*​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​មែន​ទេ​? នេះ​ជា​អ្វីដែល​អ្នក​គួរ​ដឹង​ជាមុន
​មនុស្ស​ជាច្រើន បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ប្រឆាំងនឹង​មេរោគ​ឆ្លង​ថ្មី​រួចហើយ ។ ហើយ​ឥឡូវនេះ អ្នកទទួលផល​ទាំងអស់​កំពុង​តម្រង់​ជួរ ដើម្បី​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​លើក​ទី​២ ។ ការចាក់​វ៉ាក់សាំង​លើក​ទី​២ មាន​សារសំខាន់​ណាស់ ដែល​ត្រូវ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ឱ្យបាន​ពេញលេញ ហើយ​វា​ចាំបាច់​សម្រាប់​វ៉ាក់សាំង ដើម្បី​ធ្វើការ​ក្នុង​អត្រា​ប្រសិទ្ធភាព ដែល​បាន​សន្យា​។

*​ហេតុអ្វី​បានជា​វ៉ាក់សាំង​លើក​ទី ២ សំខាន់​ម្ល៉េះ​?
​ចាប់ពី​ពេលវេលា​នៃ​ការចាក់​ថ្នាំ​រហូតដល់​ទៅ​រោគសញ្ញា ផលប៉ះពាល់​ដែល​អ្នក​អាច​រំពឹងថា​មាន​អ្នកទទួលផល​វ៉ាក់សាំង​មួយចំនួន​គួរ​ចងចាំ​មុនពេល​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​លើក​ទី ២ ។​

​យើង​នឹង​ប្រាប់​អ្នក​អំពី​អ្វីដែល​ត្រូវធ្វើ និង​អ្វីដែល​មិន​ត្រូវធ្វើ​មួយចំនួន​មុនពេល​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​លើក​ទី ២ ។

*​រំពឹងថា​ផលប៉ះពាល់​នឹង​កាន់តែខ្លាំង​បន្តិច
​ប្រសិនបើ​អ្នកជា​មនុស្ស​ម្នាក់​ដែល​មិនមាន​ផលប៉ះពាល់ ឬ​មានសំណាង​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុងការ​ទទួលបាន​ផលប៉ះពាល់​តិចតួច បន្ទាប់ពី​ចាក់​ថ្នាំ​វ៉ាក់សាំង​ដំបូង អ្នក​អាច​រំពឹងថា​រោគសញ្ញា​នេះ​នឹងមាន​សភាព​ខ្លាំង​ជាង​មុន និង​កាន់តែ​ឈឺចាប់​ថែមទៀត​។​

​វា គឺ​មានតែ​បន្ទាប់ពី​ការចាក់​លើក​ទី ២ ដែល​មនុស្ស​ភាគច្រើន​ជួបប្រទះ​ការភ័យខ្លាច​ទាំងនោះ ពេល​និយាយ​អំពី​ផលប៉ះពាល់​។ ត្រូវ​ត្រៀមខ្លួន​អំពី​ការ​មាន​រោគសញ្ញា​ដូចជា​ញាក់ គ្រុន ក្តៅខ្លួន និង​អស់កម្លាំង​រយៈពេល​មួយ​ម៉ោង​ឬមួយ​ថ្ងៃ​។ សូម​ចងចាំ​ថា​ភាគច្រើន​នៃ​ពួកគេ​អាច​ត្រូវបាន​ដោះស្រាយ​យ៉ាង​ងាយស្រួល​ឋ​មានន័យថា​វ៉ាក់សាំង​កំពុង​បង្កើត​ប្រតិកម្ម​ភាពស៊ាំ​ដែល​មិន​ទាក់ទង​គ្នា​។​

​ការឈឺ​សាច់ដុំ សន្លាក់ ឈឺក្បាល​ក៏​អាច​ជួបប្រទះ​ដែរ​។

*​ជៀសវាង​ការប្រើ​ថ្នាំ​បាញ់​បំបាត់​ការឈឺចាប់​មុនពេល​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​លើក​ទី​២
​ពិតជា​មានការ​ជជែក​វែកញែក​ជុំវិញ​ការប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់​មុន​រឺ​ក្រោយពេល​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​។ អ្នកខ្លះ​និយាយថា វា​អាច​ស្ពឹក​នឹង​ផល​មិនល្អ បន្ទាប់ពី​មាន​អ្នកខ្លះ​និយាយថា​វា​អាច​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​។​

​ការ​ស្តាប់​រឿងរ៉ាវ​អំពី​ប្រតិកម្ម​មិនល្អ និង​ផល​រំខាន​ក៏​អាចធ្វើឱ្យ​មនុស្ស​ជាច្រើន​ចង់​លេបថ្នាំ​គ្រាប់​ដែរ​។ ទោះយ៉ាងណា​ក៏ដោយ​វា​មិនមែនជា​អ្វីដែល​អ្នក​គួរ​ធ្វើ​នោះទេ លើកលែងតែ​រហូតដល់​អ្នក​ត្រូវបាន​ណែនាំ​យ៉ាងច្បាស់​ពី​គ្រូពេទ្យ​។

​មិនមាន​ភ័ស្តុតាង​ច្បាស់លាស់​ច្រើន​ទេ ក្នុងការ​ប្រាប់ថា តើ​វា​អាចមាន​សុវត្ថិភាព​ក្នុង​ការពឹង​ផ្អែកលើ​ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់​ដែរឬទេ​។ ប្រសិនបើ​ត្រូវបាន​ប្រើ​ជាមុន​វា​អាច​បណ្តាលឱ្យ​វ៉ាក់សាំង​ដែលមាន​ប្រសិទ្ធភាព ទៅជា​មិនមាន​ប្រសិទ្ធភាព​។​

​យោងតាម​មជ្ឈមណ្ឌល​ត្រួតពិនិត្យ​និង​បង្ការ​ជំងឺ និង​ក្រុមប្រឹក្សា​វេជ្ជសាស្ត្រ​ឥណ្ឌា ថា​វា​មិន​អី​ទេ​ក្នុង​ការប្រើ​ថ្នាំ​ស្រាល ដូចជា​អា​សេ​តា​មី​ណូ​ហ្វេ​ន ប៉ា​រ៉ា​សេ​តា​មុ​ល ឬ​ថ្នាំ​ប្រឆាំងនឹង​ការ​រលាក ដែល​មិនមែនជា​ស្តេ​រ៉ូ​អ៊ី​ត នាពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ​។ ប្រសិនបើ​អ្នក​កំពុង​ប្រើ​ថ្នាំ​ប្រឆាំងនឹង​មេរោគ ឬ​មាន​ជម្ងឺ​នៅមុន​ពេល​ចាក់​វ៉ាក់សាំង សូម​ទៅ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ជាមុនសិន​។

*​រក្សា​ការត្រួតពិនិត្យ​ពេលវេលា​របស់​អ្នក
​ដូ​ស​នៃ​វ៉ាក់សាំង​កូ​វីដ គួរតែ​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើ​រយៈពេល ៤-៦ សប្តាហ៍​ពីគ្នា ដើម្បីឱ្យ​វា​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​។ ខណៈពេល ដែល​មន្ត្រី​ថែទាំ​សុខភាព​កំពុង​ប្រឹងប្រែង​អស់ពី​សមត្ថភាព ដើម្បី​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​រោគ​មនុស្ស​ម្នាក់​ក៏​គួរតែ​ពិនិត្យ​ផ្ទាល់ខ្លួន​អំពី​កាលបរិច្ឆេទ​នៃ​ការចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ ជម្ងឺ​ប្រតិកម្ម ឬ​ប្រតិកម្ម​អា​លែ​ហ្សី ដែល​ត្រូវ​ស្ថិតនៅក្នុង​វដ្ត​នៃ​ការចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​។​

​ប្រសិនបើ​អ្នក​នៅ​ចុងបញ្ចប់​នៃ​ការទទួល​ប្រតិកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពីមុន​អ្នក​អាច​ត្រូវបាន​គេ​ណែនាំ​ឱ្យ​ពន្យា​ពេល​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​។ ពិគ្រោះ​ជាមួយ​វេជ្ជបណ្ឌិត​ជាមុនសិន​។

​ដូចគ្នានេះដែរ​ការទទួល​យក​ដូ​ស​ទី​២ មុនពេល​វេលា​ក៏​អាចមាន​ប្រតិកម្ម​ភាពស៊ាំ​តិចតួច​ដែរ​។​

*​កុំ​រំលង​ដូ​សរ​បស់​អ្នក បើទោះបី​អ្នក​ធ្លាប់មាន​ប្រតិកម្ម​ពីមុន​ក្តី
​និយាយ​អំពី​ផលប៉ះពាល់ និង​ប្រតិកម្ម​មិនល្អ​អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​វេជ្ជសាស្ត្រ​មាន​យោបល់​ថា សូម្បីតែ​មនុស្ស​ដែល​បានកើត​ឡើង​ក្នុង​ការវិវត្ត​ទៅជា​ប្រតិកម្ម​អា​ឡែ​ហ្ស៊ី ឬ​ផល​រំខាន​ដែល​អាច​កើតមាន​ជាមួយនឹង​ការចាក់​លើកដំបូង​មិនគួរ​ស្ទាក់ស្ទើរ​អំពី​ការចាក់​លើក​ទី​2 នោះទេ​។ សូម​ចងចាំ​ថា​ការចាក់​វ៉ាក់សាំង​លើក​ទី ២ នឹង​ធានាថា​វ៉ាក់សាំង​ពង្រឹង​មុខងារ​ប្រព័ន្ធ​ភាពស៊ាំ​ហើយ​ប្រតិកម្ម ឬ​បញ្ហា​អា​ឡែ​ស៊ី​អាច​ងាយ​គ្រប់គ្រង និង​ព្យាបាល​បាន​។ អា​ឡែ​រ​ហ្សី​ពីមុន​មិនគួរ​ធ្វើឱ្យ​អ្នក​ភ័យខ្លាច​ពី​ផលវិបាក​ទេ​។

*​ជៀសវាង​ការចាក់​វ៉ាក់សាំង​ផ្សេងទៀត​មួយរយៈ​សិន​
​វ៉ាក់សាំង COVID កំពុង​ពិសោធន៍​លើ​ធម្មជាតិ ហើយ​ការស្រាវជ្រាវ​នៅតែ​បន្ត ដើម្បី​កំណត់ថា តើ​វ៉ាក់សាំង​ផ្សេងទៀត​អាចមាន​សុវត្ថិភាព​ក្នុងការ​ប្រើ​វ៉ាក់សាំង COVID-19 ដែរឬទេ​។ ប្រសិនបើ​អ្នក​ត្រូវបាន​គេ​គ្រោង​នឹង​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ណាមួយ​ឥឡូវនេះ វា​ជា​ការល្អ​បំផុត ដើម្បី​ពន្យារពេល​មួយរយៈ​សិន​។​

​ឥឡូវនេះ​មិនមាន​ទិន្នន័យ​សុវត្ថិភាព​ដែល​អាច​ផ្តល់យោបល់​បានទេ​ថា​តើ​វ៉ាក់សាំង​ផ្សេងទៀត​អាច​រំខាន​ដល់​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​វ៉ាក់សាំង​កូ​វីដ​ឫ​អត់​។ ជម្រើស​ល្អ​បំផុត​គឺ​ត្រូវ​ពន្យារពេល​ការ​ណាត់ជួប​របស់​អ្នក​យ៉ាងហោចណាស់ ២ សប្តាហ៍ ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ការវិវត្ត​ទៅជា​ប្រតិកម្ម​ណាមួយ​។

*​អនុសាសន៍​របស់ CDC សម្រាប់​ដូ​ស​ទី​ពីរ
​បើ​គិត​តាម CDC ប្រសិនបើ​អ្នក​មិនអាច​ចាក់​ថ្នាំ​លើក​ទី ២ បាន​ភ្លាមៗ​បន្ទាប់ពី ២១ ថ្ងៃ​បន្ទាប់ពី​កំរិត​ថ្នាំ Pfizer ដំបូង​របស់​អ្នក ឬ​ភ្លាមៗ​បន្ទាប់ពី ២៨ ថ្ងៃ​នៃ​កម្រិត​ថ្នាំ Moderna ដំបូង​របស់​អ្នក​សូមកុំ​ទទួល​វា​មុនពេល​កំណត់​។​

​ប៉ុន្តែ​ប្រសិនបើ​អ្នក​ត្រូវតែ​ទទួលយក​កម្រិត​ថ្នាំ​មុននេះ បន្ទាប់មក​វា​គួរតែ​ត្រូវបាន​អនុវត្ត​ក្នុងកំឡុងពេល​អនុគ្រោះ ៤ ថ្ងៃមុន​កាលបរិច្ឆេទ ដែល​បាន​ណែនាំ​សម្រាប់​កម្រិត​ថ្នាំ​លើក​ទី​២៕