​បន្ថយ​ការ​ឈឺចាប់​ (pain​ relievers)​ ឬ​ ថ្នាំ​ផ្តាសាយ​ (cold)​ ។​ ថ្នាំ​ទាំងនេះ​អាច​មាន​ផ្ទុក​ជាតិ​អាស្ពីរីន​ (Aspirin),​ ដែល​ជា​ជាតិ​ Salicylate​ ។​ ដោយសារ​តែ​ Bismuth​ subsalicylate​ មាន​ផ្ទុក​ជាតិ​ Salicylate​ ផង​ដែរ​,​ នោះ​មាន​ន័យ​ថា​អ្នក​កំពុង​ទទួលទាន​ជាតិ​Salicylate​ ក្នុង​បរិមាណ​លើស​កំរិត​ហើយ​ ។​

នៅ​ពេល​ណា​ដែល​អ្នក​គួរ​ទាក់ទង​ទៅ​វេជ្ជបណ្ឌិត​របស់​អ្នក​?
ប្រសិនបើ​អ្នកមាន​ជំងឺ​គ្រុនក្តៅ​ (fever),​ មាន​សំបោរ​ ឬ​ ឈាម​ក្នុង​លាមក​,​ ធ្លាប់​មាន​ប្រវត្តិ​កើត​ជំងឺថ្លើម​ …​ សូម​ពិភាក្សា​ជាមួយ​វេជ្ជបណ្ឌិត​របស់​អ្នក​អោយ​បាន​ច្បាស់លាស់​មុន​នឹង​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​ប្រឆាំង​ការ​រាគ​ (antidiarrheal​ medicine)​ ។​

ទាក់ទង​ទៅ​វេជ្ជបណ្ឌិត​របស់​អ្នក​ ប្រសិនបើ​ស្ថានភាព​រាគ​របស់​អ្នកមាន​រយៈពេល​លើស​ពី​ ២​ ថ្ងៃ​ ឬ​ ក្នុង​ករណី​ដែល​អ្នកមាន​អារម្មណ៍​ថា​ ឈឺក្បាល​ ឬ​ វិលមុខ​ ។