Join with Health.com.kh on Telegram

​ការស្ទះ​ពោះវៀន​អាច​កើតមាន​ទាំង​ក្នុង​ពោះវៀន​តូច ឬ​ពោះវៀនធំ​ដែល​មិន​អាច​អោយ​អាហារ និង​ទឹក​ឆ្លងកាត់​បាន​។ ការស្ទះ​ពោះវៀន​អាច​បណ្តាល​មកពី​បញ្ហា​ជាច្រើន​ដូចជា ការ​ស្អិត​ពោះវៀន ក្ល​ន ឬ​ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​។​
 
​ការស្ទះ​ពោះវៀន​អាច​ចេញ​ជា​រោគសញ្ញា​មិន​ស្រួលខ្លួន​ដូចជា ឈឺ​ពោះ ហើម​ពោះ ក្អួត និង​ចង្អោ​។ ប្រសិនបើ​មិន​បាន​ព្យាបាល​ទេ វា​នឹង​អាច​អោយ​ពោះវៀន​នោះ​ស្ទះ​រហូត​ស្លាប់​ក៏​មាន ហើយ​ជាលិកា​ដែល​ស្លាប់​នោះ​អាច​ធ្វើអោយ​ធ្លាយ​ពោះវៀន​បាន ពេល​នោះ​នឹង​មាន​ការបង្ក​រោគ​ធ្ងន់ធ្ងរ ព្រមទាំង​ស្ហុក​ទៀត​ផង​។ ទោះបីជា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ ការព្យាបាល​ទាន់ពេល ធ្វើអោយ​ការស្ទះ​ពោះវៀន​នោះ​ជាសះស្បើយ​បាន​។​
 
​រោគសញ្ញា​
​រោគសញ្ញា​នៃ​ការស្ទះ​ពោះវៀន​មាន​៖
– ឈឺ​ពោះ ម្តង​ឈឺ​ម្តង​បាត់​
– ច​ង្អោ​
– ក្អួត​
– រាគ​
– ទល់​លាមក​
– អត់​ជុះ អត់​ផោម​
– ហើម​ពោះ​

​ពេល​ត្រូវ​ជួប​គ្រូពេទ្យ​
​ដោយសារ​តែ​ផលវិបាក​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដែល​អាច​កើតមាន​ពី​ការស្ទះ​ពោះវៀន ដូច្នេះ​ចូរ​ស្វែងរក​សេវា​ថែទាំ​ខាង​វេជ្ជសាស្ត្រ​អោយបាន​ភ្លាមៗ ប្រសិនបើ​អ្នក​មាន​រោគសញ្ញា​ដូចខាងក្រោម​។​
 
​មូលហេតុ​
​ការស្ទះ​ពោះវៀន​អាច​កើត​ដោយសារ​ការស្ទះ​បែប​មេកានិច ដូចជា​មាន​ក្លន ឬ​ដុំ​សាច់​ដុះ​ក្នុង​ពោះវៀន​ដែល​វា​ទៅ​ស្ទះ​ដល់​ពោះ​។ ឬ​អាច​បណ្តាល​ក​ពី​ពោះវៀន​មិន​អាច​បំពេញ​មុខងារ​បា​ន​យ៉ាង​ល្អ ដែល​គេ​អោយឈ្មោះ​វា​ថា Paralytic Ileus (​ការស្ទះ​ពោះវៀន​ក្លែងក្លាយ​)​។​
 
​ការស្ទះ​ពោះវៀនតូច​បែប​មេកានិច​
​មូលហេតុ​ដែល​កើតមាន​ជា​ញឹកញាប់​បំផុត​នៃ​ការស្ទះ​បែប​នេះ​មាន​៖
– ស្អិត​ពោះវៀន​
– មាន​ខ្លន​លយ​ចូល​ពោះវៀន​
– ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះវៀន​
– ជំងឺ​រលាក​ពោះវៀន​ដូច​ជា​ជំងឺ Crohn
– ពោះវៀន​រមួល​
– ពោះវៀន​ស្រុញ​ចូលគ្នា​

​ការស្ទះ​ពោះវៀនធំ​បែប​មេកានិច​
​ការស្ទះ​ពោះវៀន​ក្នុង​តំបន់​នេះ​មិនសូវ​មាន​ច្រើន​ដូច​ពោះវៀនតូច​ទេ ហើយ​មូលហេតុ​របស់​វា​មាន​៖
– មហារីក​ពោះវៀនធំ​
– ជំងឺ Diverticulitis
– ពោះវៀនធំ​រមួល​
– ស្ទះ​ដុំ​លាមក​
– ពោះវៀន​រួម​តូច​ដោយសារតែ​ការ​រលាក និង​សន្លាក​

​ការស្ទះ​ពោះវៀន​បែប Paralytic Ileus
​ការស្ទះ​ពោះវៀន​ប្រភេទ​នេះ​ធ្វើអោយ​មាន​រោគសញ្ញា​ដូចគ្នា​នឹង​ការស្ទះ​ពោះវៀន​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែរ ប៉ុន្តែ​វា​មិន​មាន​សម្តែង​នូវ​ការស្ទះ​អ្វីមួយ​ជាក់ស្តែង​ឡើយ មានន័យ​ថា ពោះវៀន​មិន​អាច​បំពេញ​មុខងារ​បា​ន​ល្អ​ទេ​ដោយសារតែ​មាន​បញ្ហា​ទៅលើ​សាច់ដុំ ឬ​សរសៃប្រសាទ​។ ការ​ធ្វើ​ចលនា​ពោះវៀន​ត្រូវបាន​កាត់បន្ថយ ឬ​លែង​មាន​តែ​ម្តង ដែល​ជា​ហេតុផល​មួយ​ពិបាក​ដល់​អាហារ និង​ទឹក​ហូរ​ចូល​ទៅក្នុង​ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ​។​

​ការស្ទះ​បែប Paralytic Ileus អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​គ្រប់​កន្លែង​ទាំងអស់​នៃ​ពោះវៀន ដោយ​មូលហេតុ​របស់​វា​មានដូចជា​៖
– ការវះកាត់​ពោះ​
– វះកាត់​ក្នុង​អាង​ត្រគៀក​
– មាន​ឆ្លង​រោគ​
– កំពុង​ប្រើ​ថ្នាំ​
– សាច់ដុំ និង​សរសៃប្រសាទ​មិន​ធម្មតា​ដូច​ជា​ជំងឺ Parkinson ជាដើម​

​កត្តា​ប្រឈមមុខ​
​ជំងឺ​ដែល​អាច​ធ្វើអោយ​ប្រឈម​នឹង​ការស្ទះ​ពោះវៀន​កាន់តែ​ខ្លាំង​នោះ​មាន​៖
– វះកាត់​ពោះ ឬ​អាង​ត្រគាក ព្រោះ​អាច​នឹង​បណ្តាល​អោយ​ស្អិត​ពោះវៀន​
– ជំងឺ​រលាក​ពោះវៀន Crohn
– ជំងឺមហារីក​ក្នុង​ពោះ​ដែល​ត្រូវ​វះកាត់​ចោល​

​ការ​ធ្វើ​តេស្ត និង​រោគវិនិច្ឆ័យ​
​តេស្ត និង​សកម្មភាព​វេជ្ជសាស្ត្រ​សម្រាប់ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ​មាន​៖
– ពិនិត្យ​លើ​រាងកាយ​៖ គ្រូពេទ្យ​នឹង​សួរ​អ្នក​ងំ​ពី​ប្រវត្តិ​ជំងឺ ក៏ដូចជា​រោគសញ្ញា​ដែល​អ្នកមាន ជាមួយ​នឹង​ការពិនិត្យ​លើ​រាងកាយ​ដើម្បី​វាយតម្លៃ​ស្ថានភាព​របស់​អ្នក​។ គ្រូពេទ្យ​ប្រហែល​ជា​សង្ស័យថា​មាន​បញ្ហា​ស្ទះ​ពោះវៀន​ហើយ​ប្រសិនបើ​ពោះ​របស់​អ្នក​ប៉ោង ឬ​តឹង ឬ​មាន​ដុំ​អ្វី​ខុសធម្មតា​ខ្លាំង​។​
– តេស្ត​ដោយ​ការ​ថត​រូបភាព​វេជ្ជសាស្ត្រ​៖ ដើម្បី​បញ្ជាក់​រោគវិនិច្ឆ័យ​អោយ​កាន់តែ​ច្បាស់ គ្រូពេទ្យ​ប្រហែល​ណែនាំ​អៅ​យ​ថតកាំរស្មីអ៊ិច​លើ​ពោះ ឬ CT scan​។ តេស្ត​ទាំងនេះ​ក៏​អាច​ជួយ​ដល់​គ្រូពេទ្យ​ក្នុង​ការកំណត់​ថា​ការស្ទះ​នោះ​ជា​ប្រភេទ មេកានិច ឬក៏ Paralytic Ileus ព្រមទាំង​ស្ទះ​ជិត ឬ​មិន​ជិត​។​

​ការព្យាបាល និង​ប្រើ​ថ្នាំ​
​ការព្យាបាល​ស្ទះ​ពោះវៀន​អាស្រ័យទៅលើ​មូលហេតុ​នៃ​ស្ថានភាព​របស់​អ្នក​។​
 
​សម្រាក​ក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ​
​ការព្យាបាល​សម្រាប់​ជំងឺ​ស្ទះ​ពោះវៀន​តម្រូវ​អោយ​សម្រាក​ក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ​។ នៅពេល​ទៅ​ដល់​ពេទ្យ គ្រូពេទ្យ​នឹង​សួរ​ដល់​ប្រវត្តិ​ជំងឺ និង​ចាប់ផ្តើម​ព្យាបាល​ដូចជា​៖
– ព្យួរ​សេរ៉ូម​
– ដាក់​សុង​ក្រពះ​ដើម្បី​បំបាត់​ការ​ហើម​ពោះ​
– សុង​ទឹកនោម​ដើម្បី​យក​ទៅ​ពិនិត្យ​

​ការព្យាបាល​សម្រាប់​ការស្ទះ​ពោះវៀន​បែប​មេកានិច​មិន​ជិត​
​ប្រសិនបើ​អ្នក​មាន​ការស្ទះ​ពោះវៀន​បែប​មេកានិច ហើយ​អាហារ និង​ទឹក​នៅ​តែ​អាច​ឆ្លងកាត់​បាន​តិចតួច អ្នក​ប្រហែលជា​ធូរស្បើយ​មក​វិញ​ក្រោយពី​បាន​ព្យាបាល​ក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ​រួច​។ អ្នក​ប្រហែលជា​មិនចាំបាច់​ធ្វើ​ការព្យាបាល​ផល​។ គ្រូពេទញយ​ក៏​ប្រហែលជា​ណែនាំ​អោយ​ទទួលទាន​អាហារ​មាន​ជាតិ​សរសៃ​តិច​ដើម្បី​ងាយ​នឹង​សម្រួល​ដល់​ការស្ទះ​ពោះវៀន​។ ប្រសិនបើ​ការស្ទះ​នោះ​មិន​មាន​អ្វី​ច្បាស់លាស់​ទេ អ្នក​ត្រូវ​វះកាត់​ដើម្បី​លុបបំបាត់​ការស្ទះ​នោះ​ហើយ​។​
 
​ការព្យាបាល​សម្រាប់​ការស្ទះ​ពោះវៀន​បែប​មេកានិច​ដែល​ជិត​
​ការស្ទះ​ជិត​តែម្តង​តែងតែ​មិន​អាច​អោយ​អាហារ និង​ទឹក​ឆ្លងកាត់​បាន​ទេ ហើយ​ត្រូវ​ការវះកាត់​កាត់​ដើម្បី​រំដោះ​ការស្ទះ​នោះ​។ ដំណើរការ​ដែល​អ្នកនឹង​ធ្វើ​នោះ​អាស្រ័យ​ទៅលើ​អ្វី​ដែល​ធ្វើ​អោយ​ស្ទះ និង​កន្លែង​ដែល​ស្ទះ​។ ជាធម្មតា ការវះកាត់​ត្រូវតែ​ដកចេញ​នូវ​អ្វី​ដែល​ស្ទះ​នោះ​ចេញ​ដើម្បី​កុំអោយ​ពោះវៀន​ស្លាប់​បាន​។​
 
​ការព្យាបាល​សម្រាប់​ការស្ទះ​ពោះវៀន​បែប Paralytic Ileus
​ប្រសិនបើ​គ្រូពេទ្យ​កំណត់​ឃើញថា រោគសញ្ញា​របស់​អ្នក បណ្តាលមកពី​ការស្ទះ​បែប Paralytic Ileus គាត់​ប្រហែលជា​ត្រូវ​តាមដាន​ស្ថានភាព​អ្នក​មួយថ្ងៃ​ទៅ​ពីរ​ថ្ងៃ​ទៀត​ក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ​។ ការស្ទះ​បែប Paralytic Ileus ច្រើន​តែ​កើតមាន​ជា​បណ្តោះអាសន្ន​ទេ ហើយ​វា​នឹង​ស្រួល​ឡើងវិញ​ដោយ​ខ្លួនឯង​។ ប្រសិនបើ​ច្រើន​ថ្ងៃ​ហើយ​មិន​ធូរស្រាល​ទេ គ្រូពេទ្យ​ប្រហែលជា​ចេញ​ថ្នាំ​ដើម្បី​អោយ​សាច់ដុំ​កន្ត្រាក់ សម្រាប់​ជា​ជំនួយ​ដល់​ការ​ធ្វើ​ចលនា​អាហារ និង​ទឹក​តាម​ពោះវៀន​
 
​ផលវិបាក​
​ប្រសិនបើ​មិន​បាន​ព្យាបាល​ទេ ការស្ទះ​ពោះវៀន​អាច​នឹង​បង្ក​ផលវិបាក​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​គំរាម​គំហែង​ដល់​អាយុជីវិត​អ្នកជំងឺ​បាន​ដូច​ជា​៖
– កង់​ពោះវៀន​ដែល​ស្ទះ​ត្រូវ​ងាប់​៖ នេះ​ដោយសារ​តែ​ការផ្គត់ផ្គង់​ឈាម​ទៅ​តំបន់​នោះ​ត្រូវបាន​កាត់ផ្តាច់​។ ជាលិការ​ដែល​ស្លាប់​នោះ​អាច​នឹង​រហែក និង​បង្ក​ជា​ការបង្ក​រោគ​ផ្សេងទៀត​ក្នុង​ពោះ​។​
– មាន​ការបង្ក​រោគ​ក្នុង​ប្រហោង​ពោះ​៖ ការ​រលាក​ស្រោមពោះ​គឺ​ជា​ជំងឺ​បង្ក​ដោយ​បាក់តេរី​មួយ​ដែល​កើតមាន​ក្នុង​ប្រហោង​ពោះ ហើយ​វា​ម​នឹង​មាន​ការ​គំរាម​គំហែង​ដល់​អាយុជីវិត​អ្នកជំងឺ​បាន​ប្រសិនបើ​មិន​មាន​ការព្យាបាល​ទាន់ពេលវេលា​ទេ​៕