Join with Health.com.kh on Telegram

ក្នុង​មួយ​ជីវិត​មនុស្ស អ្នក​ប្រហែលជា​ត្រូវ​ឆ្លងកាត់​ការ​ឈឺ​ចុកចាប់​ត្រង់​ពោះ​ជាមិនខាន​នៅក្នុង​ពេល​ណា​មួយនោះ​។​អ្វី​ដែល​អ្នក​បារម្ភ​គឺ​វា​អាច​ជា​ជំងឺ​ដំបៅ​ក្រពះ​។​ការឈឺចាប់​ត្រង់​ពោះមាន​មូលហេតុ​ជាច្រើន​ណាស់​ហើយ​អ្នក​មិន​គួរ​រួសរាន់​ពេក​នឹង​គិតថា​អ្នក​មាម​ដំបៅ​ក្រពះ​ឡើង​។​អ្នក​ក៏​គួរតែ​ដឹងថា​តើ​អ្នក​គួរ​ធ្វើ​ម៉េច បើសិន​ជា​អ្នក​សង្ស័យថា​អ្នក​អាច​នឹង​មាន​ដំបៅ​ក្រពះ​។

ដំបៅ​ប្រដាប់​រំលាយ​អាហារ អាច​កើតឡើង​នៅលើ​ភ្នាស​ខាងក្នុង​របស់​បំពង់ Esophagus ក្រពះ និង​កង​ខាងលើ​នៃ​ពោះវៀន​តូច ហើយ​រោគសញ្ញា​ដែល​តែងតែ​កើតមាន​ជា​ញឹកញាប់​បំផុត​នោះ​គឺ​ការ​ឈឺពោះ​។

ជំនឿ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​មួយ​ដែលថា អាហា​រហិល ឬ​ការងារ​ប្រកប​ដោយ​ភាព​តាង​តឹង​ច្រើន​បណ្តាល​អោយ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​បាន​។ ឥឡូវនេះ​គ្រូពេទ្យ​ដឹងថា ការបង្ក​រោគ​ដោយ​បាក់តេរី​មួយ​ប្រភេទ ឬ​ថ្នាំ​មួយចំនួន អាច​បណ្តាលអោយ​មាន​ជំងឺ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ច្រើន​បាន​បំផុត​។

រោគសញ្ញា
ការឈឺចាប់​បែប​ក្រហាយ​គឺជា​សញ្ញា​ដែល​កើតមាន​ជា​ញឹកញាប់​បំផុត​របស់​ជំងឺ​នេះ​។ ការឈឺចាប់​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​ដំបៅ និង​រឹង​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៅពេល​ប៉ះពាល​នឹង​អាស៊ីត​ក្រពះ​នៅលើ​កន្លែង​មាន​ដំបៅ​។ ការឈឺចាប់​នេះ​អាចជា​៖

  • ចេញពី​ជុំវិញ​រន្ធ​ផ្ចិត​ឡើង​ទៅលើ​ឆ្អឹងជំនីរ
  • កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៅពេល​ក្រពះ​អត់​មាន​ចំណីរ
  • ធ្វើទុក្ខ​ខ្លាំង​នៅពេល​យប់
  • បាត់​វិញ​ជា​បណ្តោះអាសន្ន​នៅ​ពេល​ញ៉ាំ​អាហារ​ដែល​ជួយ​សម្រាល​ជាតិ​អាស៊ី​ត ឬ​ប្រើ​ថ្នាំ​ប្រឆាំង​អាស៊ី​ត​។
  • បាត់​ទៅ​វិញ និង​កើតឡើង​ម្តងទៀត​ក្នុង​រយៈពេល​ពីរ​បី​ថ្ងៃ ឬ​ពីរ​បី​សប្តាហ៍

សញ្ញា​ដែល​មិនសូវ​មាន​នោះ​គឺជា​សញ្ញា​ធ្ងន់ធ្ងរ​៖

  • ក្អួត​ធ្លាក់ឈាម ដែល​អាច​ជា​ពណ៌​ខ្មៅ ឬ​ក្រហម
  • លាមក​មាន​ឈាម​ពណ៌​ខ្មៅ
  • ក្អួតចង្អោ
  • ស្រក​ទម្ងន់​ដោយ​មិន​ដឹង​មូលហេតុ
  • ប្រែប្រួល​ទម្លាប់​ញ៉ាំ​អាហារ

ពេល​ត្រូវ​ជួប​គ្រូពេទ្យ
ចូរ​ទៅ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ប្រសិនបើ​អ្នក​នៅ​តែ​មាន​រោគសញ្ញា​ជាប់​រហូត​។ ថ្នាំបន្សាប​អាស៊ីត និង​ថ្នាំ​ទប់ស្កាត់​ការបញ្ចេញ​អាស៊ីត​ក្រពះ​ដែល​គ្មាន​វេជ្ជបញ្ជា ប្រហែល​ជា​ជួយ​បំបាត់​នូវ​ការឈឺចាប់​បាន ប៉ុន្តែ​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី​ប៉ុណ្ណោះ​។

មូលហេតុ
ជំងឺ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​កើតឡើង​នៅ​ពេល​អាស៊ីត​ក្នុង​ផ្លូវ​រំលាយ​អាហារ​របស់​យើង​ស៊ី​អស់​នូវ​ភ្នាស​ខាងក្នុង​របស់​បំពង់ Esophagus ក្រពះ ឬ​ពោះវៀនតូច​។ អាស៊ីត​អាច​បង្ក​ជា​ដំបៅ​រូង​ខូង​ដ៏​ឈឺចាប់ និង​ហូរឈាម​បាន​។

ផ្លូវ​រំលាយ​អាហារ​ត្រូវ​បាន​ស្រោប​ដោយ​ស្រទាប​បញ្ចេញ​ទឹករំអិល​សម្រាប់​ការពារ​ពី​ឥទ្ធិពល​របស់​អាស៊ីត​។ ប៉ុន្តែ​ប្រសិនបើ​ចំនួន​អាស៊ីត​កើនឡើង ឬ​ទឹករំអិល​ថយចុះ​វិញ អ្នក​អាច​នឹង​កើត​មាន​ដំបៅ​។ ចំពោះ​មូលហេតុ​របស់​វា​មានដូចជា​៖
១, បាក់តេរី
មូលហេតុ​ដែល​កើតមាន​ជា​ញឹកញាប់​មួយ​នៃ​ការ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​គឺ​បាក់តេរី​ម្យ៉ាង​មាន​ឈ្មោះ​ថា Helicobacter Pylori ឬ H. Pylori ដែល​រស់នៅ​ជា​ធម្មតា​ក្នុង​ស្រទាប​ទឹករំអិល​សម្រាប់​គ្រប់​ដណ្តប់ និង​ការពារ​ជាលិកា​ភ្នាស​ក្រពះ និង​ពោះវៀនតូច​។ ជាធម្មតា​វត្តមាន​របស់​បាក់តេរីនេះមិន​បណ្តាល​អោយមាន​បញ្ហា​អ្វី​នោះទេ ប៉ុន្តែ​ពេលខ្លះ​វា​អាច​រំខាន​ដល់​ស្រទាប់​ទឹក​រំអិល និង​បង្ក​ការ​រលាក​ដល់​ភ្នាស​ខាងក្នុង​របស់​ក្រពះ កង់​ពោះវៀនតូច​ខាងលើ ព្រមទាំង​កើតជា​ដំបៅ​។ យើង​មិន​ទាន់​ដឹង​ច្បាស់​ថា​តើ​បាក់តេរី​ប្រភេទ​នេះ​ធ្វើ​ការរីក​រាលដាល​ដោយ​របៀប​ណា​នោះទេ វា​ប្រហែលជា​ឆ្លង​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៀត​តាមរយៈ​ការ​ថើប​គ្នា​ជាដើម​។ មនុស្ស​ក៏​ប្រហែល​ជា​ឆ្លង​បាក់តេរី H. Pylori តាមរយៈ​អាហារ និង​ទឹក​ដែរ​។

២, ប្រើ​ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់
ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់​ទាំង​មាន​វេជ្ជបញ្ជា និង​គ្មាន​វេជ្ជបញ្ជា​សុទ្ធតែ​អាច​បង្ក​ការ​រលាក​ដល់​ភ្នាស​ខាងក្នុង​របស់​ក្រពះ និង​ពោះវៀនតូច​បាន ហើយ​ថ្នាំ​ទាំ​នោះ​មានដូចជា Aspirin, Ibuprofen (Advil, Motrin), Naproxen (Aleve, Anaprox), Ketoprofen និង​ថ្នាំ​ផ្សេងៗ​ទៀត​។ ជំងឺ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ច្រើន​តែ​កើតមាន​លើ​មនុស្ស​វ័យ​ចំណាស់​ដែល​ឧស្សាហ៍​ប្រើ​ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់ ក្នុងករណី​មាន​ជំងឺ​រលាក​ឆ្អឹងខ្ចី​ក្នុង​សន្លាក់​។ ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​ក្រពះ ចូរ​ប្រើ​ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់​ជាមួយ​ការ​ញ៉ាំ​អាហារ​។ ប្រសិនបើ​អ្នក​ដឹងខ្លួន​ថា​មាន​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ហើយ ចូរ​ប្រាកដថា គ្រូពេទ្យ​ដឹង​រឿង​នេះ​នៅ​ពេល​គាត់​ចេញ​ជា​ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់​មក​ប្រើ​។ ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់​ប្រភេទ Acetaminophen (Tylenol) មិន​បង្ក​អោយ​មាន​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ឡើយ​។

៣, ថ្នាំ​ផ្សេងៗ​ទៀត
ថ្នាំ​មាន​វេជ្ជបញ្ជា​ផ្សេងៗ​ដែល​អាច​អាច​ធ្វើអោយ​មាន​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ដែរ​នោះ​មាន ថ្នាំ​សម្រាប់​ព្យាបាល​ជំងឺ​ពុក​ឆ្អឹង​ដែល​មានឈ្មោះ​ថា Biphosphonates (Actonel, Fosamax) ។

កត្តា​ប្រឈមមុខ
អ្នក​ប្រហែលជា​ប្រឈម​កាន់តែ​ខ្លាំង​នឹង​ជំងឺ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ប្រសិនបើ​អ្នក​៖

  • ជក់បារី​៖ ការជក់បារី​ប្រហែលជា​ប្រឈម​នឹង​ការ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​កាន់តែ​ខ្លាំង​ចំពោះ​មនុស្ស​ដែល​មាន​បាក់តេរី H. Pylori​។
  • •    ផឹកស្រា​៖ ជាតិ​ស្រា​អាច​បង្ក​ការ​រលាក និង​ដាច់​រហែក​ភ្នាស​ទឹករំអិល​របស់​ក្រពះ​បាន ហើយ​វា​ក៏​ជួយ​អោយ​អាស៊ីត​ក្រពះ​ចេញ​ច្រើន​ដែរ​។
  • •    មិន​អាច​គ្រប់គ្រង​ស្ត្រេសបាន​៖ ថ្វី​បើ​ស្ត្រេ​ស​តែមួយ​មុខ​មិន​បណ្តាល​អោយ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ក៏ដោយ ក៏​វា​ជា​កត្តា​ជម្រុញ​មួយ​ដែរ​។

អ្នក​ប្រហែលជា​មាន​ភាព​តានតឹង​ជាច្រើន​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ចិត្ត ព្រឹត្តិការណ៍​នានា ការវះកាត់ ឬ​ការគ្រោះថ្នាក់​លើ​រាងកាយ ដូចជា​រលាកភ្លើង​ឬ​របួស​ធ្ងន់ធ្ងរ​។

ផលវិបាក
ការ​ដែល​មិន​បាន​ព្យាបាល ជំងឺ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​អាច​បណ្តាលអោយ​៖

  • ហូរ​ឈាម​ក្នុង​ពោះ​៖ ការ​ហូរ​ឈាម​អាច​កើតឡើង​ដូចជា​ការបាត់បង់​ឈាម​យឺតៗ​ដែរ ដែល​បណ្តាល​អោយ​មាន​ជំងឺ​ស្លេកស្លាំង ឬ​ការបាត់បង់​ឈាម​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដែល​ត្រូវ​អោយ​សម្រាក​ក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ ឬ​បញ្ចូល​ឈាម​។
  • ការបង្ក​រោគ​៖ ជំងឺ​ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​អាច​ស៊ី​ទៅ​ជា​ប្រហោង​លើ​ជញ្ជាំង​របស់​ក្រពះ ឬ​ពោះវៀនតូច ដែល​វា​ប្រឈម​កាន់តែខ្លាំង​នឹង​ការ​រលាក​ស្រោមពោះ​ធ្ងន់ធ្ងរ​។
  • ជាលិកា​ទៅ​ជា​សន្លាក​៖ ដំបៅ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ក៏​អាច​បណ្តាល​អោយ​ជាលិកា​ទៅ​ជា​សន្លាក​បានដែរ ដែល​អាច​ស្ទះ​ដល់​ការដឹកជញ្ជូន​អាហារ​តាម​ផ្លូវ​រំលាយ​អាហារ ដែល​អាច​អោយ​អ្នក​ញ៉ាំ​ឆាប់​ឆ្អែត ក្អួត និង​ស្រក​ទម្ងន់​។

តេស្ត និង​ការធ្វើ​រោគ​វិនិច្ឆ័យ
ដើម្បី​រក​អោយ​ឃើញ​ដំបៅ អ្នក​ប្រហែលជា​ត្រូវ​ធ្វើ​តាម​ការ​ធ្វើ​តេស្ត​ដូចខាងក្រោម​នេះ​៖
១, តេស្ត​រក H. Pylori
គ្រូពេទ្យ​ប្រហែលជា​ណែនាំ​អោយ​ធ្វើតេស្ត​ដើម្បី​កំណត់​ថា​តើ​មាន​វត្តមាន​បាក់តេរី H. Pylori ក្នុង​ខ្លួន​របស់​អ្នក​ឬក៏​អត់​។ H. Pylori ប្រហែលជា​អាច​រកឃើញ​តាមរយៈ​ការ​ធ្វើ​តេស្ត​ឈាម តេស្ត​លាមក ឬ​តេស្ត​ដោយ​ការដកដង្ហើម​។ សម្រាប់​តេស្ត​ដោយ​ការដកដង្ហើម អ្នក​ត្រូវ​ញ៉ាំ​ទឹកថ្លា​មួយ​កែវ គ្មាន​រសជាតិ ហើយ​មាន​សារធាតុ Radioactive Carbon ក្នុងនោះ​។ បាក់តេរី H. Pylori ធ្វើការ​បំបែក​សារធាតុ​ក្នុង​ក្រពះ​របស់​អ្នក​។ ក្រោយមក អ្នក​ត្រូវ​ផ្លុំ​ថង់​មួយ ហើយ​បិទ​អោយ​ជិត​។ ប្រសិនបើ​អ្នក​មាន​បាក់តេរី H. Pylori ក្នុង​ក្រពះ ដង្ហើម​របស់​អ្នក​នឹងមាន​ផ្ទុក​សារធាតុ Radioactive Carbon ជា​ទម្រង់ Carbon Dioxide​។

២, ប្រើ​ការឆ្លុះ​ដើម្បី​ពិនិត្យមើល​ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ​ខាងលើ
ក្នុងពេល​ឆ្លុះ​ក្រពះ គ្រូពេទ្យ​ត្រូវដាក់​បំពង់​មួយ​ដែល​មាន​កាំ​មេ​រ៉ា​ចូលទៅក្នុង​បំពង់ករ​របស់​អ្នក អោយ​ដល់​បំពង់ Esophagus ក្រពះ និង​ពោះវៀនតូច​។ ការប្រើ​វិធី​ឆ្លុះ​បែបនេះ គ្រូពេទ្យ​អាច​មើលឃើញ​ដំបៅ​បាន​។ ប្រសិនបើ​គ្រូពេទ្យ​រកឃើញ​ដំបៅ​ហើយ គាត់​ប្រហែលជា​កាត់​ជាលិកា​ដំបៅ​នោះ​បន្តិច​ដើម្បី​ធ្វើការ​វិភាគ​។ ការ​ធ្វើ​វិភាគ​កោសិកា​(​អាណា​ប៉ាត់​) ក៏​អាច​កំណត់​ពី​វត្តមាន​របស់ H. Pylori ក្នុង​ក្រពះ​បានដែរ​។ គ្រូពេទ្យ​ទំនងជា​ណែនាំ​អោយ​ធ្វើ​ការឆ្លុះ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ច្រើន​ប្រសិនបើ​អ្នក​ជា​មនុស្ស​ចាស់ មាន​សញ្ញា​ហូរឈាម ឬ​ធ្លាប់​ស្រក​ទម្ងន់ ឬ​ពិបាក​ញ៉ាំ និង​លេប​។

៣, ថតកាំរស្មីអ៊ិច​លើ​ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ
ពេល​ខ្លះ​គេ​ហៅ​វា​ថា​ជា​ការ​លេបទឹក​បា​រៀម​ដើម្បី​ថត​កាំរស្មី​អ៊ី​ច​ទៅ​មើលឃើញ​ដល់​ក្រពះ​ពោះវៀន​។ ក្នុងពេល​ថត អ្នក​ត្រូវ​លេបទឹក​ពណ៌​សរ​ដែលមាន​បា​រៀម​នៅក្នុង​នោះ សម្រាប់​បង្កើតបានជា​រូបរាង​ដល់​ក្រពះ​ពោះវៀន ហើយ​អាច​ឃើញ​ជា​រាង​ដំបៅ​បាន​ទៀត​។​