​មិនមែន​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា ដែល​ជក់បារី​នឹង​វិ​វត្ត​ទៅជា​ជំងឺមហារីក​សួត​នោះទេ ប៉ុន្តែ​ការជក់បារី​ជួយ​បង្កើន​អត្រា​ក្នុង​ការកើត​ជំងឺ​នេះ​។ អ្នក​ដែល​ជក់បារី​ងាយ​នឹង​កើត​ជំងឺមហារីក​សួត ១៥ ទៅ ៣០ ដង​ច្រើនជាង​អ្នក​មិន​ជក់បារី​។ ការជក់បារី​កាន់តែ​យូរ និង​កាន់តែ​ជក់បារី​កាន់តែច្រើន ហានិភ័យ​របស់​អ្នក​កាន់តែ​ខ្ពស់​។​

​នៅក្នុង​អត្ថបទ​នេះ យើង​នឹង​ពិនិត្យ​ឱ្យបាន​ដិតដល់​អំពី​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ការជក់បារី និង​ជំងឺមហារីក​សួត​។ យើង​ក៏​នឹង​ពន្យល់​ផងដែរ​នូវ​អ្វី ដែល​ការស្រាវជ្រាវ​ចុងក្រោយ​បាន​រកឃើញ​អំពី​ផលប៉ះពាល់​សុខភាព​របស់​បារី​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​ច​។

-​ការពិត​នៃ​មហារីក​សួត និង​ការជក់បារី​
​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន ពី​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​បានបង្ហាញ​ថា ជំងឺមហារីក​សួត គឺជា​បុព្វហេតុ​ទូទៅ​បំផុត​នៃ​ការស្លាប់​ដោយសារ​ជំងឺមហារីក​។ វា​មាន​ចំនួន​អ្នកស្លាប់ ១,៧៦ លាន​នាក់​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​ក្នុង​មួយឆ្នាំ​។​

​នេះ គឺជា​ការពិត​សំខាន់ៗ មួយចំនួន​អំពី​ជំងឺមហារីក និង​ការជក់បារី​។

.​ផ្សែង​ថ្នាំជក់​ធ្វើឱ្យ​អ្នកមាន​ជាតិគីមី​ប្រមាណ ៧.០០០ ប្រភេទ និង​សារ​ធាតុគីមី​បង្ក​មហារីក​ចំនួន ៧០ ប្រភេទ​។​
.​ការប្រើប្រាស់​ថ្នាំជក់ ទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះ​ការស្លាប់​ដោយសារ​ជំងឺមហារីក​ប្រហែលជា ២២ ភាគរយ​។​
.​វា​ត្រូវបាន​ប៉ាន់ប្រមាណ​ថា​ប្រហែលជា ៩០ ភាគរយ​នៃ​ជំងឺមហារីក​សួត អាច​បណ្តាលមកពី​ការជក់បារី​។​
.​អ្នក​ដែល​ឈប់​ជក់បារី កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​ក្នុង​ការវិវត្ត​ទៅជា​ជំងឺមហារីក​សួត​ពី ៣០ ទៅ ៥០ ភាគរយ ក្នុង​រយៈពេល ១០ ឆ្នាំ បន្ទាប់ពី​ឈប់​ជក់បារី បើ​ធៀប​នឹង​អ្នក​ដែល​ជក់បារី​។

-​តើ​ការជក់បារី​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺមហារីក​សួត​យ៉ាងដូចម្តេច​?
​នៅពេល​អ្នក​ដកដង្ហើម​ស្រូបយក​នូវ​ផ្សែង​ថ្នាំជក់ សារ​ធាតុគីមី​រាប់ពាន់​ចូលក្នុង​សួត​របស់​អ្នក​។ ភាគច្រើន​នៃ​សារធាតុ​គីមី​ទាំងនេះ​មាន​សក្តានុពល​បំផ្លាញ DNA នៅក្នុង​កោសិកា​សួត​របស់​អ្នក​។​

​រាងកាយ​របស់​អ្នក នឹងធ្វើ​ការជួសជុល​ការខូចខាត ដែល​បាន​កើតឡើង​ដោយសារ​ធាតុគីមី​ទាំងនេះ ប៉ុន្តែ​យូរៗ ទៅ ការជក់បារី​អាច​បណ្តាលឱ្យ​ខូចខាត​ច្រើនជាង​រាងកាយ​របស់​អ្នក​អាចជា​សះស្បើយ​។ នៅ​ទីបំផុត វា​អាច​នាំឱ្យមាន​ការបង្កើត​កោសិកា​មហារីក​។

​ការ​ស្រូប​ផ្សែង​ថ្នាំជក់​ក៏​អាច​បំផ្លាញ​ថង់​ខ្យល់​តូចៗ ដែល​ហៅថា alveoli នៅក្នុង​សួត​របស់​អ្នក​ដែរ​។ ថង់​ខ្យល់​មីក្រូ​ទស្សន៍​ទាំងនេះ គឺជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នៃ​ការផ្លាស់ប្តូរ​ឧស្ម័ន​របស់​ប្រព័ន្ធ​ដង្ហើម​របស់​អ្នក​។ ពួកវា​ប​ញ្ចូ​ន​អុកស៊ីសែន​ទៅក្នុង​ឈាម​របស់​អ្នក ហើយ​បណ្តេញ​កាបូនឌីអុកស៊ីត​នៅពេល​អ្នក​ហត់នឿយ​។​

​យូរៗ ទៅ​ការបំផ្លាញ alveoli នៅក្នុង​សួត​របស់​អ្នក​អាច​នាំឱ្យមាន​ជំងឺ​ស្ទះ​សួត​រ៉ាំរ៉ៃ​។

-​តើ​មហារីក​សួត​ប្រភេទ​ណា ដែល​កើតមាន​ជាទូទៅ​ចំពោះ​អ្នក​ជក់បារី​?
​ជំងឺមហារីក​សួត​អាច​ត្រូវបាន​បែង​ចែកជា​ពីរ​ប្រភេទ​ធំៗ​៖
.​មហារីក​សួត​កោសិកា​តូច (SCLC)
.​មហារីក​សួត​ដែល​មិនមែនជា​កោសិកា​តូច (NSCLC)

​ជំងឺមហារីក​សួត​ប្រហែល ៨០ ទៅ ៨៥ ភាគរយ គឺ NSCLC ប៉ុន្តែ​ជំងឺមហារីក SCLC ទំនង​ជាមាន​ភាពខ្លាំង​ក្លា​ជាង​។

​ការជក់បារី​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺមហារីក​សួត​ទាំងពីរ​ប្រភេទ ប៉ុន្តែ​យ៉ាងហោចណាស់ ៩៥ ភាគរយ​នៃ​អ្នក​ដែលមាន SCLC មាន​ប្រវត្តិ​ជក់បារី​។​។​

NSCLC អាច​ត្រូវបាន​បែង​ចែកជា​ប្រភេទ​រង​ជាច្រើន​អាស្រ័យ​លើ​កន្លែង​ដែល​កោសិកា​មហារីក​ចាប់ផ្តើម​លូតលាស់​។

.Adenocarcinoma ចាប់ផ្តើម​នៅក្នុង​កោសិកា​ទឹករំអិល​ដែល​តម្រង់​ជួរ​សួត​របស់​អ្នក​។ វា​ជា​ប្រភេទ​មហារីក​សួត​ទូទៅ​បំផុត​ចំពោះ​អ្នក​មិន​ជក់បារី ប៉ុន្តែ​វា​នៅតែ​កើតមាន​ជាទូទៅ​ចំពោះ​អ្នក​ជក់បារី​ជាង​អ្នក​មិន​ជក់បារី​។​
.​មហារីក​កោសិកា Squamous ចាប់ផ្តើម​នៅក្នុង​កោសិកា​រាបស្មើ​នៅ​ខាងក្នុង​ផ្លូវដង្ហើម​របស់​អ្នក​។ វា​មិនសូវមាន​ដូច​មហារីក adenocarcinoma ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ទាក់ទង​នឹង​ការជក់បារី​៕